узбекистон ахолисининг табиий ва миграцион харакатлари

RTF 78.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663189713.rtf ўзбекистон аҳолисининг табиий ва миграцион ҳаракатлари ўзбекистон аҳолисининг табиий ва миграцион ҳаракатлари аҳолининг шаклланиш жараёни, унинг такрор барпо бўлиши ва аҳоли миграцияси ўртасидаги алоқалар билан боғлиқ. аҳолининг такрор барпо бўлиши, унинг табиий ҳаракатини ўз ичига олса, миграция бу аҳолининг худудий ҳаракатидир. 2007 йилда ўзбекистонда доимий ўртача аҳоли сони 26867,8 минг кишини ташкил этди. шундан 64 фоизи қишлоқ жойларида яшади. мустақиллик йилларида аҳоли сони 6 млн. кишидан зиёдга кўпайиб, ўртача йиллик мутлақ миқдори 375 минг кишини ташкил этди. 2006 йилга нисбатан 2007 йилда аҳоли сонининг ўсиш суръати 1,4 фоизни ташкил этди. ўзбекистон худудларида аҳолининг ўсиш суръатлари бир-биридан фарқ қилди. хусусан, ўтган йилда аҳолининг йиллик ўсиш суръати сурҳандарё, қашқадардё ва хоразм вилоятларида 1,6-1,7 фоизни ташкил этган бўлса, бу кўрсаткич фарғона, андижон ва наманган вилоятларида 1,4-1,5 фоизни, буҳоро, жиззаҳ ва сирдарё вилоятларида эса 1,1-1,3 фоизни ташкил этди. қолган худудларда эса у 1 фоиздан паст бўлди. шаҳар ва қишлоқ жойлари аҳолисининг йиллик ўсиш …
2
убликада табиий ўсиш кўрсаткичининг пасайиб бораётганлиги кузатилади. масалан, 1991 йилда аҳоли сони ҳар минг киши ҳисобига 28,3 тага ортган бўлса, бу кўрсаткич 2006 йилда 15,6 тани ташкил этди. айтиш мумкинки кейинги 16- йилда табиий ўсишнинг умумий коэффиценти 12.3 тага қисқарди. агар мутлақ сонларда ифодаланса, 1991-2006 йилларда аҳоли табиий кўпайишининг мутлақ йиллик миқдори 594 минг кишидан 411.6 минг кишига тушди ёки 182.4 мингга камайди. 2007 йил бошида республика аҳолисининг 34.2 фоизини кичик ёшдаги болалар ва ўсмирлар (0-15 ёш) ташкил этади. бу кўрсаткич россия, украина, белорусия давлатларникидан деярли икки марта, япония ва герния давларидан эса икки ярим марта кўп.умуман республика аҳолисининг ўртача ёши 24 га тенг бўлиб, ўзбекистон аҳолиси ёш давлатлар таркибига киради. бу эса ўзбекистонда ўсмир ва ёшларга алоҳида этибор беришни талаб этади. миграция аҳоли сонига, унинг миллий таркибига ва турли ижтимоий гуруҳга хос аҳоли шаклланишига ўз таъсирини кўрсатади. маълумки, ўзбекистон қадимда буюк ипак йўлида жойлашганлиги, чор россиясининг ва шўролар тузумининг …
3
ўрсаткич 1872 йилда 0,2%га тенг эди. ташқаридан ўзбекистонга кўчиб келувчи мигрантларнинг миқдори 1917 йилдан кейин яна ҳам кўпайди. иккинчи жаҳон уруши йилларида кўплаб европаликлар эвакуация қилинди. бундан ташқари 1966 йилда тошкент зилзиласи талофатларини бартараф этиш мақсадида россия, украина, белоруссия давлатларидан келувчи ёш мигрантлар оқими янада кучайди. уларнинг бир қисми ўз юртларига маълум вақдан кейин қайтиб кетган бўлса, маълум қисми шу ерда қолиб яшадилар. буларнинг ҳаммаси республикада аҳолининг этник таркибида кескин ўзгариш ясади. шу билан бирга маҳаллий миллатларнинг турмуш тарзига, уларнинг кийиниш ва урф-одатига, қадриятларига таъсир кўрсатди. аҳолининг бир жойдан иккинчи жойга кўчиб юришига авваламбор иқтисодий-ижтимоий омиллар, жумладан ишсизлик, яъни иш қидириш, маданий-маиший шароитдан қониқмаслик, ўқиш ва бошқалар сабаб бўлади. 2006 йилда республикада жами 391.2 мингдан ортиқ киши ўз яшаш жойини ўзгартирди. бу кўрсаткич 1990 йилда 864 минг кишини ташкил этган. 1991 йилда собиқ иттифоқнинг парчаланиб кетиши сабабли ўзбекистонда яшовчи номаҳаллий миллатларнинг кўпчилиги тарихий ватанларига қайтдилар. 1991-2006 йиллар мобайнида ўзбекистон аҳолиси …
4
àëìîғè қèñқàðèá қèøëîқ àҳîëèñèíèíã óëóøè îðòèá áîðìîқäà. èқòèñîäè¸òäàãè èñëîõàòëàðíèíã ÷óқóðëàøóâè ҳàìäà áîçîð ìóíîñàáàòëàðèíèíã øàêëëàíèøè қèøëîқäàí øàҳàðãà á¢ëãàí ìèãðàöèÿíèíã ¢ñèøèãà îáúåêòèâ øàðîèò ÿðàòäè. ëåêèí, áóíèíã ó÷óí øàҳàð æîéëàð ҳàì êàòòà ìèãðàöèîí îқèìèíè қàáóë қèëèøãà «òàé¸ð» á¢ëèøëàðè òàëàá ýòèëàäè. ҳîçèðãè êóíäà қèøëîқëàðäàí àñîñàí ҳå÷ қàíäàé ìàëàêàãà ýãà á¢ëìàãàí èø÷èëàð êåëìîқäà. øàҳàðäàãè ìàâæóä èø ¢ðèíëàðè ýñà êàñáèé òàé¸ðãàðëèêêà ýãà á¢ëãàí êàäðëàðíè òàëàá ýòàäè. ҳîçèðãè êóíäà ýíã äîëçàðá ìóàììîëàðäàí áèðè қèøëîқ æîéëàðèäà îðòèқ÷à èø÷è êó÷èíèíã ò¢ïëàíèá қîëèøèäèð. ¡çáåêèñòîí èқòèñîäè¸òèíèíã ҳîçèðãè òàðàққè¸òèäà èøëàá ÷èқàðóâ÷è êó÷ëàðäàí îқèëîíà ôîéäàëàíèøíèíã çàðóðëèãè, êè÷èê âà ¢ðòà øàҳàðëàðíè ҳàð òîìîíëàìà ðèâîæëàíòèðèøíè òàқîçî ýòàäè. êè÷èê âà ¢ðòà øàҳàðëàðäà ìàҳàëëèé ҳîì-àø¸ ҳèñîáèãà ÿíãè ñàíîàò òàðìîқëàðèíè òàøêèë ýòèø ¸êè õàëқ ҳóíàðìàíä÷èëèãèíèíã óìóìàí õàëқ èñòåúìîëè áóþìëàðè èøëàá ÷èқàðèøíèíã õèëìà-õèë òàðìîқëàðèíè ðèâîæëàíòèðèø àñîñèäà ÿíãè èø æîéëàðèíè òàøêèë қèëèá, îðòèқ÷à ìåҳíàò ¸øèäàãè àҳîëèíè èø áèëàí òàúìèíëàø ìóàììîëñèíè ìàúëóì äàðàæàäà ҳàë қèëèø ìóìêèí. êè÷èê âà ¢ðòà øàҳàðëàðäà èøëàá ÷èқàðèøíè ðèâîæëàíòèðèø ҳèñîáèãà ó åðãà қèøëîқ æîéëàðèäàãè îðòèқ÷à èø÷è êó÷ëàðè …
5
èÿñè, òîøêåíò, 1968. 5. âëàñîâà ò.ì. ôèçè÷åñêàÿ ãåîãðàôèÿ ìàòåðèêîâ è îêåàíîâ. òîì i-ii, ì: ïðîñâå¢åíèå, 1976. 6. âëàñîâà ò.ì. ìàòåðèêëàð âà îêåàíëàð òàáèèé ãåîãðàôèÿñè. i-ii òîì.òîøêåíò, 1985. 7. ëåîíòpåâ î.ê. ôèçè÷åñêàÿ ãåîãðàôèÿ ìèðîâîãî îêåàíà. ì: 1982. ýíöèêëîïåäèöåñêèé ñëîâàðp ãåîãðàôè÷åñêèõ òåðìèíîâ. ì.1968. 8. http://ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узбекистон ахолисининг табиий ва миграцион харакатлари"

1663189713.rtf ўзбекистон аҳолисининг табиий ва миграцион ҳаракатлари ўзбекистон аҳолисининг табиий ва миграцион ҳаракатлари аҳолининг шаклланиш жараёни, унинг такрор барпо бўлиши ва аҳоли миграцияси ўртасидаги алоқалар билан боғлиқ. аҳолининг такрор барпо бўлиши, унинг табиий ҳаракатини ўз ичига олса, миграция бу аҳолининг худудий ҳаракатидир. 2007 йилда ўзбекистонда доимий ўртача аҳоли сони 26867,8 минг кишини ташкил этди. шундан 64 фоизи қишлоқ жойларида яшади. мустақиллик йилларида аҳоли сони 6 млн. кишидан зиёдга кўпайиб, ўртача йиллик мутлақ миқдори 375 минг кишини ташкил этди. 2006 йилга нисбатан 2007 йилда аҳоли сонининг ўсиш суръати 1,4 фоизни ташкил этди. ўзбекистон худудларида аҳолининг ўсиш суръатлари бир-биридан фарқ қилди. хусусан, ўтган йилда аҳолининг йиллик ўсиш суръати су...

RTF format, 78.6 KB. To download "узбекистон ахолисининг табиий ва миграцион харакатлари", click the Telegram button on the left.