islom dinining jahondagi mohiyati

PPTX 37 pages 5.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 37
презентация powerpoint andijon qishloq xo’jaligi va agrotexnologiyalari instituti “gumanitar fanlar “ kafedrasi. fan: dinshunoslik ma’ruzachi: nasibjon karimov 1 islom dini islom dini 5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliya davri” tushunchasi. islom dini ta’limoti. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom (arabcha: — „boʻysunish“, „itoat etish“) — jahonda keng tarqalgan uch dindan (xristianlik va buddaviylik bilan bir qatorda) biri. islom diniga eʼtiqod qiluvchilar arabcha „muslim“ („sadoqatli“; koʻpligi „muslimun“) deb ataladi. „muslim“, „muslimun“ soʻzining boshqa xalqlar orasida oʻzgacha talaffuz etish natijasida bu dinga eʼtiqod qiluvchilar turli nom bilan ataladi, lekin bularning ichida hozir musulmon iborasi keng tarqalgan. jahonda dunyo aholisining 24,9%i, yaʼni 1,1–1,8 milliard kishi islomga eʼtiqod qiladi. islom dini, dunyoning uchta yirik monoteistik dinidan biri sifatida, keng geografik tarqalishga va 1,8 milliarddan ortiq izdoshga ega bo‘lgan muhim global din hisoblanadi. bu …
2 / 37
i (gvineya, mali, livan, chad, sudan). malayziya va nigeriyada qariyb yarmi, baʼzi bir mamlakatlar (gvineya-bisau, kamerun, burkina-faso, syerra-leone va boshqa)da musulmonlar ozchilikni tashkil qilsa ham, taʼsir doirasi kuchli. musulmonlarning soni jihatdan eng yirik davlatlar — indoneziya, hindiston, pokiston va bangladesh; musulmonlarning anchasi markaziy osiyo mamlakatlari, xitoy, tailand, efiopiya, tanzaniya, kiprda, yevropaning ayrim mamlakatlari (bosniya va gersegovina, albaniya, buyuk britaniya, gfr, fransiya va boshqa), amerika qitʼasi mamlakatlari (aqsh, kanada, argentina, braziliya, gayana, surinam, trinidad va tobago)da, avstraliyada, fiji orollarida yashaydi. global tarqalishi: islom dinini dunyoning turli qit’alarida — osiyo, afrika, yevropa va amerikada millionlab insonlar qabul qilgan. islomning jahon miqyosidagi keng tarqalishi musulmon mamlakatlarining paydo bo‘lishi, dinning siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotga ta’siri natijasida mustahkamlangan. madaniy va ilmiy ta’siri: o‘rta asrlarda islom olimlari falsafa, matematika, tibbiyot, astronomiya va boshqa ko‘plab sohalarda jahon ilm-faniga katta hissa qo‘shganlar. islom madaniyati yevropa uyg‘onish davriga kuchli ta’sir ko‘rsatib, ilmiy taraqqiyotga o‘z hissasini qo‘shgan. ijtimoiy adolat …
3 / 37
li bu davr “johiliya” deb atalgan. bundan tashqari xalq orasida norasida qizlarni tiriklayin ko’mish, mayxo’rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar keng yoyilgan edi. ba’zi tadqiqotchilar johiliya davri yuz ellik-ikki yuz yil davom etgan degan fikrni bildiradilar. biroq ushbu davrning muddati manbalarda aniq belgilanmagan. arabistonda har xil xudolarning timsollari – sanamlar qachon paydo bo’lgani haqida muayyan tarixiy ma’lumotlar yo’q. ba’zi tarixchilarning xabar berishicha, arabistonga birinchi bo’lib sanam keltirib va unga ibodat qilishni boshlab bergan amr ibn luhay ismli shaxs bo’lgan. u shomga tijorat maqsadida tez-tez safar qilib turardi. shomda esa butparastlik, turli sanamlarga sig’inish odatlari ancha avval shakllangan edi. arabistonning turli yerlarida muayyan sanamlarning qarorgohi mavjud bo’lib, ular ziyoratgohlar sifatida ma’lum edi. makka arabistonning diniy markaziga aylangach, u yerdagi ka’ba sanamlar to’plangan joyga aylanib qoldi. islom arafasida arablar orasida butparastlik shunchalik avjida ediki, hatto har bir xonadonning o’z sanami bo’lgan. ibn al-kalbiyning arab ko’pxudoligiga bag’ishlangan “kitob al-asnom” (“butlar kitobi”) asarida tilga olingan …
4 / 37
engaygan, zaiflar huquqsiz bo‘lib, kuchli tabaqalar tomonidan ezilardi. islom dini adolat va tenglikka asoslangan ijtimoiy tizimni o‘rnatishga intildi, bu esa diniy harakatning ijtimoiy sabablaridan biri edi. savdo yo‘llarining rivojlanishi: arabistonning hududiy joylashuvi xalqaro savdo yo‘llari kesishmasida joylashgan bo‘lib, bu mintaqada iqtisodiy va madaniy ta’sirlarning ko‘payishiga olib keldi. savdogarlar o‘rtasida islomni qabul qilish natijasida dinning tez tarqalishi kuzatildi. makkadagi ziddiyatlar va adolatsizlikka qarshi kurash: muhammad (s.a.v) va dastlabki musulmonlar makkadagi ziddiyatli vaziyatda yashadilar. ular iqtisodiy zulmga, ijtimoiy adolatsizlikka qarshi chiqib, tenglik va adolatni targ‘ib qildilar. bu harakatlar islomning rivojlanishi va keng yoyilishining asosiy sababi edi. diniy birlashish va yagona xudoga e’tiqod: islom ko‘p xudolik (politeizm) hukmron bo‘lgan davrda yagona xudoga e’tiqodni targ‘ib qilib, arab jamiyatini birlashtiruvchi kuchga aylandi. yagona xudoga e’tiqod milliy va qabilaviy chegara va tafovutlarni bartaraf etib, butun arab jamiyatini birlashtirishga imkon berdi ko‘pxudolik (politeizm): islomdan oldingi davrda arabistonning aksariyat aholisi ko‘pxudolikka e’tiqod qilgan. yagona xudoga e’tiqod qiluvchilar (haniflar): …
5 / 37
, quyosh, oy va yulduzlarga ibodat qilishgan. arabistonda islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar “johiliya” so’zi arab tilida bilimsizlik, nodonlik ma’nolarini beradi. islomdan avval arablar orasida “al-vasaniya” – ko’pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolik e’tiqodidan bexabar bo’lganligi sababli bu davr “johiliya” deb atalgan. arabiston yarim orolida yahudiylik bilan bir qatorda xristianlik dini ham tarqalgan. islomdan oldin arabistonning ko’p joylarida yahudiy jamoalari mavjud bo’lgani haqida ma’lumotlar bor. yahudiylar bilan birga arabiston yarim oroliga yahudiy dini ham kirib keldi. “islom” – (arab. bo’ysunish, itoat etish) – allohga til bilan imon keltirib, dil bilan tasdiqlash, uning ko’rsatmalariga bo’ysunishni anglatadi. islom dini-alloh taolo tomonidan muhammad (s.a.v) orqali butun insoniyatga yuborgan dinidir. alloh taolo aytadi “men sizlarga ne’matimni to’kis qilib berdim va sizlar uchun islomni din qilib tanladim “ ( moida surasi 3-oyat mazmuni.) payg‘ambarlik va vahiyning talqini. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib arabiston tarixida “fil voqeasi” nomi bilan mashhur jangdan 50 kun keyin tavallud topgani haqida ilk …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dinining jahondagi mohiyati"

презентация powerpoint andijon qishloq xo’jaligi va agrotexnologiyalari instituti “gumanitar fanlar “ kafedrasi. fan: dinshunoslik ma’ruzachi: nasibjon karimov 1 islom dini islom dini 5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliya davri” tushunchasi. islom dini ta’limoti. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom (arabcha: — „boʻysunish“, „itoat etish“) — jahonda keng tarqalgan uch dindan (xristianlik va buddaviylik bilan bir qatorda) biri. islom diniga eʼtiqod qiluvchilar arabcha „muslim“ („sadoqatli“; koʻpligi „muslimun“) deb ataladi. „muslim“, „muslimun“ soʻzining boshqa xalqlar orasida oʻzgacha talaffuz etish nat...

This file contains 37 pages in PPTX format (5.8 MB). To download "islom dinining jahondagi mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dinining jahondagi mohiya… PPTX 37 pages Free download Telegram