sharq uyg’onish davri va ta’lim tarbiya masalalari. jadidchilik harakatida ta’lim va tarbiya

PPTX 10 sahifa 5,1 MB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

mavzu: mavzu: sharq uyg’onish davri va ta’lim tarbiya masalalari. jadidchilik harakatida ta’lim va tarbiya. a n d i j o n d a v l a t u n i v e r s i t e t i k a f e d r a: zoologiya va biokimyo f a n: biologiya o’qitish metodikasi o’ q i t u v ch i: b.f.f.d., o.sobirov 1 turkistondagi ta’lim ishlari mazmuni bilan tanishar ekanmiz (xv-xix asrlar) bu joylardagi maktab, madrasalarda tabiatshunoslik biologiya fanlari deyarli o‘qitilmaganligini ko‘ramiz. biroq o‘tmishda yashab ijod etgan muhammad horazmiy, ahmad farg‘oniy, abu rayxon beruniy, ibn sino, abu nosir forobiy, ulug‘bek, az-zamahshariy kabi qomusiy olimlarimiz jahon ilm faniga, madaniyatini rivojlanishiga ulkan hissalarini qo‘shganligini bilamiz. o‘rta osiyoda tabiat va uni o‘qitishga bo‘lgan dastlabki qarashlar zardushtiylikning muqaddas kitobi bo‘lgan avestoda berilgan. markaziy osiyoda yashagan xalqlarning islomgacha bo‘lgan dini zardushtilik deyilib uning asoschisi sharqning birinchi faylasufi, donishmandi zardusht bo‘lgan. zardusht eramizgacha …

2 / 10

ilish kabilar talab etiladi. bu talablar albatda xozirgi zamon ekologiyasini ham talablaridir. zardushtiylik ta’limotiga e’tiqod qilgan xalqlar shubxasiz bu yo‘riqlardan foydalanib o‘z farzandlariga ta’lim-tarbiya berishda ham bu yo‘riqlardan foydalanishgan. zardushtiylikda yerni iflos qilish gunox xisoblangan yerni iflos qilgan kishilar 400 qamchi urish bilan jazolanganlar. «avesto»da tashqi muhit sharoitlarini muhofaza qilish axlatlarni iflos joylarni tuproq bilan ko‘mish, iflos joylarni kiyim kechaklarni sirka, kul, piyoz va boshqa giyoxlar bilan tozalash xaqida ko‘rsatmalar beriladi. undan tashqari pashshalar orqali yuqadigan kasalliklar ularni yo‘qotishga oid ma’lumotlar beriladi. foydali hayvonlarni muhofaza etish takidlanadi. «avesto»da sanitariya gigiyena qoidalariga amal qilish, badan tarbiya bilan muntazam shug‘ullanish, soch tirnoqlarni o‘stirmay tez-tez olib turish, me’yori bilan ovqatlanish kabilar xaqida ham ko‘rsatmalar mavjud. undan tashqari yaqin qarindoshlarni o‘zaro oila qurishlari man etilgan bo‘lib, bu narsani xozirgi zamon genetikasi ham tasdiqlaydi. malumki, jaxon fani va madaniyatining rivojlanishiga o‘rta osiyoda yashab, ijod etgan qomusiy olimlarning salmoqli xissalari bor. o‘rta osiyoda kadimdan fan, madaniyat …

3 / 10

o‘rgatishda mumkin qadar ko‘proq ko‘rgazma qurollardan, tabiiy ob’yektlardan foydalanishni, so‘ngra bu ob’ktlar xususiyatlarini mantiqiy fikrlash orqali yanada yaxshi idrok etish maqsadga muvofiq ekanligini ko‘rsatadi abu rayxon beruniy amudaryoning kot shaxrida ( 973- 1048) tug‘ulib voyaga yetgan buyuk qomusiy olimdir. beruniyning ilmiy me’rosi 152 kitobdan iborat bo‘lib, bular ichidan bizga 31 tasi yetib kelgan. olimning dastlabki yirik asarlaridan biri « qadimgi halqlardan qolgan yodgorliklar» deb nomlanadi. bu kitob 486 saxifadan iborat bo‘lib beruniy bu asarini 27 yoshida yozib tugallagan. undan tashqari beruniyning «geodeziya», «xindiston», mineralogiya», «saydana», «yulduzshunoslikda boshlang‘ich ma’lumotlarni aniqlash», « qonuniy ma’sudiy» kabi yirik asarlari mavjud. хоразмшох абулаббос мамун ибн маъмун (1009-1017) даврида ташкил топган бу илмий марказ «маъмун академияси» деб номланиб, унда ўз даврининг энг танилган олимлари ижод qилар эдилар. u o‘quvchilarga ta’lim berishda ko‘proq tajriba va amaliy ishlardan foydalanish kerakligini ko‘rsatadi. beruniy tabiatni o‘rganishda . ta’limda qo‘yidagilarga: -bilishni sezgi a’zolari ma’lumotlariga tayangan xolda tashkil qilish; -ilmlarini to‘la bilib …

4 / 10

y o‘qidi, o‘rgandi, olim bo‘lib yetildi. birqancha asarlar yozdi. bular qatori «xidoyat ar-rais» (shalx ar-raisning xodyasi) «al- majmu’» (to‘plam), xosil va maxsul» kabilarni ko‘rsatish mumkin. ibn sinoning 450 dan ortiq asarlari bor. biroq uning qo‘lga bizga yetib kelmagan. xozirgi qodir olimning 240 ga yaqin asarlari mavjud. a. irisovning ko‘rsatishicha, ibn sinoning tabiyot xaqidagi asarlari 8-ta bo‘lib bular qatoriga «kitob an-nafs»-jon xaqidagi kitob, «kitob an nabot»- o‘simliklar xaqidagi kitob, «kitob al- xayvon» xayvonlar olami xaqidagi ( a. irisov. xakim ibn sino. t. «o‘zbekiston», 1992 yil) kitoblardir. ibn sinoning ta’lim tarbiya jarayoniga bo‘lgan didaktik qarashlari qo‘yidagilarni o‘z ichiga oladi. u ta’limni oddiydan murakkabga tomon olib borilishi. bunda albatta o‘quvchilarning qiziqishlarini xisobga olish zarurligini ko‘rsatadi. undan tashqari berilayotgan bilimlar o‘quvchilarni toliqtirib qo‘ymaydigan darajada bo‘lishligi lozimligini ko‘rsatadi. ibn sinoning asarlarida didaktika tamoiylariga xususan ta’limda ko‘rgazmalikka katta e’tibor beradi. ibn sino insonni «tasavvurlarni paydo bo‘lishii tashqaridagi narsalarni bevosita ko‘rishi, eshitish, ta’m bilish, uni issiq sovuqligini, …

5 / 10

sharq uyg’onish davri va ta’lim tarbiya masalalari. jadidchilik harakatida ta’lim va tarbiya - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sharq uyg’onish davri va ta’lim tarbiya masalalari. jadidchilik harakatida ta’lim va tarbiya" haqida

mavzu: mavzu: sharq uyg’onish davri va ta’lim tarbiya masalalari. jadidchilik harakatida ta’lim va tarbiya. a n d i j o n d a v l a t u n i v e r s i t e t i k a f e d r a: zoologiya va biokimyo f a n: biologiya o’qitish metodikasi o’ q i t u v ch i: b.f.f.d., o.sobirov 1 turkistondagi ta’lim ishlari mazmuni bilan tanishar ekanmiz (xv-xix asrlar) bu joylardagi maktab, madrasalarda tabiatshunoslik biologiya fanlari deyarli o‘qitilmaganligini ko‘ramiz. biroq o‘tmishda yashab ijod etgan muhammad horazmiy, ahmad farg‘oniy, abu rayxon beruniy, ibn sino, abu nosir forobiy, ulug‘bek, az-zamahshariy kabi qomusiy olimlarimiz jahon ilm faniga, madaniyatini rivojlanishiga ulkan hissalarini qo‘shganligini bilamiz. o‘rta osiyoda tabiat va …

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (5,1 MB). "sharq uyg’onish davri va ta’lim tarbiya masalalari. jadidchilik harakatida ta’lim va tarbiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sharq uyg’onish davri va ta’lim… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram