axloqiy madaniyat va qadriyatlar. dunyo xalqlarining axloqiy mentaliteti. kasbiy etika

DOCX 5 pages 32.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

13-мавзу. axloqiy madaniyat va qadriyatlar. dunyo xalqlarining axloqiy mentaliteti. kasbiy etika режа. 1.muomala madaniyati – axloqiy madaniyatning tarkibiy qismi. 2.yaqin va uzoq sharq mamlakatlari xalqlarining axloqiy an’analari. 3.kasbiy odobning axloqiy madaniyat bilan uyg‘unligi. 4“ommaviy madaniyat”ning yoshlar dunyoqarashiga ta’siri. 5.etikaning zamonaviy muammolari muomala madaniyati – axloqiy madaniyatning tarkibiy qismi. axloqiy madaniyatning eng muhim unsurlaridan biri – muomala odobi. inson zoti bir-biri bilan hamkorlik qilmasdan, o‘zaro tajriba almashmasdan, bir-biriga ta’sir ko‘rsatmasdan rostmana yashashi mumkin emas. muomala odam uchun ehtiyoj, zarurat. shu o‘rinda ingliz yozuvchisi daniel defo qalamiga mansub «robinzon kruzoning sarguzashtlari» asarini eslash kifoya: jumaboyni topib olgan robinzonning quvonchi sababi shunda. muomala odobi boshqa kishilar qadr-qimmati, izzatini joyiga qo‘yish, an’anaviy axloqiy me’yoriy talablarni bajarishni taqazo etadi. u so‘z, nutq vositasida ro‘y beradi. so‘zlash va tinglay bilish, suhbatlashish madaniyati muomalaning muhim jihatlarini tashkil etadi. shu bois, muomala odobi o‘zini shirinsuhanlik, kamsuqumlik, bosiqlik, xushfe’llilik singari axloqiy me’yorlarda namoyon qiladi. muomala odobining «ko‘zgusi» – inson …

2 / 5

ihat va odob o‘rgatishsiz bir-biriga ta’siri va o‘z-o‘zini tarbiya vositasi sifatida diqqatga sazovor. shu sababli yoshlarimizda muomala odobini shakllantirish hozirgi kunda jamiyatimiz oldida turgan muhim vazifalardan. bunda ota-ona, mahalla-ko‘yning ta’siri katta. undan foydalana bilash kerak. axloqiy madaniyat yaqqol ko‘zga tashlanadigan munosabatlardan biri – etiket. u insonning tashqi madaniyati, o‘zaro munosabatlarda o‘zni tutish qonun-qoidalari bajarilishini boshqaradi. etiket muayyan holat uchun faqat bir xil qoidalashtirib qo‘yilgan xatti-harakatni taqozo etadi. etiketning qamrovi keng, ma’lum ma’noda, xalqaro miqyosda qabul qilingan muomala qonun-qoidalarini o‘z ichiga oladi: siyosiy arbob etiketi, mehmondorchilik etiketi va h.k. etiketga rioya qilishning mumtoz namunasini tez-tez televizor ekrani orqali ko‘rib turamiz: yurtboshimiz islom karimovga horijiy mamlakatlar elchilarining ishonch yorliqlarini topshirish marosimlarida faqat bir xil holat, halqaro miqyosda o‘rnatilgan qoida hukmron. prezident va elchilarning uni buzishga haqqi yo‘q. yoki oddiy misol: dasturxonda tanovul payti, pichoqni o‘ng qo‘lda ushlash zamonaviy mehmondorchilik etiketining qat’iy qoidasi. uni buzish atrofdagilarda hayrat va istehzo uyg‘otadi. shu bois, etiketni …

3 / 5

a, ishga shoshayotgan odamning vaqti tig‘iz. demak, inson o‘z istagiga qarshi, etiket-mulozamat yuzasidan yolg‘on gaplarni aytadi – “munofiqlik” qiladi. ammo, etiket shaxsni muayyan tartib-qoida, har qanday ichki ruhiy sharoitda bosiqlik, muloyimlik va sabr-toqatga o‘rgatishi bilan ahamiyatlidir. axloq umuminsoniy an’anaviy hodisadir. asosiy axloqiy qadriyat, mushtarak axloqiy tushuncha, tamoyil va me’yorlar barcha mintaqa hamda millatlar uchun bir xil ma’no kasb etadi. muhabbat, ezgulik va yovuzlik, yaxshilik va yomonlik, vijdon, burch, insonparvarlik, odamiylik, baxt, to‘g‘rilik, rostgo‘ylik, saxiylik va baxillik singari fazilat yoki illatlar tom ma’noda umuminsoniy hodisalardir. o‘zbekcha ezgulik yoki yovuzlik, inglizcha vijdon, fransuzcha insonparvarlik, arabcha yolg‘on, deyish mumkin emas, albatta. axloqda umuminsoniylik, mintaqaviylik va milliylik xususiyatlari ham muhim ahamiyat kasb etadi. mintaqaviylik va milliylik xususiyatlari axloqning nisbatan kichikroq qamrovli ko‘rinishlari – xulqiy xatti-harakat, odob va etiketda yaqqol ko‘zga tashlanadi. musulmon mintaqasida dasturxon ustida bosh kiyimsiz o‘tirish beodoblik hisoblanadi. buning odobdan tashqari gigienik – ozodalik nuqtai nazaridan ham ahamiyati bor: ovqatlanish paytida ro‘molsiz …

4 / 5

ota yo onasi yuziga aytishni inson huquqlari, shaxs erkinligidan foydalanish deb biladi sharq yoshlari, masalan, yapon yoki o‘zbek ota-onaga tik gapirish, to‘g‘ridan-to‘g‘ri qarshi chiqishni an’anaviy axloqiy qoidalarning oyoq osti qilinishi deb tushunadi. balki o‘z fikrini yerga boqib, muloyim, tovush ko‘tarmay aytishni, ba’zan sukut saqlashni afzal ko‘radi, ota-onaga bo‘ysunishni burchi deb biladi. afsuski, ba’zi g‘arb mamlakatlarida keksalarni yoshlar huquqiy hayoti, erkinligiga g‘ov, deb bilish hollari mavjud. hozirgi davrda g‘arbning huquqiylik tamoyilini sharqning axloqiylik tamoyili bilan uyg‘unlashtirish zamonaviy jamiyat taraqqiyotida muhim rol o‘ynaydi. kasbiy odobning axloqiy madaniyat bilan uyg‘unligi. axloqiy madaniyatning eng yuksak shakllaridan biri kasbiy odobdir. chunki inson voyaga yetib, bir kasbning boshini tutgach, o‘z kasbi doirasida hamkasblar va kasb talabiga binoan uchrashadigan turli toifa odamlar bilan muntazam munosabatda bo‘ladi. har bir jamiyatda muayyan guruhlar – imtiyozli kasb egalari bor. misol uchun, tabobat xodimi, jarrohni olaylik. u har bir jarrohlik amaliyoti kunida bir necha kishini sog‘lom hayotga qaytaradi; shaxsiy manfaati yo‘lida …

5 / 5

imlari kasbiy odobi qonun-qodalari jamlangan «gippokrat qasami»ni keltirish mumkin. tarixda o‘z dushmanini davolagan tabiblar ko‘p uchraydi. mashhur rus olimi akademik andrey saxarov – buyuk nazariyotchi, fizik, termoyadro sohasida tengi yo‘q mutaxassis, vodorod bombasining asosiy kashfiyotchisi, o‘nlab orden va medallar sohibi, ikki marta sotsialistik mehnat qahramoni, obro‘li, badavlat bir inson edi. u yuksak axloq yo‘lini tanladi, olimlik burchi, odobi talablarini bajarishni har qanday boylik, izzat-ikromdan baland qo‘yib, ommaviy qirg‘in qurollari, jumladan, o‘zi yaratgan vodorod bombasi sinovlariga ochiq bayonotlar bilan qarshi chiqdi. natijada sho‘rolar tuzumi uni ilmiy jamoatchilikdan ajratib, poytaxtdan olisga badarg‘a qildi, uning nomini matbuot yoki kitoblarda qayd etilishini ta’qiqladi. holbuki, u hammadan izzatliroq yashay olishi mumkin edi. olim boshiga behisob tuhmat, ta’na-dashnomlar yog‘dirilishiga sabot bilan chidadi, ahdidan qaytmadi, yovuzlik saltanati qo‘lida o‘z olimlik iste’dodining qo‘g‘irchoq, harbiy murvatga aylanishiga yo‘l qo‘ymadi. oxir-oqibatda u inson huquqlarining jahon tan olgan eng buyuk himoyachilaridan biri sifatida butun insoniyat tahsiniga sazovor bo‘ldi. pedagog, huquq-tartibot hodimlari, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axloqiy madaniyat va qadriyatlar. dunyo xalqlarining axloqiy mentaliteti. kasbiy etika"

13-мавзу. axloqiy madaniyat va qadriyatlar. dunyo xalqlarining axloqiy mentaliteti. kasbiy etika режа. 1.muomala madaniyati – axloqiy madaniyatning tarkibiy qismi. 2.yaqin va uzoq sharq mamlakatlari xalqlarining axloqiy an’analari. 3.kasbiy odobning axloqiy madaniyat bilan uyg‘unligi. 4“ommaviy madaniyat”ning yoshlar dunyoqarashiga ta’siri. 5.etikaning zamonaviy muammolari muomala madaniyati – axloqiy madaniyatning tarkibiy qismi. axloqiy madaniyatning eng muhim unsurlaridan biri – muomala odobi. inson zoti bir-biri bilan hamkorlik qilmasdan, o‘zaro tajriba almashmasdan, bir-biriga ta’sir ko‘rsatmasdan rostmana yashashi mumkin emas. muomala odam uchun ehtiyoj, zarurat. shu o‘rinda ingliz yozuvchisi daniel defo qalamiga mansub «robinzon kruzoning sarguzashtlari» asarini eslash kifoya: jumab...

This file contains 5 pages in DOCX format (32.3 KB). To download "axloqiy madaniyat va qadriyatlar. dunyo xalqlarining axloqiy mentaliteti. kasbiy etika", click the Telegram button on the left.

Tags: axloqiy madaniyat va qadriyatla… DOCX 5 pages Free download Telegram