қиёсий геномика

PPTX 46 sahifa 8,2 MB Bepul yuklash

46 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 8,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 46

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 46

презентация powerpoint қиёсий геномика қиёсий геномика хақида тушунча. геномларни ўрганишда модель организмлар. ген кетма-кетликларни таққослаш ёрдамида ўрганиш. гомологик генлар оиласи: ортологлар, паралоглар ҳамда ксенологлар. генлар эволюцияси ва уларнинг келиб чиқиши. мультиген оилалар, str- маркерлар, филогенетик шажара режа: қиёсий геномика - бутун геномларнинг кетма-кетликларини қиёслаш, таққослаб ўрганиш асосида организмларнинг бир-бирига нисбатан генетик жиҳатдан муносабати ҳақида батафсил маълумот олишдир. геномлар қандай таққосланади? генларнинг ва геномларнинг умумий тузилиши, ҳамда қандай ривожланганлиги ҳақида инсониятга нима бера олади? мақсад ҳамда манфаат? модель организмлар геномнинг структуравий тузилиши тирик организмлар замонавий сиситематикасини анлатувчи фундаментал таксономик белгидир. прокариотлар (ядросиз) эукариотлар (ядроли) - кўк-яшил сувўтлар - актиномицетлар - микоплазмлар - риккетсиялар - эубактериялар - ҳайвонлар - ўсимликлар - замбуруғлар - протистлар вируслар вируслар phi x 174 лямбда (λ) фаги бактериялар escherichia coli (e. coli) salmonella typhimurium mycoplasma genitalium bacillus subtilis протистлар dictyostelium discoideum tetrahymena thermophila замбуруғлар neurospora crassa (аскомикота замбуруғи) saccharomyces cerevisiae (ачитқи замбуруғи) schizosaccharomyces pombe (ачитқи замбуруғи) ўсимликлар …

2 / 46

и бактерияси генетик харитаси геном ўлчами – 4,6 млн ж.а. кетма-кетликларни таққослаш турлари кетма-кетликларни таққослаш жуфт кўпликда локал глобал кўпликда таққослаш (multiple alignment) 1 1 1 1 образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень 1 1 1 1 бутун геномни таққослаш: каламуш – сичқон – одам multiple alignment multiple alignment (филогенетик дарахт) multiple alignment (оммабоп восита) clustalx dcse гомологик генлар оиласи гомологик генлар эволюция билан боғлиқ бўлган генлар ортологлар умумий аждоддаги бир гендан келиб чиққан ҳар хил турдаги гомолог генлар паралоглар бир организмда бир геннинг дупликацияси натижасида ҳосил бўлган гомологик генлар. ксенологлар – ҳар хил турлар геномларида организмлар ўртасида генетик материалнинг "горизонтал" (ирсий бўлмаган) ўтиши билан гомологик днк кетма-кетликларининг пайдо бўлиши. 28 геномнинг кодланмайдиган элементлари сателлит днк, мини ва микросателлитлар, is-элементлари транспозонлар, ретровируслар, ретротранспозонлар. line (long interspersed repeated sequences), sine (short interspersed repeated sequences) ва mite (miniature inverted-repeat transposable elements) элементлари, alu-кетма-кетликлари, псевдогенлар. 29 сателлит днк сателлит …

3 / 46

л элементларга (тахминан 700-2500 нуклеотид) ўхшаш жиҳатлари жуда кам бўлиб (айрим ёрдамчи генларни, масалан, антибиотикларга қаршилик генларини ҳам кодлайдиган транспозонлардан фарқли ўлароқ) фақат транспозиция жараёнида иштирок этадиган оқсилларни кодлайди. бу оқсиллар одатда is элементининг ҳаракатланишини таъминловчи ферментатив реакцияни катализловчи транспозаза ва транспозиция фаоллигини рағбатлантирувчи ёки тўхтатувчи регулятор оқсил билан ифодаланади. 31 транспозонлар транспозонлар – организмда учрайдиган ўз жойини ўзгартириш қобилиятига днк бўлагидир. улар геном доирасидагина кўпая олади. транспозонлар “сакровчи генлар” номи билан машхур, улар генетик мобил элементларнинг бир вакили ҳисобланади. транспозонлар геномнинг кодланмайдиган қисмига киради. днк нуклеотидлар кетма-кетлиги асосида оқсил таркибидаги аминокислоталар кетма-кетлиги ҳақидаги информацияни ташимайди. шунга қарамай мобил элементларнинг бир қанча синфлари таркибида ферментлар кетма-етлиги ҳақидаги маълумот бўлади. бу фементлар транспозон харакатланишини транскрипция ва катализация қилади. масалан, днк транспозонлар вва ддп1 - транспозаза , борс1 ва борс2 ферментларини кодлайди. организмлар турига қараб транспозонлар турли хил даражада ўчрайди. масалан, одамда транспозонлар днк кетма-кетлигининг 45% ни ташкил қилади. дрозофил (мева) пашшасида …

4 / 46

енлар генларнинг дупликацияси туфайли, кейинчалик мутация нусхаларининг инактивацияси билан ҳам ҳосил бўлиши мумкин. баъзи псевдогенлар мрнк дан кўчирилиши ва хромосомаларга қўшилиши мумкин; бундай кетма-кетликлар қайта ишланган псевдогенлар (ретропсевдогенлар) деб аталади. бироқ, улар ҳам ишламайди. псевдогенлар оддий функционал генлардан келиб чиқади, лекин мутациялар натижасида (стоп кодонларининг пайдо бўлиши, кодонлар силжиши ва бошқалар) ўзининг экспрессияланиш қобилиятини йўқотади. 33 қайта ишланган псевдогенлар (ретропсевдогенлар) сони, ўртача, ўзининг аввалги функционал генлариникидан кўпроқ кузатилади. баъзида қайта ишланган псевдогенлар сони мос келадиган функционал генлар сонидан бир неча даражага ошиб кетиши мумкин. масалан, характерли alu1-эндонуклеаза рестрикция сайтини ўз ичига олган alu такрорий оиласи. псевдогенлар генетик кетма-кетлигини таҳлил қилиш ва уларнинг аввалги генлари билан таққослаш тирик организмлар ўртасидаги қариндошлик даражасини ва уларнинг келиб чиқишини ўрганишда қўлланилиши мумкин. 34 псевдогенлар 35 псевдогенлар 36 геномнинг кодланмайдиган элементлари 37 генлар ўхшашлиги генларнинг 90% генларнинг 99% одам геномида таркибида 223 та ген ичак таёқчаси бактерияси генларига ўхшашдир. бундай «генларни мерос» қолиши эволюцияда организм …

5 / 46

лар днк миқдорининг ўзгарувчанлиги c-парадокси дейилади. кодловчи кетма-кетликлар миқдори - генлар, шунингдек, яқин турларда сезиларли даражада фарқланади ва фенотипнинг мураккаблиги билан боғлиқ эмас. бу эса g-парадоксини келтириб чиқаради организмлар геномнинг ўртача катталиги кичик вируслар 1.0х104 микоплазмалар 1,6х106 бактериялар 2.0х106 замбуруғлар 4,7х107 ҳашаротлар 2.3х109 молюскалар 1,6х109 балиқ 1.4х109 думсиз амфибиялар 2,7х109 каудат 3.6х1010 рептилиялар 1,5х109 қушлар 1.2х109 сутемизувчилар 2.6х109 одам 3.0х109 очиқ уруғли ўсимликлар 1.6х1010 ёпиқ уруғли ўсимликлар 2.7х1010 лилия lilium longiflorum 1.8х1011 днк “ортиқчалиги“ минуслари: - днк синтези вақтининг ортиши; - днк жуфтланишининг қийинлашиши; - юқори энергия интенсивлиги - днк занжирига киритиш учун 1та нуклеотидга~60 молекула атф сарфланади. номаълум оқибатлари: - ядро ўлчамининг днк миқдорига боғлиқлиги туфайли ҳужайра ўлчамининг катталашиши содир бўлади. днк “ортиқчалиги“ плюслари: - организмни юқори эволюцион даражага кўтариш имконини берувчи мураккаб регулятор аппаратини яратиш имконияти мавжуд. эукариот организмлар геномларининг ортиқчалиги геномлар ортиқчалигининг сабаблари генлар ўлчамларининг катталиги (интронлар мавжудлиги сабабли). такрорий кетма-кетликларнинг мавжудлиги. генлар ҳам, кодланмайдиган ҳудудлар ҳам …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 46 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"қиёсий геномика" haqida

презентация powerpoint қиёсий геномика қиёсий геномика хақида тушунча. геномларни ўрганишда модель организмлар. ген кетма-кетликларни таққослаш ёрдамида ўрганиш. гомологик генлар оиласи: ортологлар, паралоглар ҳамда ксенологлар. генлар эволюцияси ва уларнинг келиб чиқиши. мультиген оилалар, str- маркерлар, филогенетик шажара режа: қиёсий геномика - бутун геномларнинг кетма-кетликларини қиёслаш, таққослаб ўрганиш асосида организмларнинг бир-бирига нисбатан генетик жиҳатдан муносабати ҳақида батафсил маълумот олишдир. геномлар қандай таққосланади? генларнинг ва геномларнинг умумий тузилиши, ҳамда қандай ривожланганлиги ҳақида инсониятга нима бера олади? мақсад ҳамда манфаат? модель организмлар геномнинг структуравий тузилиши тирик организмлар замонавий сиситематикасини анлатувчи фундаментал ...

Bu fayl PPTX formatida 46 sahifadan iborat (8,2 MB). "қиёсий геномика"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: қиёсий геномика PPTX 46 sahifa Bepul yuklash Telegram