фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарк фалсафаси

PPT 41 sahifa 1,7 MB Bepul yuklash

41 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,7 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 41

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 41

2-мавзу. фалсафий тафаккур тараққиётининг асосий босқичлари * мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарк фалсафаси * режа: қадимги шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари. антик давр (ҳиндистон, хитой,) фалсафаси қадимда марказий осиёда фалсафий фикрларнинг пайдо бўлиши. (авесто, моний ва маздак таълимоти,) марказий осиёда ўрта асрлар фалсафаси. шарқ ёки мусулмон ренессанси тушунчаси. (хоразмий, беруний, ибн сино, форобий ...) мустакил таълим: ўрта асрларда марказий осиёда тасаввуф таълимотининг ривожланиши. (абдулҳамид ғаззолий,шаҳобиддин яҳъя ал –сухраврдий, ибн арабий, ахмад яссавий, нақшбандия, кубровия) темурийлар даври фалсафаси.(амир темур, тафтазоний, журжоний, м.улуғбек, алишер навоий...) хх-ххi аср ўзбек фалсафаси. * қадими шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари: фалсафий тафаккур шарқда ҳам, ғарбда ҳам ижтимоий онгнинг дастлабки шакли си- фатида мифология негизида вужудга келган. шарқ ва ғарб файла- суфлари нарса ва ҳо- дисаларни ўрганиш, тушунтиришнинг ўзига хос методларини ярат- ганлар (диалектика, метафизика, маевтика ва ҳоказо). қадимги шарқ фалса- фаси ҳам ғарб фалса- фаси …

2 / 41

ва ғарб фалса- фаси ривожланишининг умумий қонунияти унинг методологик аҳамият касб этувчи ҳақиқий илмий билимга эришиш йўлида илмий изла- нишлар олиб боришидир. * қадимги дунё шарқ ва ғарб фалсафаси муаммоларидаги фарқлар шарқ ғарб натурфалсафа, онтология, гносеология, методология, эстетика, мантиқ, ахлоқ, сиёсат ва ҳуқуқ муаммолари ўрганилади. ғарбда инсонга руҳий борлиқ ёки одоб-ахлоқи орқали мурожааат этилмайди, балки борлиқ ва билишнинг умумий тамойиллари сифатида ёндашилади. диндан ажралишга ҳаракат қилади. кўпроқ илмий методологияга таянади. қадимги ғарб фалсафий таълимотларининг бирортаси кенг тарқалган динлардан бирига айланмади. ғарбда фалсафий категориялар аппарати моҳият, миқдор, ўрин, жой, ҳолат, ҳаракат ва ҳоказоларлар билан белгиланади. дастлаб улар ҳақида аристотелнинг “категориялар” китобида келтирилган. асосий эътибор инсон муаммосига қаратилади; инсон муаммоси амалиёт, одамларнинг ҳаёт фаолияти, турмуш тарзи нуқтаи-назаридан ўрганилади. инсоннинг ўзлиги, одоб-ахлоқи, ҳукмдорларга, турли ёшдаги одамларга, шунингдек, жамиятдаги ижтимоий ҳолати турлича бўлганларнинг амалий фаолияти билан боғлиқ муаммолар ўрганилади. дин билан ўзаро алоқадорликда ривожланади. фалсафий оқим фалсафа сифатида ҳам, дин сифатида ҳам намоён бўлади …

3 / 41

ларидан бири дунёвий, мантиққа асосланган билимларнинг диний мифологик қарашлар билан аралашган ҳолда намоён бўлишидадир. қaдимги шарқ фалсафасининг ўзига хос белгиларидан яна бири унда якка шахсларнинг индивидуал фикрларига нисбатан умумжамоа манфаатларини акс эттирувчи умумжамоа руҳининг уcтyворлик қилишидир. истеъдодли шахслар ана шу руҳнинг ажойиб ифодаловчилари бўлиб, тарих саҳнасига кўтарилганлар. * веда"лар тўртта тўплам- дан иборат бўлиб,булар "ригведа" "самаведа" "яжураведа" "адхарва- веда" деб аталади.улар- нинг фалсафий шарҳ- лари, фалсафий мушо- ҳадага оид қисмлари "упанишад"лар деб номланди. қадимги ҳинд фалсафий мактаблари икки гуруҳга бўлиниб,улар астика ва настика деб аталади. астика гуруҳига кирув- чи фалсафий мактаб- лар веданта, санкхья, йога, вайшешика, ньяя ва миманса мактаблари "веда“- нинг илоҳийлигини тан олишади ва бу ёзма ёдгорликни ҳақи- қатнинг ягона манба- си деб билишади. настика гуруҳи- га кирувчи мактаб- лар сифатида чорвака, локаята, буддизм, жайнизм мактаб- лари қайд қилинади. * қaдuмги хитой фалсафасu эрамиздан олдинги vi-iii асрларда хитойда асосан 6 фалсафий таълимот (мактаб) шаклланган: конфуцийчилик, даосизм, моизм, легизмлар …

4 / 41

лао-цзи (vi-v асрлар). * лао-цзи (vi-v асрлар). унинг таълимотига кўра, олам, жамият ва инсон ҳаёти дао қонунига бўйсунмоғи лозим. даосизм таълимоти ана шу тариқа шаклланган. дао қонуни — табиатнинг яшаш қонунидир, ундаги ранг-баранглик кураши ва уйғунлиги абадийлигининг эътироф этилишидир. бу қонунга кўра, оламнинг асосини ташкил этувчи «ци», яъни бешта унсур — олов, сув, ҳаво, ер ва ёғоч ёки металл оламдаги барча жисмлар асосини ташкил этади ҳамда уларнинг юзага келишини таъминлайди. лао-цзининг таъкидлашича, оламда ҳеч бир нарса доимий ва ўзгармас, ҳаракатсиз ҳолда бўлиши мумкин эмас. * даосизмга биноан, дунёдаги ҳамма нарса бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиб туради. қарама-қарши кучлар ўртасидаги кураш, яъни инь ва янъ орасидаги муносабат — бизни ўраб турган оламни ҳаракатга келтирувчи кучлар манбаидир. инь ва янь ўртасидаги кураш даони англатади. одамзод бу кураш жараёнида доимо яхшилик томонида туриши, ўзини қуршаб турган табиат ва атрофдаги оламга меҳр кўрсатиши лозим. бўлмаса, дао қонуни бузилади ва бундай жойда бахтсизлик, фожиа юз …

5 / 41

йликнинг асосий ғоялари унинг қадимий ёзма ёдгорлиги акс эттирилган. ”авесто”нинг ёзилиш тарихи, милоддан аввалги уч мингинчи йиллардан бир мингинчи йилларнинг ўрталаригача бўлган даврни ўз ичига олган ва деярли икки минг йил давом этган. унда қадимги аждодларимизнинг нафақат диний қарашлари, балки олам, табиат, жамият, илмнинг айрим соҳалари ҳақидаги тасаввурлари ҳам ўз ифодасини топган. * зардўштийлик аҳлоқининг негизини эзгу фикр, эзгу сўз ва эзгу амал ташкил этган “авесто”да бахт ғояси осойишта ҳаёт, оила, муҳаббат, садоқат, ҳалол меҳнат тушунчалари билан боғланган. оила қуриш худониннг иродасига бўйсуниш билан мос келиши, лекин никоҳсиз муҳаббатниннг қатъий тақиқланиши, аёллар ҳам эркаклар ҳам оиласига ҳиёнатлари учун 800 дарра билан жазоланиши алоҳида таъкидланади. унда диний эътиқод, меҳнатсеварлик, адолат фикрдаги, сўздаги ва амалдаги беғаразлик энг олий аҳлоқнинг талаблари хисобланган. * “авесто” - бадиий, тарихий, космогоник дидактик. жуғрофий, диний-фалсафий асар ҳисобланиб, зардўштийлик нафақат дин, балки ўша даврнинг ижтимоий-сиёсий, аҳлоқий-фалсафий ғояларини ифода этган ҳукмрон мафкура ҳам бўлган. “авесто” китобини биринчи марта ўзбек …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 41 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарк фалсафаси" haqida

2-мавзу. фалсафий тафаккур тараққиётининг асосий босқичлари * мавзу: фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарк фалсафаси * режа: қадимги шарқ ва ғарб фалсафаси вужудга келиши ва ривожланишининг умумий қонуниятлари. антик давр (ҳиндистон, хитой,) фалсафаси қадимда марказий осиёда фалсафий фикрларнинг пайдо бўлиши. (авесто, моний ва маздак таълимоти,) марказий осиёда ўрта асрлар фалсафаси. шарқ ёки мусулмон ренессанси тушунчаси. (хоразмий, беруний, ибн сино, форобий ...) мустакил таълим: ўрта асрларда марказий осиёда тасаввуф таълимотининг ривожланиши. (абдулҳамид ғаззолий,шаҳобиддин яҳъя ал –сухраврдий, ибн арабий, ахмад яссавий, нақшбандия, кубровия) темурийлар даври фалсафаси.(амир темур, тафтазоний, журжоний, м.улуғбек, алишер навоий...) хх-ххi аср ўзбек фалсафаси. * қадими шарқ ва ға...

Bu fayl PPT formatida 41 sahifadan iborat (1,7 MB). "фалсафий тафаккур тараққиёт босқичлари: шарк фалсафаси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: фалсафий тафаккур тараққиёт бос… PPT 41 sahifa Bepul yuklash Telegram