sharq uyg’onish davri va unda ta'lim-tarbiya masalalari

PPT 26 pages 7.6 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

слайд 1 * шарқ уйғониш даври ва унда таълим-тарбия масалалари режа: 1.шарқ уйғониш даврининг ўзига хос хусусиятлари 2.муҳаммад ибн мусо ал-хоразмийнинг илмий мероси ва унинг дидактик қарашлари. 3. абу наср форобийнинг таълимий-ахлоқий қарашлари 4. абу райхон берунийнинг педагогик қарашлари 5. абу али ибн синонинг таълимий-ахлоқий қарашлари * * * * 1. sharq uyg’onish davrining o’ziga xos xususiyatlari ix-xii asrlar davomida movarounnahr butun musulmon olamida ilmiy-madaniy jihatdan eng rivoj topgan o’lka sifatida mashhur bo’lib, bu yerda qadimiy an’analar bilan arab, fors, qisman hind hamda qadimgi yunon ilmiy-madaniy an’analari qorishuvi asosida islomiy falsafiy va tabiiy ilmlar – astronomiya, matematika, tibbiyot, kimyo, dorishunoslik, jo’g’rofiya kabilar rivoj topdi. мовароуннаҳрда илм-фан ва маърифат соҳасида ўз хизматлари билан дунёга машҳур бўлган файласуф ва мунажжим, математика, физика, тиббиёт, тарих, тил ва адабиёт, педагогика соҳасида илмий мероси билан ном қолдирган муҳаммад мусо ал-хоразмий, абу наср форобий, аҳмад ал-фарғоний, абу райҳон беруний, абу али ибн сино каби қомусий олимлар …

2 / 26

қўллаб ўлчашлар ҳақида; учинчи қисм васиятлар ҳақида бўлиб, муаллиф уни “васиятлар китоби” деб атайди. муҳаммад ал-хоразмий математика фанида абстраксия тушунчасини кенгайтиради. индуксия йўли билан умумий ечиш усулларини ҳал этади, дедуксия йўли билан умумий усуллар ёрдамида хусусий масалаларни ечади. “алжабр ва-лмуқобала” асари билан ҳам математика фанини ривожлантириб, ўзидан аввалги билимларни ўрганди ва уларни синтезлаштирди ҳамда амалда қўллаш усулларини баён этди. +*/- * * 0 (ноль) сонининг ишлатилиши хам ал-хоразмий томонидан расмий равишда арифметикага олиб кирилган, шу туфайли ҳозир фойдаланилаётган сонларнинг ўнлик позицион тизими бутун дунёга тарқалди. [“ҳинд арифметикаси ҳақида китоб”] муаллифнинг сонлар тизими ҳақидаги асарларидан бири европада "алгоризм" ("algorizim) номи билан танилди ва замонавий алгоритм сўзининг келиб чиқиши мана шу асарга бориб такалади. у арифметика фанидаги катор ҳисобларни, хусусан, касрлар билан бажариладиган амалларни хисоблашни янги миқёсларга кўтарди. * * муҳаммад ал-хоразмий арифметиканинг алгоритмлари бўлган қўшиш, айириш, бўлиш ҳамда кўпайтириш қоидаларини яратган. шунингдек, турли “жинс”даги сонларни кўпайтириш алгоритмини ҳам берган. масалан, минут …

3 / 26

ги ҳақида гапирилади. абу наср форобий қомусий олим ҳисобланади. тадқиқотчилар унинг 160 дан ортиқ илмий асарлар яратганлигини қайд этадилар. * * . ривоятларга кўра абу насрнинг ҳикмат фалсафани ўқишига бир киши сабаб бўлган экан. ўша киши унга арастунинг бир неча китобини, шу ерда тура турсин, кейин олиб кетаман деб қўйиб кетгани сабаб бўлган, дейишади. иттифоқо, китобларга кўзи тушиб, уларнинг абу насрнинг ко`нглига маъқул бо`либ қолади ва ўқишга киришади натижада етук файлусуфга айланади. ҳақиқатдан ҳам абу наср форобий ўрта аср даври илм – фани тараққиётига катта ҳисса қў`шган олим, форобий табиий, илмий ва ижтимоий билимларнинг барча соҳаларида илмий иш олиб борган. * * * * у фозил шаҳарни бошқарадиган ҳоким табиатдан: 1 – сог` – саломат бо`либ, о`з вазифасини бажаришда ҳеч қандай қийинчилик сезмалиги; 2 – табиати нозик, фаросатли; 3 – хотираси мустаҳкам, 4 – зеҳни о`ткир, 5 – о`з фикрини тушунтира оладиган нотиқ, 6 – билим-маърифатга ҳавасли, 7 – таом …

4 / 26

гатиш билангина бо`лади. тарбия эса, амалий иш тажриба билан, яъни шу халқ, шу миллатнинг амалий малакалардан иборат бо`лган иш - ҳаракат, касб - ҳунарга берилган бо`лиши, о`рганишидир» * ahmadov hasan ahmadov hasan * farobiy ilmlarni quyidagicha tasniflaydi: 1) til haqidagi ilm (grammatika, sheʼriyat, toʻgʻri yozuv va boshqalarni oʻz ichiga oladi); 2) mantiq (8 boʻlimdan iborat boʻlib, tushuncha, muhokama, xulosa, sillogistika, dialektika, sofistika va boshqalarni oʻz ichiga oladi); 3) matematika (arifmetika, geometriya, astronomiya, mexanika, optika, sayyoralar, musiqa va ogʻirlik haqidagi ilmdan iborat); 4) tabiiy ilmlar, ilohiy ilmlar yoki metafizika; 5) shahar haqidagi ilm (siyosiy ilm, fiqh, pedagodika, axloqshunoslik va kalom kiradi). * * * форобий таълим – тарбия ишларини икки ё`л билан амалга оширишни назарда тутади. «амалий фазилатлар ва амалий санъат (касб-ҳунар)лар ва уларни бажаришга одатланиш масаласи»га келганда, бу одат икки ё`л билан ҳосил қилинади: булардан биринчиси – қаноатбахш со`злар, чорловчи, илхомлантирувчи со`злар ёрдамида одат ҳосил қилинади, малакалар вужудга келтирилади, одамдаги …

5 / 26

индан узоққа, соддан қийинга қараб бориш; такрорлаш; янги мавзуларни қизиқарли, асосан, кўргазмали баён этиш ва ҳоказога эътибор бериш кераклиги ўқтирилади. * * илмларни эгаллашда эса шахсда интилиш ва қизиқиш, муҳитни алоҳида таъкидлайди. билим олишда тушуниб ўрганиш, илмий тадқиқотчининг покликка риоя этишига алоҳида эътибор беради. жамиятнинг равнақи, маърифатнинг ривожига боғлиқ деган ғояни илгари сўради. беруний билим олишни ахлоқий тарбия билан боғлайди. зеро, инсонда комилликнинг муҳим мезони юксак ахлоқлиликдир. * * яхши хислатларга тўғрилик, одиллик, ўзини вазмин тутиш, инсоф, камтарлик, лутф, собитқадамлик, эҳтиёткорлик, сахийлик, ширинсуханлик, раҳбарликда адолатлилик, тадбиркорлик кабиларни киритади. ёмон иллатларга эса хасадгўйлик, бахиллик, носоғлом рақобат, ўз манфаатини кўзлаш, мансабпарастлик ва ҳоказоларни киритади. * * abu ali ibn sino (980-1037) sharq va obro`pada ma`rifat, madaniyat taraqqiyotiga katta hissa qo`shganligi tufayli, «shayx – ur - rais» sharqda «olimlar boshlig`i», ovro`pada «olimlar podshosi» nomi bilan mashhur bo`lgan allomalardan biri o`rta asr buyuk mutafakkiri abu ali ibn sinodir. * ahmadov hasan * ahmadov hasan …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq uyg’onish davri va unda ta'lim-tarbiya masalalari"

слайд 1 * шарқ уйғониш даври ва унда таълим-тарбия масалалари режа: 1.шарқ уйғониш даврининг ўзига хос хусусиятлари 2.муҳаммад ибн мусо ал-хоразмийнинг илмий мероси ва унинг дидактик қарашлари. 3. абу наср форобийнинг таълимий-ахлоқий қарашлари 4. абу райхон берунийнинг педагогик қарашлари 5. абу али ибн синонинг таълимий-ахлоқий қарашлари * * * * 1. sharq uyg’onish davrining o’ziga xos xususiyatlari ix-xii asrlar davomida movarounnahr butun musulmon olamida ilmiy-madaniy jihatdan eng rivoj topgan o’lka sifatida mashhur bo’lib, bu yerda qadimiy an’analar bilan arab, fors, qisman hind hamda qadimgi yunon ilmiy-madaniy an’analari qorishuvi asosida islomiy falsafiy va tabiiy ilmlar – astronomiya, matematika, tibbiyot, kimyo, dorishunoslik, jo’g’rofiya kabilar rivoj topdi. мовароуннаҳрда илм-ф...

This file contains 26 pages in PPT format (7.6 MB). To download "sharq uyg’onish davri va unda ta'lim-tarbiya masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq uyg’onish davri va unda t… PPT 26 pages Free download Telegram