xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar.

PPTX 12 pages 1.5 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. xorazmshohlar davlati tashkil topgandan inqirozigacha muntazam qo'shinga ega bo'lgan. davlatda majburiy umumxalq harbiy talimi joriy etilgan. manbalarning ma'lumot berishicha qo'shinlar soni o'zgarib turgan. masalan 1218-yilda xorazmshoh qo'shinlari soni 150 ming otliq askar va 100 ming piyoda askardan iborat bo'lgan. xorazmshoxlar o'z davrining qudratli qo'shiniga ega bo'lib, qo'shinlarni doimiy to'ldirib borish va ta'minlashga katta ahamiyat berilgan. xorazmshohlar qo'shini yaxshi kurollangan va tayyorgarlikka ega bo'lgan, uning lashkarboshilari esa harbiy to'qnashuvlarda jasurliklari bilan ajralib turganlar. xorazmshohlar davlatida qo'shin tarkibi harbiy yurishlar ko'lamiga bog'liq ravishda o'zgarib turgan. masalan, 1195 yilda xorazmshoh takash (1172-1200)ning devoni daftarida 170 ming otliqning nomi ruyxatga olingan bo'lsa, undan keyingi xorazmshoh, alovuddin muxammad (1200-1220) hukmronligining dastlabki yillarida bir necha kun davomida 70 mingga yaqin otliq urush maydoniga kirgan. xorazmshox, alovuddin muxdmmad 1217 yilning kuzida bag'dodga yurish qilishga qaror kilganida, uning to'plagan qo'shinlar cho'l va sahrolarni to'ldirib yuborgan. xorazmshohlar davlatida harbiy san'at o'z …

2 / 12

rilgan. qo`shinda choparlar –chovush . choparlar boshlig`i esa –muqaddam chovushiya deb atalgan oliy bosh qo`mondon qoid yoki muqaddam deb nomlangan maxshus xufiya va ayg`oqchilar bo`linmasi esa –josusiya deb atalgan zabt etilgan hududlar noibi ( harbiy noib) amir-al umaro xorazmshoxlarning shuningdek qullardan tuzilgan shaxsiy gvardiyasi (xaras) ham bor edi. xaras ko'proq savdo karvonlarini kuzatib borgan. qo'shinlarning bosh boshqarmasi devon-aljoyish bo'lib, uni shoh tayinlaydigan sohib - al-joyish (devon)- mohib devon al-ard boshqargan. ba'zi manbalarda umum harbiy boshqaruv organi divan-i arz dar jumlai- mamolik deb ataladi. (rashid-ad-din vad-vad to'plamida). devon-al-joyish harbiylarga berilgan iqta ishlarini, hamma unvondagi harbiylarga maosh va boshqa to'lovlarni, qo'shinlarni va ularning qurollanishi ro'yxatga olish, xamma jangchilarga maoshni (arzaq) o'z vaqtida to'lanishini, ularning barcha zarur anjomlar bilan ta'minlanishini tekshirib turgan. buyuk viloyatlarda mahalliy harbiy boshqarmalar ham tuzilgan. xorazmshohlar armiyasidagi eng muhim mansablardan ikkinchisi harbiy nazoratchi- nazir-al edi. u ham sohib-al-divon al-joyish nazorati ostida ish olib borar edi. armiya qo'mondonlari qayd yoki …

3 / 12

arakati va maqsadlari haqida ma'lumotlar to'planganlar. armiyada diniy ishlarga qozi-yi- xasham yoki qozi-al-askar rahbarlik qilgan. xorazm qo'shinlari yaxshi qurollangan bo'lib, odatdagi qilich, nayza, kamon kabi qurollardan tashqari manjaliq (katapult) tosh otar kabi hujumda ishlatiladigan narvonlari, to'sinlardan ham keng foydalanganlar. xorazmshohlar istehkomlar va qat'alar qurishga katta e'tibor berganlar. xorazmda har tomonlama baland va mustahkam qurilgan ilal, xo'rondiz, qohri, ardaxn kabi qal'alar bo'lganligi haqida tarixiy ma'lumotlar saqlanib qolgan. qal'alardagi jangchilarga mustahfizlar qo'mondonlik qilgan. xorazmshohlar davlatida politsiya va jazolash vazifalarini maxsus otryadlarga rahbarlik qiluvchi shixnalar bajargan. bu mansabga asosan turk harbiy boshliqlari - amir etib tayinlangan. shixna hokimiyat uchun xavfli bo'lgan hamma ishlarni nazorat qilgan. har bir bosib olingan viloyat va nohiyalarga zudlik bilan shihnalar tayinlangan. xorazmshohlar davlatida qo'shinlarning tashkiliy tuzilishi, hujum yoki mudofasida qo'llaniladigan harbiy harakatlar tuzugi arab qo'shinlari tuzilishidan oligan bo'lib, ilg'or-o'ng qanoat markaz- chap qanoat ar'ergard va zasada (xofiya) qismlardan iborat edi. harbiy harakat yoki urush e'lon qilishdan oldin yirik …

4 / 12

l topgan mahalliy qismlar ham ularning qo'l ostida bo'lgan. jaloliddin davrida viloyat armiyasida o'zgarishlar qilindi. sulton alouddin davrida armiya qipchoqlar, so'ng qalach, qarluq, uran, ug'raq kabi urug'lardan tashkil topgandi. alouddin davrida urug' beklari qo'l ostida bo'lgan qipchoqqanglilar gvardiyaning asosini tashkil etgan. jaloliddin davrida ular armiyaga olinmagan. chunki jaloliddin valiahdlikka tayinlangandan so'ng unga qarshi bosh ko'tarishgan. katta viloyatlarda mahalliy harbiy boshqarmalar ham bor edi. qo'shinda xizmat qilgan harbiylarning hammasi ma'lum qiymatdagi iqtjlarga ega bo'lishgan. iqto egalaridan tashkil topgan suvoriylar xorazmshohlar davlatining turli tomonlariga erlashgandi. ular viloyat askarlarini tashkil etgan. bundan tashqari hukmdorning gvardiyasi ham mavjud edi. jaloliddin davrida viloyat armiyasini tashkil etgan unsurlarda ba'zi o'zgarishlar qilindi. uning davrida viloyat qo'shinlarining ayrim qismlari turkmanlardan tashkil topdi. xorazmshohlar davlatida xiii asrning boshlarida mo'g'ullarning o'rta osiyoga istilosi (bosqinchiligi) boshlanishi arafasida xorazmshohlarni anushteginlar sulolasining so'nggi xukmdori ala-ad-din muhammad davrida ichki siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy ziddiyatlari, o'zaro nizolar kuchayib ketdi. bunday vaziyatdan ustalik bilan foydalangan chingizxon boshchiligidagi …

5 / 12

n. qo'shinda o'z ahamiyatiga ko'ra ikkinchi lavozim harbiy nozir (nozir al-jaysh) xisoblanib, u qo'shin devoni nazoratida faoliyat yuritgan. xorazmshoxlar qo'shinlari qilich, kamon, nayza, gurzilar bilan qurollanganlar, bundan tashqari, qo'shinda katapultalar (manjanik, ya'ni tosh otish kuroli), muxosara, ya'ni qurshov mashinalari, toshbaqalar, ya'ni xarakatlanadigan gumbazlar, uchli yog'och kurollar va xujum zinapoyalari bulgan. xorazmshoxlar qal'alar va qo'rg'onlarni qurish va mustahkamlashga alohida e'tibor berganlar. qal'alar qo'shinlariga mustahfizlar qo'mondonlik kilganlar. image6.jpeg image7.jpeg image8.tmp image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar."

xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar. xorazmshohlar davlati tashkil topgandan inqirozigacha muntazam qo'shinga ega bo'lgan. davlatda majburiy umumxalq harbiy talimi joriy etilgan. manbalarning ma'lumot berishicha qo'shinlar soni o'zgarib turgan. masalan 1218-yilda xorazmshoh qo'shinlari soni 150 ming otliq askar va 100 ming piyoda askardan iborat bo'lgan. xorazmshoxlar o'z davrining qudratli qo'shiniga ega bo'lib, qo'shinlarni doimiy to'ldirib borish va ta'minlashga katta ahamiyat berilgan. xorazmshohlar qo'shini yaxshi kurollangan va tayyorgarlikka ega bo'lgan, uning lashkarboshilari esa harbiy to'qnashuvlarda jasurliklari bilan ajralib turganlar. xorazmshohlar davlatida qo'shin tarkibi harbiy yurishlar ko'lamiga bog'liq ravishda o'zgarib turgan. ma...

This file contains 12 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "xorazmshohlar davlatida harbiy ishlar.", click the Telegram button on the left.

Tags: xorazmshohlar davlatida harbiy … PPTX 12 pages Free download Telegram