elektr ta’minoni vaqaytatiklanuvchan energiya manbalari

PPTX 59 sahifa 1,6 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 59
презентация powerpoint «elektr ta’minoni va qayta tiklanuvchan energiya manbalari» kafеdrasi dotsenti toshpo’latov nusratillo telmanovich o`tkazgich mаtеriаllаr mavzu 05 elektrotexnik materiallar fan: 1 rеja: 1.1. солиштирма қаршилиги оз бўлган ўтказгич материаллар 5.2. қимматбаҳо металлар 2 5-mavzu. o`tkazgich mаtеriаllаr elektr ta’minoni 3 электр ўтказувчанлик хусусиятлари металлар, металл қотишмалари, графит (углероднинг шакли) ва электролитларга хосдир. металл ўтказгичлар электрон ўтказувчанлик хусусиятига эга. электролитларда (кислотали эритмалар, тузлар ва кислоталар) заряд ташувчанлик ионлар воситасида амалга оширилади. металлар кристал тузулишига эга. кристал панжаранинг тугунларида мусбат зарядли ионлар жойлашган бўлиб, ҳар бир ион атрофи бирлашган (колективлашган) электронлар ёки бошқача айтганда электронлар булути билан қуршалган. 4 металлардаги электронлар булутининг ҳолати, жойлашуви, иондан қандай масофада ва қай кўринишда турганлиги ҳақидаги маълумотлар рус олими я. и. френкел ва немис физиги а. зоммерфельдлар томонидан квант физикасида атрофлича баён этилган. унга кўра, эркин электронлар кристалл панжара бўйлаб бетартиб (хаотик) ҳаракатда ўртача υ = 105 м/сек иссиқлик тезлигида ҳаракатланади. электр майдон (е) таъсир остида …
2 / 59
қонунининг назарий тенгламаси ( ) ни 5.2 формулага қўйиб қуйидаги кўринишдаги солиштирма ўтказувчанлик формуласини ҳосил қилиш мумкин: (5.3.) формуладаги электронлар консентрацияси (me • u) ни паули қонунига асосан квант статистикаси асосида: ҳар бир энергетик сатҳда битта ва ҳар бир энергетик даражада иккитагача электрон жойлашган деб тасаввур этилади. 8 электр тармоқларида токни ўтказувчи сифатида қаттиқ жисмлар, суюқликлар ва махсус ҳолатларда газлар восита вазифасини ўтайди. электротехника саноатида қаттиқ электр ўтказгичлар кўринишида аксарият ҳолларда металлар ва уларнинг қотишмалари ишлатилади. ўтказувчанлик борасида гап кетганда нормал муҳитдаги (+20 0с) юқори электр ўтказувчанлик кўзда тутилади ва у, ρ ≤ 0,05 мком·м. гача солиштирма қаршилиги бўлган матералларга хосдир. бундай шароитда солиштирма қаршилиги 0,3 мком·м. дан юқори бўлган материаллар қаршилиги катта бўлган материаллар қаторига киритилади. 9 ўтказувчанлик даражасининг юқори ёки пастлиги, материалнинг электротехника соҳасининг қайси жабҳасида ишлатишини белгилайди. қаршилиги юқори бўлган материалар ток ўтиш пайтида қизийди ва қандайдир миқдордаги энергиянинг сарф бўлишга олиб келади. шу сабабли юқори ўтказувчанликка …
3 / 59
ёки солиштирма ўтказувчанлиги – γ билан белгиланиб, ρ = 1/ γ га тенг. солиштирма қаршиликнинг чизиқли ҳарорат кенгайиш коэффициенти, ткρ ёки αρ. иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, γт. контакт потенциаллар фарқи ва термоэлектр юритувчи куч (тэюк). электронларнинг материалдан ажралиб чиқиш пайтидаги бажарган иши. чўзилиш мустаҳкамлиги, σr ва узилишдан олдинги максимал нисбий чўзилиш δl / l. 5.1–жадвал. металларнинг электрофизик хоссалари т.р. металланинг номи зичлиги, ×103 кг.м3 эриш ҳарорати, 0с солиштирма иссиқлик сиғими, ж/кг.к чизиқлик кенгайиши тк,1, ×106 к-1 солиштирма қаршилик, миком.м электронларнинг чиқиш иши, эв қайишқоқлик модули, гпа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1. симоб 13,6 - 38,9 138 61,0 0,958 4,5 - 2 цезий 1,87 26,5 234 95,5 0,210 1,9 1,8 3 галлий 5,91 29,7 381 18,0 0,560 - - 4 кальций 0,87 63,7 753 80,0 0,009 2,2 - 5 натрий 0,97 97,8 1260 70,0 0,046 2,3 10 6 индий 7,28 156,0 243 25,0 0,090 - 10,5 т.р. …
4 / 59
0 0,098 4,5 211 22 палладий 12,1 1554,0 243 12,0 0,11 - 121 23 титан 4,5 1724,0 877 8,1 9,48 - 104 24 хром 7,1 1850,0 - 6,5 0,21 - 245 25 платина 21,4 1770,0 134 9,0 0,105 - 170 26 торий 11,5 1850,0 113 11,2 0,186 3,3 79,2 27 цирконий 5,5 1860,0 276 5,1 0,41 3,7 68,4 28 ирридий 22,5 2350,0 - 7,2 - - 528 29 ниобий 8,57 2410,0 272 5,1 0,140 4,1 100 30 молибден 10,2 2620,0 264 6,5 0,057 4,2 294 31 тантал 16,7 2850,0 142 4,7 0,35 4,1 177 32 рений 20,5 3180,0 138 4,4 0,21 4,8 405 33 вольфрам 19,3 3380,0 218 0,055 4,5 407 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 7 литий 0,53 186,0 3620 - - - 4,9 8 қалай 7,31 232,0 226 23,0 0,120 4,4 54,0 9 кадмий 8,65 321,0 230 30,0 0,076 4,0 62,3 10 қўрғошин …
5 / 59
турли хилдаги металларда электронларнинг иссиқлик таъсиридаги тартибсиз ҳаракат тезлиги бир хил бўлади. шу сабабли солиштирма ўтказувчанлик қиймати электронлар эркин босиб ўтган йўлнинг ўртача тезлиги ва ўтказгич материалининг тузилишига боғлиқдир. тўғри шаклдаги кристалл панжарага эга бўлган металларда солиштирма қаршилик жуда кичик қийматга эга бўлиши мумкин. агар тоза металл таркибига бошқа метал аралаштирилса, кристалл панжаранинг шакли ўзгариши мумкин ва натижада солиштирма қаршилик миқдори ҳам ўзгаради. 5.1. солиштирма қаршилиги оз бўлган ўтказгич материаллар таркибида ёт аралашмаси бўлмаган металлар тоза метталар дейилади ва солиштирма қаршилиги жуда кичик қийматга эга бўлади. бундай материаллардан ток ўтганда металлнинг хусусиятига боғиқ ҳолда энергия сарфи ҳам камаяди. юқори ўтказувчанлик хусусиятига эга бўлган ўтказгичларга солиштирма қаршилиги ρ < 0,1 мком·м гача бўлган материаллар мансуб. улардан турлича мақсадларда ишлатиладиган электр ўтказгич симлар, асбоб-ускуналарнинг ток ўтказувчи қисмлари, электр контактлар ва ток ўтказгичлар ясалади. ушбу материалларга қуйидаги талаблар қуйилади: кичик солиштирма қаршилик; етарлича мустаҳкамлик ва эгилувчанлик; емирилиш (каррозия) га ва атмосфера таъсирларига чидамлилик; …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 59 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"elektr ta’minoni vaqaytatiklanuvchan energiya manbalari" haqida

презентация powerpoint «elektr ta’minoni va qayta tiklanuvchan energiya manbalari» kafеdrasi dotsenti toshpo’latov nusratillo telmanovich o`tkazgich mаtеriаllаr mavzu 05 elektrotexnik materiallar fan: 1 rеja: 1.1. солиштирма қаршилиги оз бўлган ўтказгич материаллар 5.2. қимматбаҳо металлар 2 5-mavzu. o`tkazgich mаtеriаllаr elektr ta’minoni 3 электр ўтказувчанлик хусусиятлари металлар, металл қотишмалари, графит (углероднинг шакли) ва электролитларга хосдир. металл ўтказгичлар электрон ўтказувчанлик хусусиятига эга. электролитларда (кислотали эритмалар, тузлар ва кислоталар) заряд ташувчанлик ионлар воситасида амалга оширилади. металлар кристал тузулишига эга. кристал панжаранинг тугунларида мусбат зарядли ионлар жойлашган бўлиб, ҳар бир ион атрофи бирлашган (колективлашган) электронлар ёки...

Bu fayl PPTX formatida 59 sahifadan iborat (1,6 MB). "elektr ta’minoni vaqaytatiklanuvchan energiya manbalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: elektr ta’minoni vaqaytatiklanu… PPTX 59 sahifa Bepul yuklash Telegram