xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar.

PPTX 12 pages 1.7 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. хоразмшоҳлар давлати ташкил топгандан инқирозигача мунтазам қўшинга эга бўлган. давлатда мажбурий умумхалқ ҳарбий талими жорий этилган. манбаларнинг маълумот беришича қўшинлар сони ўзгариб турган. масалан 1218-йилда хоразмшоҳ қўшинлари сони 150 минг отлиқ аскар ва 100 минг пиёда аскардан иборат бўлган. хоразмшохлар ўз даврининг қудратли қўшинига эга бўлиб, қўшинларни доимий тўлдириб бориш ва таъминлашга катта аҳамият берилган. хоразмшоҳлар қўшини яхши куролланган ва тайёргарликка эга бўлган, унинг лашкарбошилари эса ҳарбий тўқнашувларда жасурликлари билан ажралиб турганлар. хоразмшоҳлар давлатида қўшин таркиби ҳарбий юришлар кўламига боғлиқ равишда ўзгариб турган. масалан, 1195 йилда хоразмшоҳ такаш (1172-1200)нинг девони дафтарида 170 минг отлиқнинг номи руйхатга олинган бўлса, ундан кейинги хоразмшоҳ, аловуддин мухаммад (1200-1220) ҳукмронлигининг дастлабки йилларида бир неча кун давомида 70 мингга яқин отлиқ уруш майдонига кирган. хоразмшох, аловуддин мухдммад 1217 йилнинг кузида бағдодга юриш қилишга қарор килганида, унинг тўплаган қўшинлар чўл ва саҳроларни тўлдириб юборган. хоразмшоҳлар давлатида ҳарбий санъат ўз …

2 / 12

osh qo`mondon qoid yoki muqaddam deb nomlangan maxshus xufiya va ayg`oqchilar bo`linmasi esa –josusiya deb atalgan zabt etilgan hududlar noibi ( harbiy noib) amir-al umaro хоразмшохларнинг шунингдек қуллардан тузилган шахсий гвардияси (харас) ҳам бор эди. харас кўпроқ савдо карвонларини кузатиб борган. қўшинларнинг бош бошқармаси девон-алжойиш бўлиб, уни шоҳ тайинлайдиган соҳиб - ал-жойиш (девон)- моҳиб девон ал-ард бошқарган. баъзи манбаларда умум ҳарбий бошқарув органи диван-и арз дар жумлаи- мамолик деб аталади. (рашид-ад-дин вад-вад тўпламида). девон-ал-жойиш ҳарбийларга берилган иқта ишларини, ҳамма унвондаги ҳарбийларга маош ва бошқа тўловларни, қўшинларни ва уларнинг қуролланиши рўйхатга олиш, хамма жангчиларга маошни (арзақ) ўз вақтида тўланишини, уларнинг барча зарур анжомлар билан таъминланишини текшириб турган. буюк вилоятларда маҳаллий ҳарбий бошқармалар ҳам тузилган. хоразмшоҳлар армиясидаги энг муҳим мансаблардан иккинчиси ҳарбий назоратчи- назир-ал эди. у ҳам соҳиб-ал-дивон ал-жойиш назорати остида иш олиб борар эди. армия қўмондонлари қайд ёки муқаддам деб аталиб, энг иш билармон, эпчил амирлар (лашкарбошилар) бу мансабга тайинланган. баъзи …

3 / 12

найза, камон каби қуроллардан ташқари манжалиқ (катапулт) тош отар каби ҳужумда ишлатиладиган нарвонлари, тўсинлардан ҳам кенг фойдаланганлар. хоразмшоҳлар истеҳкомлар ва қатъалар қуришга катта эътибор берганлар. хоразмда ҳар томонлама баланд ва мустаҳкам қурилган илал, хўрондиз, қоҳри, ардахн каби қалъалар бўлганлиги ҳақида тарихий маълумотлар сақланиб қолган. қалъалардаги жангчиларга мустаҳфизлар қўмондонлик қилган. хоразмшоҳлар давлатида политсия ва жазолаш вазифаларини махсус отрядларга раҳбарлик қилувчи шихналар бажарган. бу мансабга асосан турк ҳарбий бошлиқлари - амир этиб тайинланган. шихна ҳокимият учун хавфли бўлган ҳамма ишларни назорат қилган. ҳар бир босиб олинган вилоят ва ноҳияларга зудлик билан шиҳналар тайинланган. хоразмшоҳлар давлатида қўшинларнинг ташкилий тузилиши, ҳужум ёки мудофасида қўлланиладиган ҳарбий ҳаракатлар тузуги араб қўшинлари тузилишидан олиган бўлиб, илғор-ўнг қаноат марказ- чап қаноат ар'ергард ва засада (хофия) қисмлардан иборат эди. ҳарбий ҳаракат ёки уруш эълон қилишдан олдин йирик қўмондонлар, уламолар, факиҳлар, мунажжимлар иштирокида кенгаш ўтказилар ва шу кенгашда ишлаб чиқилган режа асосида ҳарбий ҳаракат бошланар эди ҳукмдорнинг гвардияси ҳам мавжуд …

4 / 12

қипчоққанглилар гвардиянинг асосини ташкил этган. жалолиддин даврида улар армияга олинмаган. чунки жалолиддин валиаҳдликка тайинлангандан сўнг унга қарши бош кўтаришган. катта вилоятларда маҳаллий ҳарбий бошқармалар ҳам бор эди. қўшинда хизмат қилган ҳарбийларнинг ҳаммаси маълум қийматдаги иқтjларга эга бўлишган. иқто эгаларидан ташкил топган суворийлар хоразмшоҳлар давлатининг турли томонларига ерлашганди. улар вилоят аскарларини ташкил этган. бундан ташқари ҳукмдорнинг гвардияси ҳам мавжуд эди. жалолиддин даврида вилоят армиясини ташкил этган унсурларда баъзи ўзгаришлар қилинди. унинг даврида вилоят қўшинларининг айрим қисмлари туркманлардан ташкил топди. хоразмшоҳлар давлатида хiii асрнинг бошларида мўғулларнинг ўрта осиёга истилоси (босқинчилиги) бошланиши арафасида хоразмшоҳларни ануштегинлар сулоласининг сўнгги хукмдори ала-ад-дин муҳаммад даврида ички сиёсий ва ижтимоий-иқтисодий зиддиятлари, ўзаро низолар кучайиб кетди. бундай вазиятдан усталик билан фойдаланган чингизхон бошчилигидаги мўғуллар хоразмни забт этишга муваффақ бўлган. давлатда ҳарбий бошқарувнинг олий органи девон ал-ард (ёки девон ал-жайш) бўлган, мазкур девоннинг бошлиги соҳиб девон ал-ард (ёки соҳиб девон ал-жайш, ёхуд арид ал-жайш) хисобланган. манбаларда бутун давлат ҳарбий бошқарувининг …

5 / 12

оч куроллар ва хужум зинапоялари булган. хоразмшохлар қалъалар ва қўрғонларни қуриш ва мустаҳкамлашга алоҳида эътибор берганлар. қалъалар қўшинларига мустаҳфизлар қўмондонлик килганлар. image6.jpeg image7.jpeg image8.tmp image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar."

xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. хоразмшоҳлар давлати ташкил топгандан инқирозигача мунтазам қўшинга эга бўлган. давлатда мажбурий умумхалқ ҳарбий талими жорий этилган. манбаларнинг маълумот беришича қўшинлар сони ўзгариб турган. масалан 1218-йилда хоразмшоҳ қўшинлари сони 150 минг отлиқ аскар ва 100 минг пиёда аскардан иборат бўлган. хоразмшохлар ўз даврининг қудратли қўшинига эга бўлиб, қўшинларни доимий тўлдириб бориш ва таъминлашга катта аҳамият берилган. хоразмшоҳлар қўшини яхши куролланган ва тайёргарликка эга бўлган, унинг лашкарбошилари эса ҳарбий тўқнашувларда жасурликлари билан ажралиб турганлар. хоразмшоҳлар давлатида қўшин таркиби ҳарбий юришлар кўламига боғлиқ равишда ўзгариб турган. масалан, 1195 йилда хоразмшоҳ такаш (1172-1200)ни...

This file contains 12 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar.", click the Telegram button on the left.

Tags: xorazmshohlar davlatida harbiy … PPTX 12 pages Free download Telegram