markaziy osiyo tarixida xanafiya mazhabining o‘rni

PPTX 27 pages 2.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 27
тошкент давлат стоматология институти 2022-2023 ўқув йили кузги семестр натижаларининг таҳлили ва ўқув жараёнини такомиллаштириш бўйича таклифлар ma’ruzachi: f.samarov markaziy osiyo tarixida xanafiya mazhabining o‘rni reja hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta’limoti. movarounnahrda hanafiy mazhabi va markaziy osiyo faqihlari. islom huquqi manbalari. qur’on, sunna, ijmo va qiyos, masolihul-mursala, istihson va urf. tasavvufning kelib chiqishi, mazmuni va rivoji. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta’limoti. hanafiylik mazhabi asoschisi abu hanifa nu’mon ibn sobit (699-767) bo‘lib, «imomi a’zam», ya’ni eng buyuk imom laqabi bilan mashhur bo‘lgan. mazkur mujtahid olim kufa shahrida tug‘ilib shu yerda vafot etgan. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta’limoti. bu olim sunniy mazhablar asoschilari orasida yoshi eng kattasi hisoblanadi. rivoyatlarga ko‘ra abu hanifaning bobosi o‘g‘li sobitni sahobiy ali oldiga olib kelib, uning haqiga duo qilishlarini so‘raydi. hazrat ali sobitni o‘zi va zurriyotiga barakot so‘rab duo qiladilar. sobitning zurriyotidan o‘g‘li abu hanifa katta shuhrat qozondi. …
2 / 27
abu hanifa hayoti va ta’limoti. abu hanifa umaviylar va abbosiylarning siyosiy kurashlari, hokimiyat bir suloladan boshqasiga o‘tgan davrda yashagan bo‘lsa ham qo‘liga qurol olib ikki tomonning siyosatiga aralashmadi, balki o‘z ilmini oshirish va tarqatishga harakat qildi. bu davrda aqidaviy oqimlar orasida kurashlar ancha qizigan. olim bu kurashlarni kuzatib borgani tabiiy. ibn bazzozning rivoyatiga ko‘ra imom abu hanifa o‘g‘li hammodga shunday degan: «bizlar munozara qilgan vaqtd suhbatdoshimizning haq va to‘g‘ri yo‘ldan chiqib ketishidan qo‘rqar edik, lekin sizlar munozara vaqtida raqibingizni haq yo‘ldan chiqishini istaysizlar. har kim o‘z suhbatdoshini haq yo‘ldan og‘dirmoqchi bo‘lsa, uni kufr tomonga yo‘llaydi, lekin uning o‘zi suhbatdoshidan oldinroq kufr yo‘liga o‘tgan bo‘ladi». hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta’limoti. manbalarda imom abu hanifaning sahobiylar bilan ko‘rishgani aytiladi, shuning uchun u tobeinlardan hisoblanadi. u hammod ibn abu sulaymon, ibrohim naxaiy, sha’biy kabi va boshqa olimlardan sahobiylar ali va abdulloh ibn mas’ud, abdulloh ibn abboslarning fiqhini o‘zlashtirdi. ayniqsa, hammod …
3 / 27
o‘zlardi. biror kishi masala so‘rab kelsa, hozirjavoblik bilan ishni xal qilgan. xanafiyada mo‘tadil islom tamoyili va bag‘rikenglik g‘oyalari. imom abu hanifa qur’on, sunnat, sahobiylarning so‘zlari, qiyos, istehson(chiqarilgan xulosalardan musulmonlar uchun foydaliroq tomonini olish tamoyili), ijmo, urf kabi fiqhiy manba va uslublariga ko‘ra hukm chiqargan. xanafiyada mo‘tadil islom tamoyili va bag‘rikenglik g‘oyalari. fiqhda shunday maqomga erishganki, har bir oyat va hadisdan kerakli fiqhiy xulosalar chiqara olgan. abu hanifa hadisni, sahobiylar so‘zini puxta o‘zlashtirgan. rivoyatlarning birida ustozi sha’biy bir masalada murojaat qiladi. abu hanifa unga javob beradi. shunda ustozi buni (javobni va unga hujjatni) qaerdan olding deb so‘raganda, abu hanifa o‘zingiz rivoyat qilgan hadisdan oldim deb hadisni aytadi. javobdan so‘ng sha’biy: «sizlar tabiblarsiz, ey faqihlar jamoasi, biz (muhaddislar) dorishunosmiz», deydi. hadislarning sahih va zaifini ajratib, ayniqsa, hadislardan chiqariladigan hukmlarning to‘g‘ri bo‘lishiga katta e’tibor qaratgan. hanafiyaning islom fiqhi tarixidagi o‘rni. imom abu hanifa hadis ilmida ham yuqori martabalarga erishgan. 1. ko‘plab olimlar qatori …
4 / 27
bu hanifa davrida nafaqat hadis ilmini, balki barcha ilmlarni yozib borish odat tusiga kirmagan, xuddi payg‘ambar (alayhis-salom) va sahobiylar davrdagi kabi. imom abu hanifa: «kishi hadisni eshitgan vaqtidagidek, (ya’ni qanday eshitgan bo‘lsa o‘shanday) aytishi lozim», degan; movarounnahrda fiqh ilmining mashhur namoyondalari. hanafiy mazhabi rivojida markaziy osiyo faqihlarining roli va hissasi. imom abu hanifa qiyos va istehsonni (chiqarilgan xulosalardan musulmonlar uchun foydaliroq tomonini olish tamoyili) ko‘p qo‘llagan. hatto zaif hadisni qiyosdan oldinga qo‘ygan. bu borada imom abu hanifa shunday degan: «rasululloh (alayhis-salom)dan kelgan har narsa bosh ustiga, sahobiylardan kelganini esa orasidan yaxshirog‘ini tanlab olamiz, ammo tobeiynlardan kelgan bo‘lsa, biz ham ulardek kishilarmiz». imom abu hanifaning mashhur shogirdlaridan biri abu yusuf ya’qub ibn ibrohim ansoriy va muhammad ibn hasan shayboniydir. abu hanifaning bu ikki shogirdi uning ishini davom ettirib, boshqa olimlarga ustozlik qildilar. islom huquqi (fiqhi) va uning taraqqiyot bosqichlari. islom huquqi asosiy atamalari. hanafiylik mazhabi asoschisi abu hanifa alohida muayyan mavzuga …
5 / 27
illiy urf-odatlarga bag‘rikengligi, turli mintaqalardagi shart-sharoitlarga mos kelishi hamda boshqa omillar sababli uning ko‘p musulmon xalqlari tomonidan qabul qilinishiga sabab bo‘lgan. uning keng miqyosda tarqalish sabablardan biri barcha mintaqalarda yashayotgan musulmonlarga chiqarilgan hukmlari oson amal qilishiga imkon bergan. o‘zbekiston hududida hanafiylik mazhabi buxorolik olim abu hafs kabir harakati natijasida keng tarqalgan va shu mintaqa aholisi mazkur mazhabga amal qilib kelmoqda. ushbu mazhab sunniy musulmonlar orasida keng tarqalgan, ya’ni 47% sunniy musulmon shu mazhabga amal qiladi. islom huquqi (fiqhi)dagi manbalar. qur’oni karim- abu hanifa nazdida birinchi va eng oliy martabada turadigan asosiy manba hisoblangan. sunnati shrif- rasululloh (sav)dan sodir bo’lgan har bir qavl(so’z), fel, taqdir, xalqiy sifat yoki xulqiy sifatga aytiladi. ijmo’- rasululloh (sav)ning sahobalari hech qanday ixtilofsiz ijmo’ qilgan narsalardir. qiyos- bu shariatda halol yoki haromligi haqida dalili kelmagan narsani shariatda aniq hukmi kelgan narsaga ilhoq qilishdir. istihson- deb bir narsani yaxshi deb bilishga aytiladi. ya’ni ergashishi lozim bo’lgan masalaning …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyo tarixida xanafiya mazhabining o‘rni"

тошкент давлат стоматология институти 2022-2023 ўқув йили кузги семестр натижаларининг таҳлили ва ўқув жараёнини такомиллаштириш бўйича таклифлар ma’ruzachi: f.samarov markaziy osiyo tarixida xanafiya mazhabining o‘rni reja hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta’limoti. movarounnahrda hanafiy mazhabi va markaziy osiyo faqihlari. islom huquqi manbalari. qur’on, sunna, ijmo va qiyos, masolihul-mursala, istihson va urf. tasavvufning kelib chiqishi, mazmuni va rivoji. hanafiylik mazhabining asoschisi abu hanifa hayoti va ta’limoti. hanafiylik mazhabi asoschisi abu hanifa nu’mon ibn sobit (699-767) bo‘lib, «imomi a’zam», ya’ni eng buyuk imom laqabi bilan mashhur bo‘lgan. mazkur mujtahid olim kufa shahrida tug‘ilib shu yerda vafot etgan. hanafiylik mazhabining asoschisi abu han...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "markaziy osiyo tarixida xanafiya mazhabining o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyo tarixida xanafiy… PPTX 27 pages Free download Telegram