geodeziya fanidan zamonaviy oʻquv adabiyotlar va darsliklarning shakllanishi

PPT 13 sahifa 7,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 13
масштаблар ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «бино иншоотлар курилиши геодезия картография ва кадастр» кафедраси геодезия фанидан замонавий ўқув адабиётлар ва дарсликларнинг шакллантирилиши масштаблар геодезия фанидан яратилган хорижий адабиётлар базаси асосий адабиётлар масштаблар режа: масштаб анқлиги масштаб турлари сонли масштаб сўзли масштаб чизиқли масштаб масштаб турлари масштаб турлари план, карта ва профил жойда ўлчанган горизонтал, вертикал узунликларни бир неча марта кичрайтириб қоғозга тушириш орқали чизилади. узунликни кичрайтириб ёки катталаштириб ифодалашга масштаб дейилади. пландаги (картадаги) ŀ кесма узунлигининг шу кесманинг жойдаги узунлиги ŀ га бўлган нисбати план (карта) масштаби дейилади. кичрайтириш даражасини сон, сўз ёки чизиқ билан ифодалаш мумкин. шунга кўра масштабларни уч шаклда ифодалаш мумкин: сонли, сўзли ва график (чизиқли) масштаблар. сурати бир булиб, махражи кичрайтириш даражасини кўрсатувчи оддий каср сонли масштаб дейилади. масалан пландаги кесма узунлиги ŀ=5см , жойдаги узунлиги ŀ=100м бўлса, планнинг сонли масштаби бўлади, яъни план чизишда жойда ўлчанган чизиқ узунлиги 2000 …
2 / 13
да масалан, «бир сантиметрга 250 метр» деб ифодалаш мумкин, у 1:25 000 сонли масштабга мос бўлади. масштаб кичрайтириш даражасини кўрсатувчи қиймат узунлик бирлиги билан ифодаланса, бундай масштабга график масштаб дейилади. график масштаб чизикли масштаб ва кўндаланг чизикли масштабларга бўлинади. 1-расм. оддий чизиқли масштабда масофа аниқлаш. 0 20 20 40 60 b = 2 см с=b/10 l l=(2•b)+(3•с) а b чизиқли масштабда кичрайиш тўғри чизиқ кесмалари орқали график равишда ифодаланади. чизиқли масштаб ҳисоблашсиз карта ва планларда масофаларни ўлчаш ёки тузишга имкон беради. чизиқли масштабни қуриш учун ав тўғри чизиқда чап учидан бошлаб, тенг оралиқда бўлиб чиқилади. ҳар бўлак масштаб асоси дейилади ва b билан белгиланади. 2см тенглигидаги масштаб асоси билан қурилган чизма оддий чизиқли масштаб деб аталади. чапдаги биринчи асос 10 та тенг бўлакга бўлинади (1-расм.). асосни ўндан бир бўлаги, яъни b/10 энг кичик бўлак с дир. яъни b=10•с бўлади. масалан сонли масштаб 1:1000 бўлса, пландаги 1см жойга 10 метрга тенг …
3 / 13
н 0,1 мм кесмани ажратиш мумкин. шунга кўра, пландаги ±0,1 мм гарафик аниқлик деб ҳисобланади ва жойда бунга тўғри келадиган узунлик масштаб аниқлиги деб аталади. масштаб аниқлигини (4) формула билан ифодалаш мумкин t = 0,1•m , (4) бу ерда м - план масштабининг махраждаги сони. масалан, 1:2000 масштабнинг аниқлиги t = 0,1• 2000 = 200м =о,20м; 1:5000 масштабда эса t = 0,1• 5000 =0,50 м. кўндаланг масштаб билан ишлаш қуйидаги кўрсатма асосида бажарилади. 1) асоси 2см бўлган кўндаланг масштаб диаграммасини чизиб, 1:500, 1:10 000, 1:25 000 ва 1:50 000 масштаблари учун қийматлар ёзилсин. 2) талабанинг варианти бўйича жадвалдан олинган а-а´, в-в´, с-с´ d-d´ кесмаларининг қиймати кўндаланг масштаб диаграммасида кўрсатилсин. 3). юқорида айтилган масштабларнинг аниклиги кўрсатилсин. диаграммани қуриш учун тўғри чизиқ кесмасида бир неча марта масштаб асоси (2см) қўйиб белгиланади, белгиланган барча нуқталардан тенг узунлик (тахминан 2-3 см)да перпендикуляр кесмалар чиқарилади; икки четдаги перпендикулярларни 10та тенг қисмга бўлинади; ҳосил бўлган нуқталардан …
4 / 13
geodeziya fanidan zamonaviy oʻquv adabiyotlar va darsliklarning shakllanishi - Page 4
5 / 13
geodeziya fanidan zamonaviy oʻquv adabiyotlar va darsliklarning shakllanishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"geodeziya fanidan zamonaviy oʻquv adabiyotlar va darsliklarning shakllanishi" haqida

масштаблар ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги фарғона политехника институти «бино иншоотлар курилиши геодезия картография ва кадастр» кафедраси геодезия фанидан замонавий ўқув адабиётлар ва дарсликларнинг шакллантирилиши масштаблар геодезия фанидан яратилган хорижий адабиётлар базаси асосий адабиётлар масштаблар режа: масштаб анқлиги масштаб турлари сонли масштаб сўзли масштаб чизиқли масштаб масштаб турлари масштаб турлари план, карта ва профил жойда ўлчанган горизонтал, вертикал узунликларни бир неча марта кичрайтириб қоғозга тушириш орқали чизилади. узунликни кичрайтириб ёки катталаштириб ифодалашга масштаб дейилади. пландаги (картадаги) ŀ кесма узунлигининг шу кесманинг жойдаги узунлиги ŀ га бўлган нисбати план (карта) масштаби дейилади. кичрайтириш даражасини...

Bu fayl PPT formatida 13 sahifadan iborat (7,2 MB). "geodeziya fanidan zamonaviy oʻquv adabiyotlar va darsliklarning shakllanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: geodeziya fanidan zamonaviy oʻq… PPT 13 sahifa Bepul yuklash Telegram