equisetaceae (қирқбўғимдошлар) оиласи доривор ўсимликлари

PPT 15 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

слайд 1 тошкент давлат аграр университети доривор ўсимликлар кафедраси фан: доривор ўсимликлар флора ва систематикаси 5-мавзу: equisetaceae (қирқбўғимдошлар) оиласи доривор ўсимликлари режа. 1. бўғимлилар бўлими. 2. қирқбўғимсимонлар синфининг тузилиши. 3. қирқбўғимдошлар (equisetaceae) оиласи. 1. бўғимлилар бўлими. бу бўлимнинг бўғимлилар деб номланишига сабаб поялари бўғим оралиқларга бўлинган, барглари майда бўлиб, редуксияланган поясига халқасимон шаклида бирикканлигидир. кўпайиш учун хизмат қилувчи спорафит хам бошоқчада доира шаклида жойлашган. бўғимлилар деван даврида яшаган. тошкўмир даврида улар интенсив ўсган. кўп тури шу жумладан, баланд дарахт турлари эр юзасини яшил ўсимликлар билан қоплашда катта рол ўйнаган. кейинчалик эса бўғимлилар ҳам бошқа спорали, плаунлар каби инқирозга учраб қирилиб кетган. ҳозирги даврда кўп йиллик вакилларидан фақат ўтсимон қирқбўғимлар сақланиб қолган. бу бўлим уч синфга бўлинади. гиениясимонлар (nuyeniineae). бўғимлилар (shenophyullineae). қирқбўғимсимонлар (eguisetineae). юқоридаги икки синфга, яни гиениясимонлар, бўғимлилар синф вакиллари аллақачон йўқолиб кетган. фақат қирқбўғимсимонлар синфининг вакилларигина учрайди халос. 2. қирқбўғимсимонлар синфининг тузилиши қирқбўғимсимонлар бу синф ўсимликларининг характерли белгиси поясидаги …

2 / 15

порангийлар шакли ўзгарган барглар, яъни спорафилларда ҳосил бўлади. спорафиллар қалқон шаклида бўлиб, поя учидаги ҳалқаларда жойлашади. қирқбўғимсимонларнинг айрим қазилма авлодларининг пояси иккиламчи йўғонлашиш хусусиятига эгадир. бу синифга кирадиган ўсимликлар орасида тенг споралилар ҳам, ҳар хил споралилари ҳам бўлган. аксари систематик ботаниклар қирқбўғимсимонларни қуйидаги икки оилага бўладилар; биринчи оилага каламитлар - булар йўқолиб кетган дарахт ўсимликлар. иккинчи оилага эса қирқбўғимлар - булар ҳозир ҳам яшайдиган ўт ўсимликлардир. -расм. спорафилли бошча ҳосил қилган қирқбўғим. 3. қирқбўғимдошлар оиласи- equlsetaceae қирқбўғимсимонлар синфининг ёлғиз битта қирқбўғим оиласи (equlsetaceae) ва биттагина қирқбўғим авлоди (eguisetum) бор. бу оиланинг тахминан 32 тури мавжуд бўлиб, австралия ва янги зеландиядан ташқари, эр шарининг ҳамма жойида учрайди. мдх флорасида 13 тури борлиги аниқланган. қирқбўғимлар оиласининг кўп тури шимолий ва мўтадил зоналарда ўсади. шулардан энг кўп тарқалган вакили дала қирқбўғими (e. arvense) дир. бу асосан бегона кўп йиллик ўсимлик бўлиб, захкаш ўтлоқ, ўрмон ариқ бўйларида учрайди. шунингдек унинг қуруқ эрларда ўсишга ҳам …

3 / 15

орасида шохланган бўғимли илдизпояси бўлади. дала қирқбўғимининг илдизпоясида тугунаклар бор. улар калта ён новдалардан иборат бўлиб, ёз давомида тўпланган озиқ моддаларни сақлаш учун хизмат қилади. илдизпоядаги бўғимлардан қора рангли ингичка илдизлар тутами ўсиб чиқади. қирқбўғимлар илдизпояси вегетатив кўпайиш учун хизмат қилади. дала қирқбўғими спорафитидан икки хил новда ўсиб чиқади. баҳорда спорали, ассимлиясияламайдиган, шохчасиз новдалар, ёзда эса ассимлиясиялайдиган ва шохлайдиган вегетатив новдалар ўсиб чиқади. бу новдалар ташқи морфологик тузилиши билан бир-биридан тубдан фарқ қилади. эрта баҳорда қорамтир-тўқ жигаррангли новда ўсиб, бўйи 8-12 см га этади. бу тик ўсувчи бахорги новда озиқ моддалар билан тўйинган бўлиб, уларни пояси бўғим ва бўғим оралиқларга бўлинганлиги билан характерлидир. поясининг ичи ковак бўлиб, унда бўшлиқлар ҳамда коллатерал найчалар боғлами бор. ҳар қайси бўғимда тангачасимон, ништарга ўхшаш рудуксияланган барглар жойлашади. ёзги новдалар яшил рангли бўлиб, асосан, ассимилясия қилишга мослашган. бунинг учун барг пластинкалари эпидермия қавати остида хлорофил сақловчи тўқима ривожланади. қирқбўғимнинг эпидермиси деворларига қумтупроқ синган, бу эса …

4 / 15

тухум хужайра ривожланади. эркак ўсимта майда бўлиб, унда антеридий ҳосил бўлади. унда эса жуда кўп майда спермаген ҳужайралар мавжуддир. оталаниш сув ёрдамида, яъни ёмғир ёққанда ёки шудринг тушганда бўлади. оталанган туҳум ҳужайраларидан зигота, ундан эса янги қирқбўғим ўсимлиги, яъни спорофит насл ривожланади. қирқбўғимлар амалда унча катта аҳамиятга эга эмас. халқ медидсинасида дала қирқбўғимидан қон босимини туширишда ва сийдик ҳайдашда қўлланилади. сибирда отлар учин озиқ сифатида фойдаланилади. дала қирқбўғими хх асрга қадар юнгларни сариқ рангга бўяш учун бўёқ сифатида ишлатиб келинган. шимолий америкада хиндлар қирқбўғим илдиз пояларидан сават идишлар тўқишда фойдаланишган. эвропа ва шимолий америкада металларни занглаб қолишдан асраш ҳамда мебел ёғоч буюмларни пардоз бериш ишларида кенг фойдаланилади. умуман қирқбўғим заҳарли ўсимлик ҳисобланади. таркибида эквизетоз алколоиди бўлади. дала қирқбўғими экинларга катта зарар этказадиган ва уй ҳайвонлари учун заҳарли бегона ўтдир. polypodiaceae – қирққулоқдошлар оиласи. polypodiaceae – қирққулоқдошлар – настоящие папоротники оиласига ерда ва нам жойларда эпифит ҳолда ўсадиган 4000 га яқин …

5 / 15

сида пайдо бўлгунча уч йил ўтади. қирққулоқнинг пояси эпидермис билан қопланган, унинг остига ташқи ва ички қисмлардан иборат пўстлоқ жойлашади. ташқи пўстлоқ ҳужайралари мустаҳкамлик бериш вазифасини ҳам ўтайди. поя тўқимасида турлича катталикда ўтказувчи боғламлар бўлади. бирмунча йўғонроқ боғламлар поянинг ўртасида ҳалқасимон ҳолда поя бўйлаб жойлашади. майда боғламлар эса аниқ тартибда бўлмай, улар поядан япроғ бандига томон йўналади. ҳамма боғламлар ёпиқ ва маълум даражада юмалоқроқ бўлади. ҳар бир боғлам пўстлоқдан аниқ билиниб турадиган эндодерма билан ажралиб туради. эндодермадан ичкарида бир –икки қаватли peritsikl жойлашади, ундан кейин флоема келади, у элаксимон найлар ва луб паренхимадан иборат. боғламнинг марказида ксилема жойлашади. қирққулоқ япроғи устки ва остки эпидермис билан ўралган, унинг ҳужайраларида хлорофилл доначалари бор. япроғнинг пастки эпидермисида уститсалар кўп. япроғ мезофилида ҳужайралараро бўшлиғи кўп. япроғ бўйлаб жуда кўп томирланиш ўтади. улар поядаги майда боғламлар тузилишига, япроғ бандининг ички тузилиши поянинг анатомиясига ўхшайди. илдизининг ташқи томонидаги эпидермисдан кейин ички мустаҳкамлик вазифасини бажарувчи ва ташқи …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "equisetaceae (қирқбўғимдошлар) оиласи доривор ўсимликлари"

слайд 1 тошкент давлат аграр университети доривор ўсимликлар кафедраси фан: доривор ўсимликлар флора ва систематикаси 5-мавзу: equisetaceae (қирқбўғимдошлар) оиласи доривор ўсимликлари режа. 1. бўғимлилар бўлими. 2. қирқбўғимсимонлар синфининг тузилиши. 3. қирқбўғимдошлар (equisetaceae) оиласи. 1. бўғимлилар бўлими. бу бўлимнинг бўғимлилар деб номланишига сабаб поялари бўғим оралиқларга бўлинган, барглари майда бўлиб, редуксияланган поясига халқасимон шаклида бирикканлигидир. кўпайиш учун хизмат қилувчи спорафит хам бошоқчада доира шаклида жойлашган. бўғимлилар деван даврида яшаган. тошкўмир даврида улар интенсив ўсган. кўп тури шу жумладан, баланд дарахт турлари эр юзасини яшил ўсимликлар билан қоплашда катта рол ўйнаган. кейинчалик эса бўғимлилар ҳам бошқа спорали, плаунлар каби инқирозг...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPT (2,3 МБ). Чтобы скачать "equisetaceae (қирқбўғимдошлар) оиласи доривор ўсимликлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: equisetaceae (қирқбўғимдошлар) … PPT 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram