ўзбекистон ўсимликлари ( узбекистон усимликлари

DOC 103.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350453050_15407.doc узбекистон усимликлари ўзбекистон ўсимликлари режа: 1. ўзбекистон ўсимлик олами ва уларнинг турлари. 2. ўсимлик ресурслари ва уларни химоялаш. 3. ўсимлик турлари 4. йуқолиб бораётган ўсимликлар ўзбекистон ҳудудининг катталиги, табиий шароитининг хамма қисмида бир хил эмаслиги, унинг ўсимлик қопламига ҳам таъсир этган. табиий географик шароитга боғлиқ ҳолда ўсимлик турлари жумҳурият текислик чўл қисмидан унинг тоғ қисми томон ўзгариб боради. ўзбекистон ҳудудининг кўпчилик қисмидаги табиий шароитнинг ўсимликлар ўсиши учун ноқулай бўлишига қарамай (ёзи иссиқ, қуруқ, серофтоб, қиши нисбатан совуқ) ўсимликларнинг 120 оилага мансуб бўлган 3700 тури мавжуд. ваҳоланки, қрим ярим оролида 2000, узоқ шарқда 1966, олтойда эса 1787 ўсимлик тури бор. ўзбекистон ҳудудида ўсимликлар унинг геоморфологик тузилишига боғлиқ ҳолда қуйидан юқорига кўтарилган сари ўзгариб боради. биз жумҳурият ўсимликларнинг баландлик минтақа бўйича ўзгаришини к. 3. зокиров тақдим этган қуйидаги минтақаланиш бўйича берамиз: чўл, адир, тоғ ва яйлов. ҳар бир баландлик минтақа ўсимлиги ўша ҳудуд геоморфологик тузилишига, иқлимий хусусиятларига, тупроқ қопламига боғлик ҳолда …

бу минтақада ёғин миқдори кам бўлб, унинг ғарбий қисмида 80—100 мм, шарқида 250—300 мм, тоғ олди қисмларида эса 300—350 мм. га йетади. аксинча, мумкин бўлган буғланиш ғарбида 1000—2000 мм, қолган қисмларида 1000 мм атрофида. бунинг устига асосий ёғин баҳор, қишга тўғри келиб, жазирама ёзда деярли ёғин тушмайди. шу сабабли чўл минтақасидаги ўсимликлар узоқ давом этган қуруқ ва жазирама ёзга мослашган бўлиб, танаеи гўштли, барги сертук, илдизи узун. чўл минтақасида намгарчилик йетарли бўлган баҳор фаслида эфемер (бир йиллик ўтлар) ва эфемероидлар (кўп йиллик ўтлар) ўсади. бу даврда чўл яшил ранг тусини олади. бу ўсимлик турларининг илдизлари қисқа (5—20 см. чуқурликкача боради) бўлганлиги туфайли йер ости сувларидан фойдаланиш имкониятига эга эмас. шу сабабли улар баҳорда сернам бўлган даврда барқ уриб ўсиб, ёзги жазирама иссиқ ва қуруқ кунлар бошланиши билан қуриб қолади. бундай ўсимлик турларига арпоғон, лолақизғалдоқ, тароқбош, қўшоёқ, қорамошоқ, исфарак, читир, каби эфемерлар, коврак, илоқ каби эфемероидлар киради. эфемер ва эфемероидлар март, …

кўчиб юрувчи қумликларда, кичик марзасимон қумликларда ўсади. жузғуннинг 50 га яқин тури мавжуд бўлиб, бўйи 2 метрга йетиб, думалоқ бўлиб ўсади. унинг илдизи, ҳар томонга горизонтал ҳолда тарқалиб, узунлиги 20м. га йетади ва қумни мустаҳкамлайди. кўчиб юрувчи қумлари мустаҳкамлашда андемик ўсимлик ҳисобланган селиннинг аҳамияти катта. у кўп йиллик ўт бўлиб, дастлаб бархан қумларида вужудга келади. селиннинг бўйи 1 метрга йетиб, ён илдизлари узун бўлиб, 10 метрдан ошади. илдиз полук бўлиб, ҳар томонга ёйилади ва ундан янги селин танаси пайдо бўлади. селин қумда ўсиб уни бироз мустаҳкамлагандан сўнг жузғун, бўйи 3 метрга йетувчи черказ, бўйи 1,5—2,5 метрга йетувчи қуёнсуяк каби ўсимликдар ўса бошлайди. ўзбекистон қумли чўлларидаги яна бир эндемик ўсимлик буқуёнсуякдир. унинг илдизлари попукли бўлиб, қумни мустаҳкамлашга мослашган. қуёнсуяк ораларида қумни узун илдизлари билан мустаҳкамлайдиган қум қиёғи ёки илоқ ўсади. дўнг қумлар мавжуд бўлган йерларда бўйи 4—5 метрга йетувчи оқ саксовул, оқ саксовул ўсадиган дўнг қумликлари орасидаги ботиқларда қора саксовул ўсади. …

евуқ, бурган, сарисазан, қорашўра, балиқкўз, шўр ажриқ, қора саксовул, юлғун, итсийгак кабилар киради. бу ўсимликлар ичида қора саксовул узоқ йил (50 йилгача) яшайди ва бўйи 12 метргача йетади. қора саксовул 25 йил ўсиб, ривожлдниб бориб, сўнгра у аста-секин қурий бошлайди. қора саксовулнинг танаси оғир бўлиб, сувда чўкади. ундан ёқилғи сифатида фойдаланилади. тақирдар тарқалган йерларда ўсимлик деярли ўсмайди. фақат тақир ёриқларида ва атрофида сийрак ҳолда шўра ўсимликлари учрайди. ўзбекистон чўл минтақасидаги дарё водийларида тўқай ўсимликлари ҳам мавжуд. уларнинг элг муҳимлари қизилмия (солодко), чучукмия, ажриқ, янтоқ, қамиш, савағич, кўға, кендир, туронғил, тол, жийда, юлғин, жинвил, дарахт ва буталарга чирмашиб ўсувчи илонпечак, қўйпечаклардир. тўқайларда яна чаканда (облепиха) ҳам учраши мумкин. чўл минтақасининг лёссли жинслар тарқалган қисмида ва тоғ олди текисликларида эфемер, эфемероид ва бошқа ўт ўсимликлари ҳамда чала бутасимон шувоқ кабилар ўсади. бу жойларда серёмғир баҳор фаслида аввал эфемерлар ва эфемероидлар зич ўсиб, чўлга чиройли манзара беради. бу фаслда қорабош (ранг), қўнғирбош, бойчечак, …

ш бўлмай, она жинслар очилиб колган тик ёнбағирл,арда, окар ва вактли сувлар ювиб кетган жойларда узилиб қолган. умуман олганда адир минтақасида чўлга нисбатан ўсимлик турлари кўп бўлиб, қалин ўсади. 1 км2 майдонда 15—20 турга мансуб бўлган 30 минг индивид учрайди. адир ўсимликларини асосини эфемер ва эфемероидлар, кўп йиллик ҳар хил ўтлар, буталар ташкил этади. адирда эфемер ва эфемероид ўсимликларидан ранг, қўнғирбош, ялтирбош, нўхатак, чучмома, лола, оққуврай, гулхайри, сасир, қоқи кабилар қалин ўсиб, июл ойигача вегетаўиясини давом эттиради. булардан ташқари яна шувоқ, ёввойи буғдой (қасмалоқ), тактак (ёввойи арпа), жасмин, чўл ялпиз, ферул, чалов, мингбош, аччиқмия, отқулоқ, эрмон, зубтурум (баргизуб), қозиқулоқ, каррак, қилтиқ, йерсовун, (етмак), ширач каби ўсимликлар ҳам ўсади. адирнинг юқори қисмида тошлоқли йерларда астрагал, акантолимон, чия, сойларда зирк, кўшяпрок, наъматак каби буталар; дўлана, бодомча, писта каби дарахтлар, ариқ бўйларида ялпиз, қирқбўғим ҳам учрайди. дарё водийларида эса тол, терак мавжуд. ўзбекистоннинг чўл ва адир минтақаларидаги воҳаларида қайроғоч, сада (садақайрағоч), мажнунтол, тол, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбекистон ўсимликлари ( узбекистон усимликлари"

1350453050_15407.doc узбекистон усимликлари ўзбекистон ўсимликлари режа: 1. ўзбекистон ўсимлик олами ва уларнинг турлари. 2. ўсимлик ресурслари ва уларни химоялаш. 3. ўсимлик турлари 4. йуқолиб бораётган ўсимликлар ўзбекистон ҳудудининг катталиги, табиий шароитининг хамма қисмида бир хил эмаслиги, унинг ўсимлик қопламига ҳам таъсир этган. табиий географик шароитга боғлиқ ҳолда ўсимлик турлари жумҳурият текислик чўл қисмидан унинг тоғ қисми томон ўзгариб боради. ўзбекистон ҳудудининг кўпчилик қисмидаги табиий шароитнинг ўсимликлар ўсиши учун ноқулай бўлишига қарамай (ёзи иссиқ, қуруқ, серофтоб, қиши нисбатан совуқ) ўсимликларнинг 120 оилага мансуб бўлган 3700 тури мавжуд. ваҳоланки, қрим ярим оролида 2000, узоқ шарқда 1966, олтойда эса 1787 ўсимлик тури бор. ўзбекистон ҳудудида ўсимликлар у...

DOC format, 103.0 KB. To download "ўзбекистон ўсимликлари ( узбекистон усимликлари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўзбекистон ўсимликлари ( узбеки… DOC Free download Telegram