sezgi va idrok

PPTX 29 pages 3.5 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

презентация powerpoint sezgi, idrok reja: 1 2 sezgining neyrofiziologik asoslari 3 sezgining tasniflanishi 4 sezgilar haqida tushuncha 5 idrokning turlari idrokning ta’rifi va uning xususiyatlari sezgi organlarimizga ta’sir etadigan narsalardagi ayrim xossalarning miyamizda bevosita aks etishi sezgi deb ataladi. sezgi organlarimizga besosita ta’sir etib turgan predmet va xodisalarining alohida xususiyatlarini (predmet va xodisalarni butunligicha idrok qilish emas, fakat ayrim xusisiyatlarini aks ettirish) aks ettirish sezgi deb ataladi sezgilarning nerv fiziologik asosini o'rganishda i.p.pavlov ta'biri bilan aytganda analizator apparati tashkil etadi. analizatoming periferik bo’limining markaziy analizator bilan bog’laydigan yo’llarni ochadigan afferent (markazga intiluvchi) va efferent (markazdan qochuvchi) nervlar periferik (reseptor) - tashqi quvvatni nerv jarayoniga o’tkazadigan maxsus transformator qismi; 1 3 ishlanishi sodir bo’ladigan qobiq osti va qobiq bo’limlari. analizatorning periferik bo’limlaridan keladigan nerv signallarining qayta 2 miya va retseptor o’rtasida faqatgina to’g’ri (маrkazga intiluvchi,afferent),balki qayta (markazdan qochuvchi, efferent) аloqa mavjud. eshitish analizatori ko’ruv analizatori аnalizator tuzilishi. eshitish analizatori. ko’ruv analizatori. …

2 / 29

li 1% ta’m bilish, mazza sezgilari orqali 2% teri-taktil sezgilari orqali sezgi sifatlari - mazkur sezgining asosiy xususiyati bo’lib, uni boshqa sezgi turlaridan farqlaydi va ayni shu sezgi turi doirasida o’zgarib turadi. masalan, eshitish sezgisi past-balandligi, mayinligi, zo’rligi bilan farq qiladi va hokazo. adaptasiya - yoxud moslashuv - sezgi organlari sezgirligining qo’zg’atuvchi ta'siri ostida o’zgarishi demakdir. sensibilizasiya - analizatorlaming o’zaro munosabati va mashq qilishi natijasida sezgirlikning kuchayishidir. sinesteziya qo’zg’atuvchining bir anaiizatorga ta’siri bilan boshqa analizatorga xos sezgining paydo bo’lishidir. ko’rish, eshitish sinesteziyasi ko’proq uchraydi. sezgilar kontrasti: qarama-qarshi sifatga ega bo’lgan bir vaqtdagi qo’zg’alish tufayli sezgirlikning o’zgarishidir. masalan, tinch joyda tovush kuchliroq seziladi. oqimtir fonda qora rang qoraroq, qoramtir fonda oq rang yana ham och bo’lib seziladi. odam charchaganda sezgirlik pasayadi. harakat oshganda sovuqqa sezgirlik o’tkirlashadi. sezgirlik kasbga ham bog’liq. masalan, rassomlarda rang sezish, musiqachilarda tovush sezish va shu kabilar. idrok-deb sezgi a’zolariga bevosita ta'sir etib turgan narsa-hodisalar obrazlarini kishi ongida …

3 / 29

qonuniyatlar a. figura va fonning ilgarigi harakatga bog‘liqligi qonuni. b. idrokning konstantliliga qonuni. v. kutishlar va taxminlarning idrokka ta’siri. g. o‘zgarmas ma’lumotnnng idrok qilinmasligi qonuni. d. anglanganlik qonuni. ye. taxminlarni tekshirish jarayonida idrok qilish. idrok turlari fazo idroki vaqt idroki harakat idroki 1 idrok tiplari sintеtik - atrofdagi olamni yaxlitlikda, uning barcha jihatlari,sohalari, qirralari bilan, ko‘pincha detallarini sezmagan holda idrok etadigan insonlarga xos. idrok tiplari analitik detallarni, xususiy jihatlarni idrok etishga moyillik va atrofdagi olamni yaxlitlikda idrok etishga qiyinchilik mavjud idrok tipi. analitiko-sintеtik – u yoki bu darajada xususiy, detallarni va umumiy, yaxlitlikda idrok etish tendensiyasi mavjud bo‘lib, eng ko‘p tarqalgan tip. idrok xususiyatlari idrok anglanilganlik va umumiylik xarakteriga ega. inson tomonidan idrok etilgan narsa yoki hodisa u uchun ma’lum ma’noga ega (masalan, g‘isht, non, metall qurilma) va shaxsiy ma’noga, ahamiyatga ega (foydali-zararli, kerakli-keraksiz, chiroyli-xunuk). idrok predmetli xarakteriga ega. u ma’lum ma’noga va qo‘llanishga ega turli obyekt, hodisa, holat, predmetlar …

4 / 29

arni shakli va ranglarini idrok qilishda yaqqol ko‘rinad masalan, bir predmetning o‘zi sutkaning turli vaqtida, yil fasllarida, har hil fonda turlicha idrok etiladi. idrokning yana bir xususiyati uning tanlovchanlik xarakteridir. idrok jarayonida ko‘pincha bir predmet tanlab olinadi, qolgan predmetlar idrok foni bo‘lib xizmat qiladi. predmetni ajratib olish yo ihtiyorsiz, irodani jalb qilmay, yoki ihtiyoriy, iroda asosida bo‘ladi iroda nafaqat qo‘zg‘atg‘ichga ega emas, balki inson psixikasi mazmuni va tajribasiga ham bog‘liqdir. bunday bogliqdir. bunday bog‘liqlik appersepsiya deb nomlanadi, u ham turg‘un, ham vaqtinchalik bo‘lishi mumkin. appersepsiyaning barqarorligi insonnoing hayotiy tajribasi, uning ustanovkasi, xulq-atvor, faoliyat, tafakkur stilliga, o‘z- o‘ziga baho berish xarakteriu va darajasiga, qadriyatlaar tizimiga bog‘liq. illyuziya-shu onda sezgi organlarimizga ta’sir qilib turgan bir narsani yanlish, noto’g’ri idrok qilish. gallyutinatsiya –yo’q narsalarni, tashqi ta’sirotsiz “idrok qilishdir. illuziyalar irrodatsiya effekti – och rangdagi predmetlar xuddi shunday kattalikdagi to’q rangdagi predmetlarga qaraganda kattaga o’xshaydi. irodaning ishtirokiga ko’ra idrok ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo’ladi. foydalanilgan …

5 / 29

ge33.jfif image34.jpeg image35.gif image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sezgi va idrok"

презентация powerpoint sezgi, idrok reja: 1 2 sezgining neyrofiziologik asoslari 3 sezgining tasniflanishi 4 sezgilar haqida tushuncha 5 idrokning turlari idrokning ta’rifi va uning xususiyatlari sezgi organlarimizga ta’sir etadigan narsalardagi ayrim xossalarning miyamizda bevosita aks etishi sezgi deb ataladi. sezgi organlarimizga besosita ta’sir etib turgan predmet va xodisalarining alohida xususiyatlarini (predmet va xodisalarni butunligicha idrok qilish emas, fakat ayrim xusisiyatlarini aks ettirish) aks ettirish sezgi deb ataladi sezgilarning nerv fiziologik asosini o'rganishda i.p.pavlov ta'biri bilan aytganda analizator apparati tashkil etadi. analizatoming periferik bo’limining markaziy analizator bilan bog’laydigan yo’llarni ochadigan afferent (markazga intiluvchi) va efferent (m...

This file contains 29 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "sezgi va idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi va idrok PPTX 29 pages Free download Telegram