yengil atletikani rivojlanish tarixi

DOCX 11 sahifa 37,2 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 37,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

назарий mavzu: yеngil atlеtikani rivojlanish tarixi mavzu rеjasi: 1.yengil atletikaning taraqqiyoti 2.o‘zbekistonda yengil atletikaning rivojlanishi 3. mustaqil o‘zbekistonda yengil atletikaning rivojlanishi adabiyotlar: 1. qudratov r. “engil atletika” darslik 2011 2. иноземцова л.а.легкая атлетика и методика преподавания 2012 1.yengil atletikaning taraqqiyoti yengil atletika yurish, yugurish, sakrash va uloqtirish mashqlaridan tarkib topgan sport turidir. yunon tilida „atletika“ so‘zi kurash, mashq, bellashuv ma’nolarini anglatadi. dastlab qadimgi yunonistonda kuchlilar va chaqqonlar o‘rtasida bellashuvlar o‘tkazilgan. bu bellashuvlarda qatnashganlar atletlar, ya’ni kuchlilar deb atalgan. hozir esa jismonan kamolga etgan kuchli shaxslarni atletlar deb ataymiz. yengil atletika atamasi shartli ravishda qabul qilingan bo‘lib, sportning bu turidagi mashqlar og‘ir atletika mashqlariga nisbatan engil bajariladi. yengil atletika fransiyada „atletika“, aqsh yoki buyuk britaniyada ,,yo‘lak va maydondagi mashqlar“ deb ataladi. yengil atletika beshta: yurish, yugurish, sakrash, uloqtirish va ko‘pkurash bo‘limlaridan iborat. yurish, yugurish, sakrash va uloqtirish (nayza, toshlar va boshqa qurollar) qadim zamondagi kishilar hayotining ajralmas qismi bo‘lib kelgan. yengil …

2 / 11

batan angliyaga oldinroq kirib keldi. 1837 yili bu erda 2 km ga yaqin masofaga yugurishda regbi shahri kolleji o‘quvchilarining daslabki musobaqalari o‘tkazildi. ko‘p vaqt o‘tmasdan boshqa shaharlarning kollej o‘quvchilari ham ularning tashabbusiga qo‘shildilar. keyin musobaqalar dasturiga qisqa masofaga yugurish, g‘ovlar osha yugurish va og‘ir narsalarni uloqtirish kiritilgan bo‘lsa, 1851 yildan boshlab musobaqalar dasturiga yugurib kelib balandlikka va uzunlikka sakrash turlari kiritildi. 1864 yilda oksford va kembrij univerisitetlari o‘rtasida birinchi bor yengil atletika musobaqasi o‘o‘kazilib, keyinchalik u doimiy tus oldi. musobaqa dasturiga yugurishning olti turi, sakrashning ikki turi kiritilgan edi. keyinchalik dastur bosqon uloqtirish va yadro itqitish bilan to‘ldirildi. xx asrning 60-yillarida yengil atletika mashqlari bilan kattalar ham qiziqa boshladilar. yengil atletika bilan kiborlar sport klublarida shug‘ullana boshladilar. angliya kiborlari yengil atletika sporti bilan qiziqar edilar-u, lekin yugurish yo‘lkalarida «oddiy xalq» bilan birga bo‘lishni istamas edilar. ayniqsa, ular yurish va yugurish bo‘yicha ochiq musobaqalar deb ataladigan musobaqalarda qatnashishga goho muyassar bo‘lib …

3 / 11

iatsiyasi tuzilib, u britaniya imperiyasida yengil atletika bo‘yicha oliy organ huquqini oldi. u angliya, uning dominionlari va koloniyalaridagi barcha burjua yengil atletika klublarini birlashtirdi. assotsiatsiya yengil atletika sportiga umumiy rahbarlik qiladi, angliyalik sportchilarni xalqaro musobaqalarda ishtirok etishga tayyorladi. fransiyada yengil atletika sport turi sifatida o‘tgan asrning 70-yillarida avvalo harbiy va fuqarolar litseylarida rivojlana boshladi. 80-yildan boshlab litseylarda yugurish bo‘yicha musobaqalar muntazam o‘tkazila boshlandi. aqshda yengil atletikaning ravojlanishi 1868 yilga to‘g‘ri keladi. shu yili nyu-yorkda atletika klubi tashkil etildi. tez orada universitetlar yengil atletikaning taraqqiyot markazi bo‘lib qoldi. 1874 yilda garvard universitetida yengil atletika bo‘yicha birinchi musobaqa o‘tkazildi. 80-yillar oxirida aqshda amerika havaskorlar yengil atletika ittifoqi vujudga keldi. germaniyada 1888 yilda berlindagi kriket va futbol klublari birinchi yengil atletika musobaqalarini tashkil qilgan edi. mustaqil yengil atletika klublari esa 90-yillarda paydo bo‘ldi. 1898 yilda germaniya yengil atletika boshqarmasi tuzildi. skandinaviya mamlakatlarida yengil atletika mustaqil sport turi sifatida 1887 yilda shvetsiyada, 1897 yilda …

4 / 11

da, 1940 yilda tokioda, 1944 yilda xelsinkida mo‘ljallangan olimpiya o‘yinlari o‘tkazilmadi. olimpiya o‘yinlarida yengil atletika musobaqalari dasturi har doim o‘zgarib turgan. 1928 yilda amsterdamdagi ix olimpiadada birinchi marta ayollar o‘rtasida yengil atletika musobaqalari o‘tkazildi. shundan keyin barcha o‘yinlarda ayollar o‘rtasida musobaqalar o‘tkazib kelinadi. hozirgi zamon olimpiya o‘yinlari birinchi marta 1896 yilda afinada bo‘lib o‘tgan edi. yengil atletika musobaqalarida atigi 12 mamlakat vakillari qatnashgan. bu o‘yinlarda ko‘pchilik atletlarning sport natijalari va mashq bajarish texnikalari past darajada edi. 1912 yilda stokgolmda (shvetsiya) bo‘lib o‘tgan v olimpiya o‘yinlari yengil atletika taraqqiyotida muhim bosqichga aylandi. yengil atletikaning qator turlarida ko‘p yillardan beri o‘zgarmay kelayotgan jahon va olimpiya rekordlari yangilandi. 1912 yilda yengil atletikani rivojlantirishga va xalqaro musobaqalar o‘tkazishga rahbarlik qiluvchi organ – xalqaro havaskorlar yengil atletika federatsiyasi (iaaf) tashkil qilindi. federatsiyaning maqsadi federatsiya a’zolari o‘rtasida hamkorlik o‘rnatish, ustav va xalqaro musobaqalar o‘tkazish qoidalarini ishlab chiqishdan iborat edi. birinchi jahon urushidan keyin ko‘p mamlakatlarda sport …

5 / 11

katlarning yengil atletikachilari yutuqlari sezilarli yuksalgan, bu sport turida kuchlar nisbati o‘zgargan edi. sobiq ittifoq boshchiligidagi sotsialistik lager mamlakatlari sportchilari ayniqsa katta yutuqlarga erishdilar. jahon yengil atletikasi taraqqiyotida xelsinkida o‘tkazilgan xv olimpiya o‘yinlaridagi (1952 yil) musobaqalarning ahamiyati katta bo‘ldi. unda 70 mamlakat ishtirok etdi. birinchi o‘rinni aqsh yengil atletikachilari oldilar. olimpiya musobaqalarida birinchi marta qatnashgan sobiq ittifoq yengil atletikachilari ular bilan qattiq bellashib, ikkinchi o‘rinni egalladilar. uchinchi o‘ringa angliya sportchilari sazovor bo‘ldilar. chexoslovakiya yengil atletikachilari ancha yaxshi yutuqlarga erish-dilar: e.zatopek uzoq masofalarga yugurishda uch marta (5000 m, 10000 m va marafon yugurish) g‘alabaga erishdi. d.zatopkova nayza uloqtirishda jahon rekordini o‘rnatdi. vengriyalik sportchi i.chermak bosqon uloqtirishdan yangi jahon va olimpiya rekordlarini o‘rnatdi. melburndagi xvi olimpiya o‘yinlarida (1956 yil), ob-havo noqulayligiga qaramasdan, yengil atletika sportida, shubhasiz, o‘sish borligi namoyish qilindi. erkaklar yengil atletikaning 24 turidan 19 tasida, ayollar esa 9 turdan 8 tasida yangi olimpiya rekordlari (bundan 4 tasi jahon rekordlari) o‘rnatdilar. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yengil atletikani rivojlanish tarixi" haqida

назарий mavzu: yеngil atlеtikani rivojlanish tarixi mavzu rеjasi: 1.yengil atletikaning taraqqiyoti 2.o‘zbekistonda yengil atletikaning rivojlanishi 3. mustaqil o‘zbekistonda yengil atletikaning rivojlanishi adabiyotlar: 1. qudratov r. “engil atletika” darslik 2011 2. иноземцова л.а.легкая атлетика и методика преподавания 2012 1.yengil atletikaning taraqqiyoti yengil atletika yurish, yugurish, sakrash va uloqtirish mashqlaridan tarkib topgan sport turidir. yunon tilida „atletika“ so‘zi kurash, mashq, bellashuv ma’nolarini anglatadi. dastlab qadimgi yunonistonda kuchlilar va chaqqonlar o‘rtasida bellashuvlar o‘tkazilgan. bu bellashuvlarda qatnashganlar atletlar, ya’ni kuchlilar deb atalgan. hozir esa jismonan kamolga etgan kuchli shaxslarni atletlar deb ataymiz. yengil atletika atamasi shar...

Bu fayl DOCX formatida 11 sahifadan iborat (37,2 KB). "yengil atletikani rivojlanish tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yengil atletikani rivojlanish t… DOCX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram