tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash

PPTX 25 pages 242.8 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 242.8 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “university of economics and pedagogy” notm iqtisodiyot va pedagogika fakulteti “ijtimoiy gumanitar fanlar” kafedrasi inklyuziv ta’lim. gospital pedagogika o’qituvchi n.nishonov 7-mavzu:tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash reja: 1. harakat-tayanch a’zolari jaroxatlangan bolalarning o’ziga xos xususiyatlari 2. harakat tayanch a’zolari jarohatlarning kelib chiqish sabablari. 3. tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash tayanch so‘zlar va iboralar: harakat tayanch a’zosi, miya falaji, ko’pleks yondashuv, ixtiyorsiz harakatlar, harakatning susayishi, serebral falajlik, muvozanatning buzulishi, murakkab nuqson. harakat-tayanch a’zolarida nuqsoni bor bolalar bilan ishlovchi mutahassislar harakat-tayanch a’zolarining fiziologiyasini yaxshi bilishi talab etiladi, chunki fiziologik jarayonlarni yaxshi bilgan mutahassisgina harakat-tayanch a’zolaridagi potologik jarayonlarni farqlay oladi. odam organizmining hayoti doimo tashqi muhit bilan chambarchas bog'liq. bu bog'lanishda tayanch-harakatlanish sistemasi muhim ahamiyatga ega. harakatlanish tufayli odam ish bajaradi, atrofdagi odamlar bilan (og'zaki va yozma nutq orqali) muloqotda bo’ladi. (slaydlar) …

2 / 25

ik qismida qonning shaklli elementlari (eritrotsitlar, leykotsitlar, trombotsitlar) ishlab chiqariladi. bundan tashqari, suyaklar mineral tuzlar deposi (to'planadigan joy) bo'lib xizmat qiladi. odam skeleti 206 ta suyakdan tashkil topgan bo'lib, ularning 85 tasi juft, 36 tasi toq suyaklardir. harakat-tayanch a’zolarining nonormal rivojlanishi natijasida turli potologik jarayonlar vujudga keladi. masalan, harakat-tayanch a’zolari jarohatlangan bolalar serebral falaji, poliomielit (shol kasalligi asorati), harakat-tayanch a’zolarining turli tug‘ma va orttirilgan deformatsiyasi – artrogripoz, oyoq-qo‘llarning majruxligi, axondroplaziya yoki xondrodistrofiya – tana, bo‘yin, boshning normal rivojlanayotgan bir paytida tug‘ma oyoq-qo‘l suyaklri o‘sishining orqada qolishi, miopatiya – mushak to‘qimalarida modda almashinuvi bilan bog‘liq bolgan irsiy kasallikda mushaklar yaxshi qisqarmaydi, kishi qo‘l-oyoqni harakatga keltira olmaydi. harakat-tayanch a’zolari jarohatlangan bolalarning ko‘pchiligida miya falaji kuzatiladi. bolalar serebral falaj kasalligi hali yetilmagan, shakllanib bo‘lmagan miyaning kasalligidir. onaning xo’iladorlik davrida ma’lum kasalliklar bilan kasallanishi, tug‘ilish vaqtidagi patologik o‘zgarishlar, tug‘ilgandan to bir yoshgacha davr ichida bolani kasallanishi natijasida bosh miyaning harakat zonalari shikastlanadi, uning natijasida …

3 / 25

zaiflashish nima? markaziy zaiflashish ko‘pincha harakatni cheklashga olib keluvchi harakatlanish muskulini boshqarishga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi qobiliyatsizlikdir. masalan serebral falajlik, artritlar, paralich, biror a’zoning yo‘qligi va bir yoki undan ko‘p a’zolar vazifasi pasayishini o‘z ichiga oladi. markaziy zaiflashuvi bo‘lgan ko‘pgina bolalar boshqa bolalar (kattalar) bilan ijtimoiy muloqotdagi qiyinchiliklarga ham duch kelishadi, ayniqsa aqliy va nutq rivojlanishida bu juda katta ta’sir ko’rsatadi. harakatning susayishi nima? harakatchanlik bir necha holatlarda susayishi mumkin. ba’zilari doimiy, ba’zilari vaqtinchalik tabiatga ega. bular o‘z ichiga serebral falajlik, artritlar, mushak distrofiyasi, xotira yo‘qolishi va parkinson kasalliginingning o‘smirlarga xos turlarini oladi. jarohatlar ham harakatchanlikka doimiy va vaqtinchalik salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. serebral falajlik serebral falajlik rivojlanishning ilk bosqichlarida miyaning harakatlanishni nazorat qiluvchi qismlariga jarohat yetishi sababli kelib chiqadi. ko‘p holatlarda bu jarohat ho’iladorlik davrida ro‘y beradi. ba’zan tug‘ruq jarayonida va chaqaloqlik davridagi miya jarohatlari (kislorod yetishmovchiligi sababli asfiksiya ya’ni bo‘g‘ilish, meningit, bosh qismining lat yeyishi yoki chayqalishi)da ro‘y beradi. …

4 / 25

qqan harakat buzulishlari bolalar serebral falajida har xil namoyon bo‘ladi. adabiyotlarda bolalar miya falajining quyidagi shakllari qayd qilingan: spastik diplegiya, spastik gemiplegiya, ikkilamchi gemiplegiya, paraplegiya, monoplegiya, atonik-astatik sindrom. yuqoridagi ta’sirlar natijasida bolaning bosh miyasida turli xildagi jarohatlanishlar kelib chiqadi. bosh miyadagi harakat markazlarining jarohatlanish darajasi, xususiyatlariga ko‘ra bolada harakat tayanch a’zolardagi turli xildagi falajlanishlarni keltirib chiqaradi. shunga ko‘ra bu toifadagi nuqsonli bolalar quyidagicha klassifikatsiyalanadi: ikki yoqlama gemiplegiya; spastik dipligiya; giperkinestik shakli; gemiparetik shakli; anatonik-astatik shakli. ikki yoqlama gemiplegiya – bolalar serebral falajining eng og‘ir shaklidir. bu bolalarda inson uchun eng muhim bo‘lgan funksyalar: nutqiy, ruhiy va jismoniy holatlarda og‘ir buzilishlar mavjud bo‘ladi. bunday shaklning tashqi ko‘rinishdagi asosiy belgilari: bola tanasining bir qismi falajlangan bo‘lib, asosan qo‘l bukilgan holatda, qo‘l ham oyoq ham ichkariga qaragan va bukilgan holatda bo‘ladi. spastik dipligiya – bu eng ko‘p tarqalgan shakli bo‘lib, malum bir og‘ir kasallik yoki littal sindromining ta’sirida kelib chiqadi. spastik dipligiya shaklidagi …

5 / 25

bo‘ladi. bu bolalarda harakatlanishdagi g‘ayrioddiy harakatlar, qo‘l va oyoqni harakatlanishidagi buzilishlar kuzatiladi. bolalar serebral falajining giperkinetik shaklining tug‘ma turida bolalar juda kech o‘tiradilar, kamdan-kam hollarda 2-3 yoshdan boshlab yura boshlaydilar, ko‘p hollarda ular 4-7 yoshdan boshlab, xatto 9-12 yoshlarida mustaqil yurishlari mumkin. bu bolalarning 90% ida giperkinetik dizartriya, 50% ida –rrs, 25-30% ida eshitishidagi buzilishlar kuzatiladi. atonik-astatik shakli boshqa shakllarga qaraganda yengilligi bilan xarakterlanadi. ularda harakat muvozanatidagi buzilishlar, reflekslar tonusidagi buzi-lishlar, 60-70% psevdobulbar dizartriya kuzatiladi. ayrim hollarda serebral falajlikning aralash shakli ham uchrab turadi. bu shaklda bolada spastik-giperkenitik holatlar yoki nazorat qilib bo‘lmaydigan, g‘ayri odatiy harakatlar bilan mushaklar tonusining tarangligi bilan kelishi mumkin. serebral falaj bolalardagi mavjud nuqsonlarni korreksiyalashda nuqson turini erta aniqlab, alohida yondashish juda yaxshi samara beradi. serebral falajning dastlabki belgilari bola tanasining qotib qolgan yoki bo‘shashgan bo‘lishi tug‘ilishi bilan ko‘zga tashlanishi mumkin. ammo hamma vaqt ham buni sezishga imkoni bo‘lmaydi. agarda bolada quyidagi holatlar kuzatilsa, tezda shifokorga …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash"

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “university of economics and pedagogy” notm iqtisodiyot va pedagogika fakulteti “ijtimoiy gumanitar fanlar” kafedrasi inklyuziv ta’lim. gospital pedagogika o’qituvchi n.nishonov 7-mavzu:tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash reja: 1. harakat-tayanch a’zolari jaroxatlangan bolalarning o’ziga xos xususiyatlari 2. harakat tayanch a’zolari jarohatlarning kelib chiqish sabablari. 3. tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash tayanch so‘zlar va iboralar: harakat tayanch a’zosi, miya falaji, ko’pleks yondashuv, ixtiyorsiz harakatlar, harakatning susayishi, serebral falajlik, muvo...

This file contains 25 pages in PPTX format (242.8 KB). To download "tayanch-harakat a’zolarida nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim sharoitida o‘qitish va tarbiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: tayanch-harakat a’zolarida nuqs… PPTX 25 pages Free download Telegram