xotira va xayol

PPT 46 pages 27.9 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.9 MB

File type PPT

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

психологиянинг предмети, вазифалари ва методлари l/o/g/o xotira va xayol bilish jarayonlari mavzu rejalari : таянч иборалар: hotira,hayol,yondoshlik,o`xshashlik,qarama-qarshilik, агглютинация, гиперболизация, реалистик, фантастик l/o/g/o xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayonidir. professor e.g‘oziyev tomonidan xotira tushunchasiga quyidagicha ta’rif beriladi. «xotira atrof-muhitdagi voqelik (narsa)ni bevosita va bilvosita, ixtiyoriy va ixtiyorsiz ravishda, passiv va faol holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mexanik yo‘l bilan aks ettiruvchi esda olib qolish, esda saqlash, qayta esga tushirish, unutish hamda tanish hissidan iborat psixik jarayon. alohida va umumiylik namoyon qiluvchi ijtimoiy hodisa barcha taassurotlarni ijobiy qayta ishlashga yo‘naltirilgan mnemik faoliyatdir». xotira xotiraning nerv fiziologik asosini assotsiatsiyalar tashkil qiladi. assotsiatsiya bizning xotiramizda mustahkamlangan va ongimizda qayd qilingan ayrim voqea hodisalarning o‘zaro bog‘lanishidir. biror buyumni esda olib qolish, boshqa buyumlar bilan bog‘lash orqali amalga oshiriladi.. «muvaqqat nerv bog‘lanishlari – deb yozadi i.p. pavlov hayvonot …

2 / 46

otgan narsalar o‘rtasida qarama-qarshi belgilar va xususiyatlar bo‘lganga aytiladi ruhiy faoliyatning faolligiga ko‘ra: a) harakat yoki motor harakat xotirasi; b) obrazli xotira; v) his-tuyg‘u yoki hissiyot xotirasi; g) so‘z-mantiq xotira. 2. ruhiy faoliyatning maqsadiga binoan: a) ixtiyorsiz; b) ixtiyoriy; v) mexanik. e.g‘oziyev tahriri ostida chiqqan «umumiy psixologiya» o‘quv qo‘llanmasida xotira turlari quyidagicha klassifikatsiya qilingan 3. ruhiy faoliyatning davomiyligiga ko‘ra: a) qisqa muddatli xotira; b) uzoq muddatli xotira; v) operativ (tezkor) xotira. 4. ruhiy faoliyat qo‘zg‘atuvchisining sifatiga ko‘ra: a) musiqiy; b) eshitish xotirasi; 5. ruhiy faoliyatning inson yo‘nalishiga qarab: a) fenomenal; b) kasbiy. harakat xotirasi – inson faoliyatining har bir turida ruhiy faollikning u yoki bu ko‘rinishlarini ustunlik qilishida kuzatiladi. obrazli xotira – yaqqol mazmunni, binobarin, narsa, hodisa-larning aniq obrazlarini, ularning xususiyatlari va bog‘lanishlarini esda qoldirish, ongda mustahkamlash hamda zaruriyat tug‘ilganida esga tushirishdan iborat xotira turiga aytiladi. his-tuyg‘u yoki hissiyot xotirasi –bu xotira his-tuyg‘ular, ruhiy kechinmalar, hissiyotlar, ehtiyojlarimiz va qiziqishlarimiz qanday …

3 / 46

ar, his-tuyg‘u, fikr va ish-harakatlarning ongimizda qaytadan tiklanishiga aytiladi. esga tushirishning nerv-fiziologik asoslari bosh miya po‘stida ilgari hosil bo‘lgan nerv bog‘lanishlarning qo‘zg‘alishidir. esda olib qolish jarayoni - deganda sezgi, idrok, tafakkur, ichki kechinmalarni xotirada saqlanish xususiyati tushuniladi. esda saqlash deganda ilgari tug‘ilgan taassurot, fikr, his-tuyg‘u va ish-harakatlarning takrorlanishiga moyillik paydo qilishi va mustahkamlanishi tushuniladi reminissensiya hodisasi (xira esga keltirish)-unutilgan narsalarni yana xotirada qaytadan tiklanishi deyiladi 4) sekin esda qoldirib, tez unutish. 3) sekin esda qoldirib, sekin unutish; 2) tez esda qoldirib, tez unutish; tez esda qoldirib, sekin unutish; xotira jarayonining asoslari iii –yo‘nalishda o‘rganilgan: psixologik; neyro-fiziologik; bioximik. xotira tasavvurlari -ilgari idrok qilingan narsa va hodisalar obrazlarining ongimizda qaytadan gavdalanishiga aytiladi. xotiraning psixologik nazariyalari inson faolligi bilan bog‘liq bo‘lgan xotira jarayonlarini shakllantirishni tadqiq etadi va uning quyidagi turlari mavjud: birinchisi assotsiativ nazariyadir. ikkinchi psixologik nazariya xotiraning geshtalt nazariyasidir. uchinchisi bixeviorizm nazariyasi – inson xotirasida, esda olib qolishda takrorlashning ahamiyatiga diqqatni qaratadi. …

4 / 46

tirani genetik tug‘ma tashuvchi sifatida, rnk esa individual xotiraning ontogenetik asosi sifatida qabul qilinadi. психик жараёнлар kibernetik nazariya bo‘yicha xotira ma’lumotni qabul qilib olish, qayta esga tushirish va unutishdir. . xotira jarayonlarining navbatdagi nazariyasi neyro-fiziologik nazariyadir. vaqt oralig‘ida esda olib qolish, saqlash va esga tushirish xotiraning asoslari fiziologik nazariyasini tashkil qiladi. psixik jarayonlar xotira nerv fizologik asosi xayol xayol ilgari idrok qilinmagan narsa va xodisa obrazlarni mavjud xotira tasavvurlari asosida miyamizda yaratish faoliyatidir. xayolning analitik va sintetik xususiyatlari har bir narsani yoki hodisani avval analiz (tahlil) qilib ko‘riladi, keyin ularni sintez (birlashtirish) qilish orqali yangi obrazlar hosil qilinadi. analitik holat xayolning mazmunini, mohiyatini, predmetini, asosan, tubdan yangi mahsullar, yangicha obrazlardan iborat ekanligini tan olishdir. sintetik xususiyati birlashtirish orqali yangi obrazlar yaratishdir. analitik giperbolizatsiya aktsentirovka sxemalashtirish sintetik agglyutinatsiya tipiklashtirish qiyoslash agglyutinatsiya – «yelimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. misol uchun pegas, suv parisi, kentavr, yetti …

5 / 46

hlik alomatlari esa birlamchi voqelikka aylanadi. tipizatsiya - fenomeni yordami bilan xayolda tasavvurlar sintezi ro‘yobga chiqishi mumkin. odatda, badiiy adabiyotda tipizatsiya yoki tipiklashtirishdan keng ko‘lamda foydalaniladi hamda uning yordamida ba’zi bir jabhalari bilan o‘zaro o‘xshash, hatto mutanosib narsa va hodisalarda aks etuvchi muhim belgilari ajratib olinadi hamda ular yaqqol obrazlarda mujassamlashtiriladi. xayol turlari haqida tushuncha ixtiyorsiz xayol deb - odam o‘zining oldiga hech qanday vazifa turmaganda yuzaga keladi. qandaydir o‘z-o‘ziga obraz va tasavvurlarni yaratishiga aytiladi. ixtiyoriy xayol deb oldindan belgilangan maqsad asosida iroda kuchini ishga solib muayyan obraz va tasavvurlarni yaratishga aytiladi. yarim uyqu, affekt holatida, uyquda, ongning patologik buzilishlarida (gallyusinatsiyada), gipnoz, spirtli ichimliklar, giyohvand moddalar ta’sirida bo‘ladi aktiv xayol aktiv xayol – insonning hayotiy rejalarini, xohish istaklarini amalga oshirishda o‘z aksini topadi. faol xayol doimo ijodiy va shaxsiy masalani hal etishga qaratilgan, aniq amaliy faoliyatni bajarish bilan bog‘liq. faol xayol kelajakka qaratilgan xayol shakli xayolning ahamiyati va o‘sishi xayol …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira va xayol"

психологиянинг предмети, вазифалари ва методлари l/o/g/o xotira va xayol bilish jarayonlari mavzu rejalari : таянч иборалар: hotira,hayol,yondoshlik,o`xshashlik,qarama-qarshilik, агглютинация, гиперболизация, реалистик, фантастик l/o/g/o xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayonidir. professor e.g‘oziyev tomonidan xotira tushunchasiga quyidagicha ta’rif beriladi. «xotira atrof-muhitdagi voqelik (narsa)ni bevosita va bilvosita, ixtiyoriy va ixtiyorsiz ravishda, passiv va faol holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mexanik yo‘l bilan aks ettiruvchi esda olib qolish, esda saqlash, qayta esga tushirish, unutish hamda tanish hissidan iborat psixik jarayon. al...

This file contains 46 pages in PPT format (27.9 MB). To download "xotira va xayol", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira va xayol PPT 46 pages Free download Telegram