o‘quv-uslubiy tavsiyanoma (keys – stadi) "psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik-farmakologik yondoshuv"

DOCX 17 pages 148.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 148.6 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi klinik farmakologiya kafedrasi «psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik-farmakologik yondoshuv» o‘quv-uslubiy tavsiyanoma (keys – stadi) tibbiyot institutlari o‘qituchilari va 6-kurs talabalari uchun mo‘ljallangan toshkent – 2015 pedagogik annotatsiya o‘quv predmeti: «klinik farmakologiya» mavzu: «psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik farmakologik yondoshuv» ushbu keys maqsadi: talabalarda birlamchi bo‘g‘in sharoitida psixotrop dori vositalarni ratsional qo‘llash bo‘yicha klinik mushoxadani shakllantirish. rejalashtirilgan o‘quv natijalar – keys bilan ishlash natijasida talabalar quyidagi ko‘nikmalarga ega bo‘ladilar: · vaziyatni baholash va tahlil qilish; · bemor yoshi, eliminatsiyalovchi a’zolar faoliyati, bemordagi psixik buzilishlarning turini xisobga olgan holda preparatlarni tanlash va dozalash tartibini belgilash; · bemor ahvolining og‘irligi va tanlangan preparatning havfsizligini xisobga olgan holda uzoq muddatli psixotrop terapiyani rejalashtirish; · qo‘llanilayotgan psixotrop terapiya samaradorligi va havfsizligini baholash uchun nazoart usullari va muddatini belgilash; · har bir holatda dori vositalarining optimal kombinatsiyalarini tanlash; · vaziyatli masalalarni echishda nazariy bilimlarni qo‘llash; · …

2 / 17

skaya farmakologiya i farmakoterapiya. m., 2003. 3. yu.m. mamadov. klinik farmakologiya. toshkent, 2006. 4. bertram katsung. bazisnaya i klinicheskaya farmakologiya. m., 2001. 5. korkina m.v., lakosina psixiatriya. m.,2002 y 6. internet malumotlari: www.tma.uz, www.ziyonet.uz, www.book.ru, medinfa.ru. tipologik xususiyatlardan kelib chiqqan holda keysning tavsifnomasi ushbu keys kabinetli, lavhali keys sanaladi. u tizimlashtirilgan, savolli, dallilar majmuasidan iborat. bu keys – savol. didaktik maqsadlarga ko‘ra keys real holatlarda qvp sharoitida muammoni taqdim etishga, uni xal etishga, taxlil qilishga va baholashga qaratilgan. ushbu keysdan klinik farmakologiya, psixiatriya fanida foydalanish mumkin. i keys «psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik farmakologik yondashuv» kirish markaziy asab tizilmasining ruhiy faoliyatiga va turli ruhiy sindromlarga ta’sir qiluvchi dori moddalari psixotrop dori moddalari guruhini tashkil qiladi. psixotrop moddalarga shuningdek qon bosimini tushiruvchi, talvasaga qarshi, qayt qilishny qoldiruvchi, gistaminga qarshi, aritmiyaga qarshi faolliklar ham xosdir. jsst ilmiy guruhi tasnifiga ko‘ra psixotrop moddalar 7 guruhga: neyroleptiklar, trankvilizatorlar, antidepressantlar, nootroplar, normomimetiklar, ruhiy faollikni …

3 / 17

ni falajlab, ular miyaning boshqa tizilmalariga impuls o‘tishini qiyinlashtiradi. neyroleptik moddalar kuchli antipsixoleptik ta’sir ko‘rsatib, o‘ziga xos tinchlantiruvchi va ataraktik (vazminlik, xotirjamlik) xossaga ega. bu moddalar vahima, xavotirlikhissiyotini, emotsional zo‘riqish, tashvishlarni yo‘qotadi. ular ashaddiy ruhiy kasalliklarda tinchlantiruvchi ta’sir ko‘rsatadi, shizofreniya, maniakal va paranoid sindromlarni yo‘qotadi. bundan tashqari, neyroleptiklar quyidagi farmakologik faolliklarga ega: — tinchlantiruvchi, uyqu chaqiradigan, narkotik, nonarkotik va mahalliy og‘riq qoldiruvchi dorilar samaradorligini oshiradi. miyaning to‘rtinchi qorinchasida joylashgan trigger zonasi impulslarini falajlab, qayt kilish va hiqichoq tutishini yo‘qotadi. tana temperaturasini pasaytiradi. yurak qon-tomirlariga ta’sir qilib qon bosimini pasaytiradi, yurak urishlar sonini ko‘paytiradi; periferik qon tomirlari qarshiligini kamaytiradi, yurak ritmi buzilishlarini normallashtiradi, o‘pka qontomirlar tonusini pasaytiradi. yallirlanish mediatorlari gistamin, serotonin, bradikinin faolligini susaytirib yallig‘lanishga qarshi va antiekssudativ ta’sir ko‘rsatadi. buyraklar qon aylanishini kamaytiradi. qonda qand miqdorini ko‘paytiradi. og‘riq qoldiruvchi, silliq muskullar tonusini susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. neyroleptiklarning solishtirma faolligi preparatlar antipsixotik faolligi (shartli birlik) tinchlantiruvchi (sedativ) ta’siri ekstrapiramid reaksiyalarni susaytiruvchi ta’siri …

4 / 17

meterazin = triptazin = neuleptil>ga loperidol = frenalon. salbiy ta’siri. neyroleptiklarning salbiy ta’sir lari bosh miyaning turli qurilmalar ta’siriga bog‘liq masalan, galopyoridolga xos parkinsonga o‘xshash salbiy ta’siri uning striatumdagi dofaminergik qurilmalar ta’siriga bog‘liq bo‘lsa, limbik tizilma dofamin qurilmalariga ta’sir qiluvchi tioridazin parkinsonga xos belgilarsiz kuchli antipsixotik faollikka ega. bir xil kimyoviy guruhga kiruvchi neyroleptiklar uchun bir xil salbiy ta’sirlar xos. masalan, alifatik tuzilishga ega bo‘lgan aminazin uchun qon bosimining kamayishi, taxikardiya, shilliq pardalarning quruqshab qolishi kabi vegetativ buzilishlar xos bo‘lsa, pirazin unumlari (triptazin, etapirazin) va butirofenonlar (galoperidol, droperidol)ga vegetativ buzilishlar xos emas. talvasaga qarshi dori vositalari ko‘pgina uyqu keltiruvchi moddalar (fenobarbital) talvasaga qarshi ta’sir ko‘rsatadi. talvasaga qarshi dorilarni, ularning terapevtik maqsadlarda ishlatilishiga qarab, 2 guruhga bo‘lish rasm bo‘lgan: 1. epilepsiyani davolash uchun ishlatiladigan moddalar. 2. giperkinezlarga, xususan parkinson kasalligi va spastik holatlarga qarshi ishlatiladigan moddalar. epilepsiyaga karshi dori vositalari epilepsiya (tutqanoq) — surunkali davom etuvchi, ko‘p sonli simptomlar yig‘indisi bo‘lib, …

5 / 17

ar r. j. epilipsy; 100 elementary princips end ed saundres 1989). dorilarning nomi dondagi samarali miqdori, mkg/ml eng yuqori samaradorligi (mkg/. ml) zaharlovchi miqdori (mkg/ml) karbamazepin 4—12 7 >8 primidon 5—15 10 >p fenitoin 10—20 18 >20 fenobarbital 1040 35 >40 etosuksimid 50—100 80 >100 valproat 50—100 80 samarali davolashda dorining samaradorligi, farmakokinetik ko‘rsatkichlarini hamda uning salbiy ta’sirini hisobga olish katta ahamiyatga ega. 2. doriga chidamli bemorlarda kerak bo‘ladigan miqdori; bu miqdor ertalab dori qabul qilishdan oldingi miqdor. bitta dori ishlatilgan miqdorlardan yuqorirsq bo‘lganda ham dorini zaharli belgilari kuzatilmaydi. tutqanoqni davolash. parsial va tarqalgan (grand mal) tonikklonik talvasalar. yaqinlargacha fenitoin, karbamazepin yoki barbituratlar tanlov dori hisoblanardi. qeyingi paytlarda talvasaga qarshi dorilarni sedativ samarasi darajasida ishlatish, qolaversa bularni boshqa dorilarni ko‘tara olmayditan bemorlarda ishlatish bilan .chegaralanilgan edi. 1980 yillardan boshlab karbamazepinni kengroq ishlatishga o‘tilmoqda. hozirgi kunda oksikarbazepinni tavsiya etish ham kengaymoqda, vigabatrin va lamotridmin pa.ydo bo‘lishi bilan dori tanlash masalasi yanada …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘quv-uslubiy tavsiyanoma (keys – stadi) "psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik-farmakologik yondoshuv""

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi klinik farmakologiya kafedrasi «psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik-farmakologik yondoshuv» o‘quv-uslubiy tavsiyanoma (keys – stadi) tibbiyot institutlari o‘qituchilari va 6-kurs talabalari uchun mo‘ljallangan toshkent – 2015 pedagogik annotatsiya o‘quv predmeti: «klinik farmakologiya» mavzu: «psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik farmakologik yondoshuv» ushbu keys maqsadi: talabalarda birlamchi bo‘g‘in sharoitida psixotrop dori vositalarni ratsional qo‘llash bo‘yicha klinik mushoxadani shakllantirish. rejalashtirilgan o‘quv natijalar – keys bilan ishlash natijasida talabalar quyidagi ko‘nikmalarga ega bo‘ladilar: · vaziyatni baholash va tahlil qilish; · bemor yoshi, eli...

This file contains 17 pages in DOCX format (148.6 KB). To download "o‘quv-uslubiy tavsiyanoma (keys – stadi) "psixotrop dori vositalarini ratsional qo‘llashga klinik-farmakologik yondoshuv"", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quv-uslubiy tavsiyanoma (keys… DOCX 17 pages Free download Telegram