орол ва оролбуйи муаммосининг юзага келиши ва ривожланиши

DOC 208,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663226609.doc 48 49 50 51 52 53 54 184018601880190019201930194019501970 диаграмма1 1840 1840 1850 1850 1860 1860 1870 1870 1880 1880 1890 1890 1900 1900 1910 1910 1920 1920 1925 1925 1930 1930 1935 1935 1940 1940 1945 1945 1950 1950 1960 1960 1970 1970 51.25 51.1 51 50.7 50.2 51 52 53.2 52.6 53.2 52.8 53.6 52.7 53 52.83 53.41 51.42 лист1 1840 51.25 1850 51.1 1860 51 1870 50.7 1880 50.2 1890 51 1900 52 1910 53.2 1920 52.6 1925 53.2 1930 52.8 1935 53.6 1940 52.7 1945 53 1950 52.83 1960 53.41 1970 51.42 лист1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 …
2
кўламига кўра маҳаллий, регионал ва глобал муаммоларга бўлинади. маҳаллий муаммоларни эътиборга олмасдан, уларга тегишли чора кўрилмаса регионал, бора-бора глобал муаммога айланиши мумкин. экологик хавфсизлик муаммоси аллақачонлар миллий ва минтақавий доирадан чиқиб, бутун инсониятнинг умумий муаммосига айланган. табиат ва инсон ўзаро муайян қонуниятлар асосида муносабатда бўлади. бу қонуниятларни бузиш ўнглаб бўлмас экологик фалокатларга олиб келади. каримов и. ўзбекистон xxi аср бўсағасида ҳавфсизликка таҳдид, барқарорлик шартлари ва тараққиёт кафолатлари. -т., 1997. 112-113 б. ҳозирги кунда регионал экологик муаммодан глобал экологик муаммога айланиб улгурган орол ва оролбўйи муаммоси ўрта осиё ва жанубий қозоғистонда янги ерларнинг ўзлаштирилиши ва сув ресурсларидан оқилона фойдаланмаслик оқибатида, суғорма деҳқончиликни янада ривожлантириш, бунинг учун кўплаб сув омборлари ва каналларнинг қурилиши, сувнинг буғланишга ва ер остига сизилишига сарф бўлиши, сувдан маиший ва саноат кўламида фойдаланиш эҳтиёжининг давомий ўсиб бориши, шунингдек, сув тақчил бўлган йилларнинг мунтазам такрорланиб туриши натижасида юзага кела бошлади. шу сабабли ўрта осиёнинг энг йирик дарёлари – амударё …
3
риб, ўлканинг барча сув ресурсларидан фойдаланиш ва янги туркистонни ташкил қилиш ” деб ҳисоблаган. 1929 йилда ф.п.моргуненков амударё ва сирдарё ҳавзасида суғориладиган майдонлар 3,5 млн. га етса, денгиз ҳажми 80 % га, майдони 68 дан 30 минг км2 камаяди деган хулосага келади. орол денгизи ўрта осиёнинг ёғин энг кам ёғадиган қорақум, қизилқум, устюрт, катта бўрсиқ ва кичик бўрсиқ чўллари оралиғида, ўзбекистон ва қозоғистон ҳудудида 43030/ ва 46050/ шимолий кенгликлар орасида жойлашган. у хх асрнинг 60-йилларигача сув юзаси майдонининг катталиги жиҳатидан ўрта осиёда биринчи, дунё бўйича эса каспий денгизи, шимолий америкадаги юқори кўл, африкадаги виктория кўлларидан сўнг тўртинчи ўринда турган. майдони ороллари билан бирга 66458 кв. км, узунлиги 428 км, эни 284 км, қирғоқ чизиғининг айланаси 3238 км, бўлган. орол денгизида умумий майдони 2345 кв. км га тенг бўлган 313 та катта-кичик ороллар бўлган. орол денгизи оқмас берк кўл бўлиб, фақат унга икки дарё – амударё ва сирдарё қуйилади, ундан сув …
4
и 16 метр, энг чуқур жойи эса 69 м. сув ҳажми унча катта эмас, яъни 1063 км3 дан иборат бўлган. денгиз дастлаб унча шўр бўлмаган, унинг ҳар литр сувида ўрта ҳисобда 10-11 грамм эриган тузлар бўлган. 1960-йилда орол денгизининг сув сатҳи 53,41 метр бўлган ва шу йили максимал даражага етган. амударё 37,9 км3 ва сирдарё 10,2 км3, ҳар иккала дарё 49,9 км3 сув олиб келиб қуяр эди. орол денгизи арид иқлимлик зонада жойлашганлиги туфайли бу ерда буғланиш жуда юқори. икки дарё 49,9 км3 сув олиб келган бўлса, буғланиш 50-58 км3 ни ташкил этар эди. 1961-йилдан бошлаб орол денгизи сув сатҳининг пасайиши тезлаша бошлади. 1961-1970-йилларда 2,0 м га пасайди, яъни йилига ўртача 20 см га пасайиши жадаллашди. 1971-1980 ва 1981-1990 йилларда денгиз сатҳининг пасайиши 5,7 ва 7,2 м бўлиб, йилига 57 ва 72 см га камайган. айрим йиллари эса сув сатҳи 1 м гача пасайган. file_0.emf file_1.xls thumbnail_0.emf file_2.xls thumbnail_1.wmf орол …
5
оқими келади. кейинги пайтларда кичик денгиз майдони кам ўзгарган, бу унинг сатҳи барқарорлашганидан дарак беради. катта денгиз майдони қисқаришда давом этмоқда. кичик ва катта денгизларни бирлаштириб турувчи аввалги берг бўғози кичик денгизнинг ортиқча сувини катта денгизга ташлайдиган тор ва етарлича узун оқимга айланди. адабиётлар: свиридов а. а. координация и функционирование структур системы обеспечения национальной безопасности и геополитики россии. понятие о структурных и безструктурных способах управления. национальная безопасность и геополитика россии, 2002, 1-2 (30-31)-сон, 2002 г. касымова н.а. соединенные штаты америки в региональных интеграционных процессах. политико-экономический аспект.- т.:умэд, 2002,183-бет. свиридов а. а. геополитика россии в вопросах военной и пограничной безопасности россии, регионов, предприятий и фирм. национальная безопасность и геополитика россии, 2002, 1-2 (30-31)-сон, 2002 . вощанов п. чем грозит россии усиление военно-политического влияния сша в средней азии? р и мм, 2002, 4-сон, геополитические проблемы центральной азии и закавказья. реферативный журнал «востоковедение и африканистика», серия 9,2002, 2-сон. евангелиста м. геополитика и будущее …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"орол ва оролбуйи муаммосининг юзага келиши ва ривожланиши" haqida

1663226609.doc 48 49 50 51 52 53 54 184018601880190019201930194019501970 диаграмма1 1840 1840 1850 1850 1860 1860 1870 1870 1880 1880 1890 1890 1900 1900 1910 1910 1920 1920 1925 1925 1930 1930 1935 1935 1940 1940 1945 1945 1950 1950 1960 1960 1970 1970 51.25 51.1 51 50.7 50.2 51 52 53.2 52.6 53.2 52.8 53.6 52.7 53 52.83 53.41 51.42 лист1 1840 51.25 1850 51.1 1860 51 1870 50.7 1880 50.2 1890 51 1900 52 1910 53.2 1920 52.6 1925 53.2 1930 52.8 1935 53.6 1940 52.7 1945 53 1950 52.83 1960 53.41 1970 51.42 лист1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 …

DOC format, 208,7 KB. "орол ва оролбуйи муаммосининг юзага келиши ва ривожланиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.