sezgi va idrok

DOCX 29 pages 44,9 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 44,9 KB

Fayl turi DOCX

Pages 29

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

mundarija kirish......................................................................................3 1-bob. sezgi tushunchasi: psixologik va fiziologik yondashuvlar.....................................................................5 1.1. idrok tushunchasi: shakllanish mexanizmlari va bosqichlari...............................................................................5 1.2. sezgi va idrokning o‘zaro bog‘liqligi...............................12 2-bob. sezgi va idrokning individual xususiyatlari va rivojlanish omillari ..................................................19 2.1. sezgi va idrokni oʻrganishda eksperimental yondashuvlar va zamonaviy tadqiqotlar.......................................................19 2.2. zamonaviy psixologiyada sezgi va idrokning tadqiq etilishi......................................................................................25 xulosa...................................................................................28 foydalaniladigan adabiyotlar ...................................30 kirish 1. mavzuning dolzarbligi inson psixikasining eng muhim jihatlaridan biri — bu tashqi olamni qanday qabul qilishi, idrok etishi va unga qanday munosabatda bo‘lishidir. sezgi va idrok bu jarayonlarning asosiy poydevori hisoblanadi. har bir inson tug‘ilgandan so‘ng, atrof-muhit haqida ilk ma’lumotni aynan sezgi organlari orqali oladi va bu ma’lumotlar idrok orqali mazmunli tasvirlarga aylanadi. demak, insonning butun bilim olish faoliyati, shaxsiy rivojlanishi va hatto ijtimoiy moslashuvi ham sezgi va idrok faoliyatiga bog‘liq. zamonaviy ilmiy-texnik taraqqiyot davrida axborot oqimi nihoyatda kuchaygan. inson har kuni minglab vizual, audial va boshqa turdagi stimullarga duch keladi. bu holatda sezgi va …

2 / 29

azkur kurs ishining asosiy maqsadi — sezgi va idrokning psixologik mohiyatini, ularning o‘zaro bog‘liqligi va ularni o‘rganishdagi asosiy yondashuvlarni chuqur tahlil qilishdan iborat asosiy vazifalar quyidagilardan iborat: 1.sezgi va idrok tushunchalarining psixologik asoslarini yoritish 2.sezgi va idrok tizimlarining fiziologik jihatlarini ko‘rib chiqish. 3.sezgi va idrokni o‘rganishdagi tarixiy va zamonaviy yondashuvlarni tahlil qilish. 4.sezgi va idrok faoliyatining yoshga oid va individual farqlarini aniqlash. 5.sezgi va idrokni rivojlantirishga qaratilgan uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish. kurs ishini tayyorlash jarayonida quyidagi ilmiy-tadqiqot uslublaridan foydalanildi: nazariy tahlil — mavzu yuzasidan mavjud ilmiy adabiyotlar, maqolalar, dissertatsiyalar o‘rganildi. taqdim etilgan tajribalar tahlili — psixologik laboratoriyalardagi kuzatuvlar, eksperimentlar natijalari asosida xulosa chiqarildi. taqqoslash usuli — turli yondashuvlar o‘rtasida o‘xshashlik va farqlar aniqlab borildi. sotsiologik yondashuv — zamonaviy jamiyatda sezgi va idrok tizimlarining ahamiyati ijtimoiy kontekstda ko‘rib chiqildi. 5. ilmiy-nazariy asoslar ushbu kurs ishida psixologiya, neyropsixologiya, kognitiv fanlar, fiziologiya va pedagogik fanlar sohasidagi yirik olimlarning qarashlariga tayanildi. jumladan, quyidagi olimlarning …

3 / 29

dir bo‘lishi shart emas — ya’ni sezgi ba’zan avtomatik sodir bo‘lishi mumkin. masalan, kutilmagan issiqlik yoki sovuqlikni tananing zudlik bilan qayd etishi. organizmda dastlabki aks ettirishning vujudga kelishi tirik tananing ichki va tashqi stimullarining javob reaktsiyasiga anlab munosabatda bo`lish manbaidan kelib chiquvchi sezkanuvchanlikdan boshlanadi. bu psixikaga bo`lgan aks ettirishning sodda ko`rinishi bo`lib, u organiq dunyoni rivojlanish jarayonida sezuvchanlik qobiliyatiga ega bo`lgani tufayli sezgi vazifasini bajaruvchi birlamchi psixologik obrazlar paydo bo`la boshlaydi, ular organizm harakati ehtiyojini, fazoviy chamalash maqsadini amalga oshirish uchun xizmat qiladi. hayvonlarga mansub shakllarda ta’sirlanuvchanlikning yangi turi - sezuvchanlik paydo bo`ladi. a. n. leontevning gipotezasiga ko`ra, sezuvchanlik «genetik jihatdan qaraganda, muhitning organizmni boshqa ta’sirotlar bilan bog’lovchi, organizmni muhitda mo`ljal olishiga yordam beruvchi, signal beruvchilik vazifasini o`tovchi ta’sirlarga javob ta’siridan bo`lak narsa emas. inson ongining xayvon psixikasidan asosiy farqini quyidagilarda ko`rish mumkin: 1.inson xayvonlardan farq qilib o`z faoliyatining bo`lajak natijasini oldindan kura olishi mumkin. bundan tashqari, kishi o`z ishini …

4 / 29

ichida yashaydi. jamiyatda yashamasdan, jamoa a’zolari bilan munosabatda bo`lmasdan turib inson shaxsi shakllanmaydi. insonning ongi mexnat jarayonida, yangi-yangi mexnat kurollarini yasash proo`essida usib boradi. xulosa qilganimizda, psixologiya inson va xayvonga xos bo`lgan psixik jarayonlarni, ularning paydo bo`lish yullarini va rivojlanish xususiyatlarini o`rganadigan fandir. psixika esa bosh miya va nerv sistemasining maxsulidir. u doim usib, rivojlanib boradi. psixikaning eng yuksak shakli ong bo`lib, u faqat insonlarga xosdir. ong shaxsiy va ijtimoiy shaklda bo`ladi. hayvonlarning hatti-harakat tiplari rus zoopsixologi v.a.vagner (1849-1934) urg’ochi o`rgimchakning nomaqbul bo`lib qolgan instinktlari sharoitida uning hatti-harakatlarini kuzatgan. (o`rgimchak pillasi ichidagini zararkunandalar eb ketsa ham ona o`rgimchak qo`riqlab yuraveradi). bu misollar instinktning cheklanganligini ko`rsatadi. instinktiv harakatlar muayyan shart-sharoitlarga qat’iy bog’liq bo`ladi. instinktiv harakatlar undan standart shart sharoitlar o`zgarishi bilanoq o`zining maqsadga muvofiqligini yo`qotadi. shunday qilib, hatti-harakatlarning instinktiv shakllari faqat doimiy sharoitlardagina maqsadga muvofikdir. jonzotning individual hayot kechirishi jarayonida orttirilgan va tug’ma hatti-harakat programmasining puxta bajarilishini ta’minlaydigan tajriba instinktlarining rivojlanishiga …

5 / 29

ning rivojlanishida navbatdagi bosqich hatti-harakatning yangi belgilarini mustaqil hosil qilishga asoslangan. nafis-o`zgaruvchan-plastik individual hatti -harakatning yanada murakkabroq shakllarini keltirib chiqaradi.(tovuqqa don sepib oldini to`r bilan to`sib qo`yilsa, o`zini bir necha marta sim to`rga uradi, keyin o`tish joyini topib oladi.). xayvonlarda xulq-atvorning reflektor nazariyasi.yuksak taraqqiy etgan hayvonlarda hatti-harakatning instinktiv shakklari bilan bir qatorda o`zgaruvchan individual shakllari - malakalar va intellektual hatti-harakatlar ham mavjud bo`ladi. malakalar deganda hayvonlarning shartli bog’lanishlariga asosan bajaradagan va avtomatik tarzda takrorlanadigan hatti-harakat tushuniladi. (quyonning nog’ora chalishi,zanjirdagi bog’liq itning keyingi oyog’i bilan emishini tortib olishi). ayrim narsalar o`rtasidagi murakkab munosabatlarning aks ettirilishi intellektual hatti-harakatlar negizini tashkil etadi. (qarg`a ko`z o`ngida go`shtni ipga bog’lab naycha ichidan o`tkazishi, ikkinchi naychaga o`tib ketishini kuzatib turgandan keyin qarga go`shtning qaerda paydo bo`lishini ko`tib turadi va hokazo). hayvonlarning hatti-harakat tiplari, sensor bosqich va uning xarakterli xususiyati, pertseptiv bosqich va uning xarakterli xususiyati, intellektual bosqich va uning xarakterli xususiyati. yuksak taraqqiy etgan hayvonlar, narsalar …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "sezgi va idrok"

mundarija kirish......................................................................................3 1-bob. sezgi tushunchasi: psixologik va fiziologik yondashuvlar.....................................................................5 1.1. idrok tushunchasi: shakllanish mexanizmlari va bosqichlari...............................................................................5 1.2. sezgi va idrokning o‘zaro bog‘liqligi...............................12 2-bob. sezgi va idrokning individual xususiyatlari va rivojlanish omillari ..................................................19 2.1. sezgi va idrokni oʻrganishda eksperimental yondashuvlar va zamonaviy tadqiqotlar.......................................................19 2.2. zamonaviy psixologiyada sezgi va idrokning tadqiq etilishi...........

This file contains 29 pages in DOCX format (44,9 KB). To download "sezgi va idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: sezgi va idrok DOCX 29 pages Free download Telegram