proyeksiyalar sistemasining o'qilishi

PPT 19 pages 1.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

powerpoint presentation monj chizmasida nuqtaning ortogonal proyeksiyalari biror buyumning tasviriga qarab uni o‘qilishini ikkita o‘zaro parallel bo‘lmagan proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalash orqali ta’minlash mumkin. proyeksiyalar tekisliklarini o‘zaro perpendikulyar vaziyatda tanlab olinishi buyum tasvirini o‘qilishini osonlashtiradi. o‘zaro perpendikulyar bo‘lgan ikki tekislik bir–biri bilan kesishib fazoni to‘rt qismga – kvadrantlarga (choraklarga) bo‘ladi. fazoda gorizontal vaziyatda joylashgan h tekislik gorizontal proyeksiyalar tekisligi, vertikal joylashgan v tekislik frontal proyeksiyalar tekisligi deb ataladi. h va v proyeksiyalar tekisliklari o‘zaro perpendikulyar bo‘lib, ularning kesishgan x chizig‘i proyeksiyalar o‘qi deyiladi. bunda h va v tekisliklar proyeksiyalar sistemasini hosil qiladi. proyeksiyalar tekisliklari sistemasining bunday fazoviy modelida turli geometrik shakllar, shuningdek, detallar, mashina va inshootlarni joylashtirib, so‘ngra ularning chizmalarini yasash katta noqulayliklar tug‘diradi va zaruriyati ham bo‘lmaydi. nuqtaning choraklarda joylashuvi buyumlarning chizmalarini bajarishda bu tekisliklarning bir tekislikka joylashtirilgan (jipslashtirilgan) tekis tasvirlaridan foydalaniladi. shu maqsadda v proyeksiyalar tekisligi qo‘zg‘almasdan, h gorizontal proyeksiyalar tekisligini x proyeksiyalar o‘qi atrofida 90º ga aylantirib, v …

2 / 19

yeksiyalar o‘qlaridan foydalaniladi. shuning uchun chizmada proyeksiyalar tekisliklarining konturini tasvirlash shart emas. ma’lumki, barcha buyumlar nuqtalar to‘plamidan tashkil topgan. shuning uchun proyeksiyalashni nuqtadan boshlash maqsadga muvofiq bo‘ladi. biror nuqta yoki geometrik shakl fazoning turli choraklarida joylashuvi mumkin. birinchi chorakda joylashgan nuqtaning chizmasi. fazodagi a nuqta birinchni chorakda joylashgan bo‘lsin. uning h va v tekisliklardagi proyeksiyalarini yasash uchun bu nuqtadan mazkur tekisliklarga perpendikulyarlar o‘tkazamiz va ularning bu tekisliklar bilan kesishish nuqtalarini aniqlaymiz. faraz qilaylik, a nuqtadan h tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosi a′ bo‘lsin. a nuqtadan v tekislikka tushirilgan perpendikulyarning asosi a″ ni aniqlash uchun a′ dan x o‘qiga perpendikulyar o‘tkazamiz va ax nuqtani aniqlaymiz. v tekislikka tushirilgan perpendikulyarlar bilan x o‘qidagi ax nuqtadan o‘tkazilgan perpendikulyar bilan kesishtirib a″ nuqtasini topamiz. a nuqtadan h va v tekisliklarga o‘tkazilgan perpendikulyarlarning a′ va a″ asoslari a nuqtaning to‘g‘ri burchakli proyeksiyalari deb yuritiladi. bu yerda a′ – a nuqtaning gorizontal proyeksiyasi, a″ – uning frontal …

3 / 19

biror b nuqta ii-chorakda joylashgan bo‘lsin. uning proyeksiyalarini yasash uchun bu nuqtadan h va v tekisliklarga perpendikulyarlar o‘tkazamiz. bu perpendikulyarlarning proyeksiyalar tekisliklari bilan kesishgan b′ va b″ asoslari b nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari bo‘ladi. b nuqtaning chizmasini tuzish uchun h tekislikni rasmda ko‘rsatilganidek v tekislikka jipslashtiramiz. bunda b nuqtaning b″ frontal proyeksiyasining vaziyati o‘zgarmay qoladi. uning h tekislikdagi b′ gorizontal proyeksiyasi esa v tekislikning yuqori qismi bilan jipslashadi va x o‘qiga perpendikulyar bo‘lgan b″bx proyeksiyalarni bog‘lovchi chiziqda bo‘ladi. fazoning ii choragida joylashgan har qanday nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari x o‘qiga perpendikulyar bo‘lgan bitta proyeksion bog‘lovchi chiziqda va x o‘qining yuqorisida joylashadi. uchinchi chorakda joylashgan nuqtaning chizmasi. fazodagi biror c nuqta iii chorakda joylashgan bo‘lsin (2.10–rasm). bu nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalarini yasash uchun h va v tekisliklarga perpendikulyar tushiramiz. bu perpendikulyarlarning h va v tekisliklardagi c′ va c″ asoslari c nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari bo‘ladi. nuqtaning chizmasini …

4 / 19

. perpendikulyarlarning h va v tekisliklar bilan kesishgan d′ va d″ asoslari d nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari bo‘ladi. d nuqtaning chizmasini tuzish uchun h tekislikni x o‘qi atrofida 90° ga aylantiramiz va v tekislik davomi bilan jipslashtiramiz. bunda d nuqtaning d″ frontal proyeksiyasining vaziyati o‘zgarmaydi. gorizontal d′ proyeksiyasi esa h tekislik bilan harakatlanib, x o‘qiga perpendikulyar bo‘lgan, d″ nuqta bilan bitta proyeksiyalarni bog‘lovchi chiziqda yotadi. fazoning iv choragida joylashgan har qanday nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari x o‘qiga perpendikulyar bo‘lgan bitta proyeksion bog‘lovchi chiziqda va x o‘qining ostida bo‘ladi. bissektor tekisliklarda joylashgan nuqtalarning chizmalari. fazoning birinchi va uchinchi choraklarini teng ikkiga bo‘luvchi tekislik birinchi bissektor tekisligi, shuningdek, ikkinchi va to‘rtinchi choraklarini teng ikkiga bo‘luvchi tekislik ikkinchi bissektor tekisligi deb ataladi. agar fazodagi nuqta proyeksiyalar tekisliklaridan teng uzoqlikda joylashlashgan bo‘lsa, bunday nuqta bissektor tekisliklarga tegishli bo‘ladi. rasmda birinchi bissektor tekislikda joylashgan k va l nuqtalarning, fazodagi vaziyati va epyuri ko‘rsatilgan. …

5 / 19

ya’ni b′b″b bo‘ladi. turli choraklarda joylashgan nuqtalarni h va v proyeksiyalar tekisliklariga proyeksiyalash va ularning chizmalari bo’yicha xulosalar: 1. nuqtaning fazodagi vaziyatini uning ikki ortogonal proyeksiyasi to‘la aniqlaydi. 2. fazodagi har qanday nuqtaning gorizontal va frontal proyeksiyalari x o‘qiga perpendikulyar bo‘lgan bir bog‘lovchi chiziqda joylashadi. 3. fazodagi har qanday nuqtaning h va v proyeksiyalar tekisliklaridan uzoqliklarini nuqta gorizontal va frontal proyeksiyalarining x o‘qigacha bo‘lgan masofalari aniqlaydi. nuqtaning oktantlarda joylashuvi o‘zaro perpendikulyar bo‘lgan uchta proyeksiyalar tekisligi kesishib, fazoni 8 qismga – oktantlarga bo‘ladi. ma’lumki, h tekislik – gorizontal proyeksiyalar tekisligi, v – frontal proyeksiyalar tekisligi deyiladi. tasvirdagi w tekislik profil proyeksiyalar tekisligi deb ataladi. uchchala proyeksiya tekisliklari o‘zaro perpendikulyar joylashgan bo‘ladi, ya’ni h⊥v⊥w. buni h, v va w proyeksiya tekisliklari sistemasi deb yuritiladi. tekisliklarning o‘zaro kesishishi natijasida hosil bo‘lgan to‘g‘ri chiziqlar proyeksiya yoki koordinata o‘qlari deyiladi va x, y, z harflari bilan belgilanadi. proyeksiyalar o‘qlarini tashkil qiluvchi x – abssissa o‘qi, …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "proyeksiyalar sistemasining o'qilishi"

powerpoint presentation monj chizmasida nuqtaning ortogonal proyeksiyalari biror buyumning tasviriga qarab uni o‘qilishini ikkita o‘zaro parallel bo‘lmagan proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalash orqali ta’minlash mumkin. proyeksiyalar tekisliklarini o‘zaro perpendikulyar vaziyatda tanlab olinishi buyum tasvirini o‘qilishini osonlashtiradi. o‘zaro perpendikulyar bo‘lgan ikki tekislik bir–biri bilan kesishib fazoni to‘rt qismga – kvadrantlarga (choraklarga) bo‘ladi. fazoda gorizontal vaziyatda joylashgan h tekislik gorizontal proyeksiyalar tekisligi, vertikal joylashgan v tekislik frontal proyeksiyalar tekisligi deb ataladi. h va v proyeksiyalar tekisliklari o‘zaro perpendikulyar bo‘lib, ularning kesishgan x chizig‘i proyeksiyalar o‘qi deyiladi. bunda h va v tekisliklar proyeksiyalar siste...

This file contains 19 pages in PPT format (1.2 MB). To download "proyeksiyalar sistemasining o'qilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: proyeksiyalar sistemasining o'q… PPT 19 pages Free download Telegram