ген муҳандислиги асослари

PPT 52 pages 8.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 52
2-мавзу: ген муҳандислигининг моддий асослари ген муҳандислиги асослари. ўсимликшуносликда ген муҳандислиги. 7 - маъруза режа: 1. ген муҳандислиги тўғрисида тушинча 2. трансформация ҳодисаси 3. трансдукция ҳодисаси 4. ген муҳандислиги ферментлари атама гибридома - қўш ҳужайра, нормал ҳужайра билан амалда чексиз ўсиш (кўпайиш) хусусиятига эга бўлган рак, шиш ҳужайраларининг қўшилишидан ҳосил бўлган дурагай ҳужайра. ген - генетик ахборотларнинг ягона структураси муайян регулятор функция, бир ёки бир нечта полипептид занжирлар, ёки рнк молекуласи структурасини кодловчи хромосома қисми (днк молекуласи). днк репликацияси - ферментлар тўплами (днк полимераза, лигаза ва бошқалар) ёрдамида днк нусхасини ҳосил қилиш орқали унинг молекулаларини икки марта кўпайиши. фаннинг моҳияти ген муҳандислик - генларнинг табиатда учрайдиган янги бирикмаларини генетик ва биокимёвий усуллар ёрдамида мақсадга мувофиқ ўзгартириш тўғрисидаги фандир. ген муҳандислик - ҳужайра, хромосома ва ген даражасида амалга оширилади. фаннинг мақсади ва долзарблиги ген муҳандислиги генлар устида турли хил муложалар ўтказиш, керакли генларни қидириб топиш, уларни қирқиш, улаш ва кўчириб ўтказишга …
2 / 52
ир қисми трансформация ҳодисаси маълум шароитда бир организм ирсий молекуасининг ҳар қандай бўлагини иккинчи организм ирсий молекуаси таркибига бирикиши трасформация ҳодисаси дейилади. трансформация ҳодисани 1928 йилда фред гриффит кашф этган. фред гриффит трансформация жараёнини ўз тажрибасида қуйидагича изоҳлайди. патоген пневмококк бактериясининг s-штамми билан зарарлантирилган сичқон ўлади. ушбу бактериянинг нопатоген r-штамми билан зарарлантирилган сичқон тирик қолади. патоген пневмококк бактериясининг s-штаммини қиздириш йўли билан ўлдириб, бактериянинг нопатоген r-штамми эса тирик қоладирилади. ўлдирилган s-штаммини тирик r-штамм билан аралаштириб сичқонга юборилганда сичқон ўлади. ўлган сичқоннинг қонидан тирик s-штамми топилади. бундан кўрнииб турибдики ўлдирилган s-штамми ирсий молекуласидаги касаллик чақирувчи ген тирик r-штамм ирсиятига ўтган ва унинг ирсиятини s-штаммига хос ўзгартирган, яъни трансформация қилган. трансдукция ҳодисаси трансдукция ҳодисасини 1915 йилда м.с.навашин кашф этган. трансдукция ҳодисаси бактерия ва уларнинг фаглари ўртасида содир бўлади. махсус тузилишга эга бўлган днк бўлагининг хромосомага бирикиши ва ундан ажралиб чиқиш жараёнига трансдукция деб айтилади. фаг билан зарарланган бактерия колониясининг йўқолиши яъни лизисга …
3 / 52
ия хромосомаси билан бирикиб профаг ҳолатига ўтади. ген муҳандислиги ферментлари днк полимераза днк полимераза i tth ва taq - полимеразалар тескари транскриптаза ёки ревертаза днк лигаза т4 фагининг днк-лигазаси рестриктаза днказалар рнказалар днк полимераза қачон қўлланилади? днк полимераза i комплементар нуклетидларни бириктириш йўли билан днк занжирининг 5 - 3 йўналишини узайтиришда иккинчи комплементар занжирни ҳосил қилишда кднк-библиотекаларини тузишда днк занжиридаги “бўшлиқ” ларни тўлдиришда 5 - учли бўлакларни тегишли тартибда уланишида ферментларнинг вазифаси днк лигаза днк бўлакларини боғлаш нуклеазалар кераксиз моддалар деградацияси бегона молекулалардан ҳимоя қилиш ферментларнинг вазифаси днк бўлакларини боғлаш кераксиз моддалар деградацияси бегона молекулалардан ҳимоя қилиш нуклеазалар днк лигаза нуклеазаларнинг қандай типлари мавжуд днк молекулаларини 5 ёки 3 эркин учларидан бошлаб гидролизлайди днк молекуласи бўлаги ёки халқасимон днк молекуласи-нинг ички кетма-кетликларидан бошлаб парчалайди эндонуклеазалар экзонуклеазалар рестриктазлар рестриктазалар эндонуклеазаларнинг днк ни муайян махсус кетам-кетликлари рестрикция сайт (нуқта) ларини ҳосил қилиб гидролиз қиладиган гуруҳдир. ҳар бир рестриктаза ўзининг рестрикция сайтини танийди …
4 / 52
иши учун бир нечта рестриктазалар учун ягона рестрикция сайтлари тутиши зарур. 2) вектор репликация бошланиш нуқтаси изчиллигини тутиши ҳисобига муайян ҳужайраларда репликацияланиши шарт. 3) вектор маркер ген изчиллигини тутиши зарур. вектор сифатида плазмидалар, бактериофаглардан фойдаланиш мумкин. ген муҳандислиги усулларини биргаликда қўллаш орқали кўпчилик генларни, уларнинг маҳсулотлари - оқсилларни ажратиш мумкин. ажратиб олинган генлар ген банкида сақланади ва келажакда улар ген муҳандислиги ишлари учун объект бўлиб хизмат қилиши мумкин. асосий вектор конструкциялар хулоса ген муҳандислиги реципиент организмга тегишли бўлмаган янги генлар ва регулятор (бошқарувчи) кетма-кетликларни киритиш, яхлит хромосомалар, алоҳида органеллаларни кўчириб ўтказиш ёки ҳужайраларни бир-бирига қўшиши орқали организмларнинг янги шаклларни олиш имконини беради. ген муҳандислиги ферментлари днк молекулалари билан турли хил муолажаларни ўтказишга ёрдам бериб, уларни тегишли жойидан қирқиш, турли хил бўлакларини улаш, табиатда мавжуд бўлмаган янги хилдаги кетма-кетликларни синтез қилишда қўлланилади. ўсимликшуносликда ген муҳандислиги режа: 1. ўсимликшуносликда ген муҳандислигининг мақсад ва вазифалари 2. ген муҳандислиги технологияси. 3. агробактериялар асосида ўсимликлар …
5 / 52
жайралар регенерацияси ва трансген ўсимликларни танлаш. ўсимликшуносликда ген муҳандислиги трансген ўсимлик олишнинг қуйидаги босқичларини ўз ичига олади агробактериялар агробактериялар асосида ўсимликлар трансформацияси шиш ҳосил қилувчи кучли индукторлардан бири agrobacterium tumefaciеns мисолида шиш чақирувчи восита ti - плазмида деб номланган (инглиз тилидан tumor inducing - шиш чақирувчи) махсус плазмида бўлиб, унинг бир қисми ўсимлик ҳужайраси хромосомасига ўрнашади. ўсимликни агробактериялар билан зарарланиши натижасида трансформацияси қуйидагича кечади. агробактерия ҳам, ti - плазмида ҳам ўсимлик ҳужайраси ичига кирмайди, лекин ti - плазмиданинг бир қисми ўсимлик ҳужайраси ядросига ўтиб, ўсимлик геномига жойлашиб олиши мумкин. ti - плазмиданинг бу фрагменти т-днк (инглиз тилидан transforming dna - трансформацияланувчи днк) деб номланади. т-днк нинг узунлиги 25 м.н.ж. т-днк охирларида уни плазмида таркибидан қирқиш ва ўсимлик геномига интеграцияси учун зарур тўғри кетма-кетликлар (25 м.н.ж) жойлашган. минг нуклеотид жуфт - м.н.ж. т-днк нинг мавжуд бўлиши зарурий бўлсада, трансформация жараёни учун етарли эмас. т-днк ни ti - плазмидадан қирқиш ва уни …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ген муҳандислиги асослари"

2-мавзу: ген муҳандислигининг моддий асослари ген муҳандислиги асослари. ўсимликшуносликда ген муҳандислиги. 7 - маъруза режа: 1. ген муҳандислиги тўғрисида тушинча 2. трансформация ҳодисаси 3. трансдукция ҳодисаси 4. ген муҳандислиги ферментлари атама гибридома - қўш ҳужайра, нормал ҳужайра билан амалда чексиз ўсиш (кўпайиш) хусусиятига эга бўлган рак, шиш ҳужайраларининг қўшилишидан ҳосил бўлган дурагай ҳужайра. ген - генетик ахборотларнинг ягона структураси муайян регулятор функция, бир ёки бир нечта полипептид занжирлар, ёки рнк молекуласи структурасини кодловчи хромосома қисми (днк молекуласи). днк репликацияси - ферментлар тўплами (днк полимераза, лигаза ва бошқалар) ёрдамида днк нусхасини ҳосил қилиш орқали унинг молекулаларини икки марта кўпайиши. фаннинг моҳияти ген муҳандислик - ...

This file contains 52 pages in PPT format (8.2 MB). To download "ген муҳандислиги асослари", click the Telegram button on the left.

Tags: ген муҳандислиги асослари PPT 52 pages Free download Telegram