bilish falsafasi (gnoseologiya)

PPT 31 sahifa 986,5 KB Bepul yuklash

31 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 986,5 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 31

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 31

гносеология – билиш фалсафаси * bilish falsafasi (gnoseologiya) * режа билиш назариясининг предмети ва ўзига хос хусусиятлари билишнинг асосий турлари ва шакллари хиссий, эмпирик, назарий, мантиқий ва интуитив билиш даражаларининг ўзаро алоқаси ва фарқи 4.хақиқат билиш мезони. * «гносеология» - соф фалсафий категория. унинг номи юнонча gnosis – билим, илм ва logos – таълимот, фан сўзларидан келиб чиққан. сўзма-сўз маъноси - «билиш ҳақидаги таълимот (фан)», «онг ҳақидаги таълимот (фан)» * гносеология фанида ўрганилади инсоннинг дунёни билиш имконияти инсоннинг ўзликни англаш жараёни билишнинг билмасликдан билим сари юксалиши билимлар табиати ва уларда акс этувчи нарсаларнинг ўзаро нисбати * гносеологиянинг асосий муаммоси бизнинг барча билимларимиз тажрибада синалганми? деган «оддий» масалани ечишдан иборат рационализм эмпиризм гносеология инсонда туғма ғоялар, адолат, инсонийлик, уйғунлик ғоялари ва тажрибадан олиниши мумкин бўлмаган бошқа ғоялар мавжудлигидан келиб чиқади инсон, инсоният шахсий ёки и жтимоий тажрибага эга бўлгунга қадар бирон-бир ғоя мавжуд бўлинишни инкор этадилар * фалсафада идрок этиш перцепция …

2 / 31

ва асосланган ишончдир ҳақиқийлик (мувофиқлик) шарти – «агар p ҳақиқий бўлса, у ҳолда s p ни билади» ишончлилик (эътиқод, мақбуллик) шарти – «агар s p ни билса, у ҳолда s p га ишонади (унинг мавжудлигига эътиқоди комил бўлади) асослилик шарти «s p ни билади, башарти у ўзининг p га бўлган ишончини асослаб бера олса» гносеологияда билим талқини s - субъект - p - предмет * оламни англаш, ўзлаштириш усуллари моддий-техникавий – тирикчилик воситаларини ишлаб чиқариш, меҳнат, амалиёт маънавий (идеал) – субъект ва объектнинг билишга доир муносабатлари улар ўртасидаги кўп сонли муносабатларнинг биридир * билим шакллари ижтимоий билим ўйин воситасидаги билим диний билим фалсафий билим мифологик билим илмий билим кундалик билим бадиий билим шахсий билим * кундалик билим – бу ҳар хил фаолият шакллари – жумладан ишлаб чиқариш фаолияти, эстетик фаолият, сиёсий фаолият ва ҳоказоларнинг таъсирида шаклланадиган турмуш билан боғлиқ тушунчалар мажмуи авлодлар тўплаган жамоа коллектив тажрибаси маҳсули ҳисобланади. * ўйин …

3 / 31

им. фалсафа санъат ва дин каби, билиш вазифаларини ечиш билангина кифояланмайди. унинг бош вазифаси санъат ва дин билан уйғун ҳолда– инсоннинг дунёда маънавий мўлжал олишига кўмаклашишдан иборат. фалсафий билиш айни шу мақсадга бўйсундирилган. * илмий билим. билишнинг энг олий шакли фандир фаннинг асосий вазифаси объектларнинг ўзгариш ва ривожланиш қонунларини аниқлашдан иборат ижтимоий фанлар табиий фанлар техника фанлари * эмпирик далил реал эксперимент кузатиш илмий далил мавжуд назарий билимдан фойдаланиш гипотезаларни тажрибада текшириш гипотезаларнинг шаклланиши образ моделли экспримент эмпирик умумлаштириш эмпирик тадқиқот натижаларини ҳисобга олиш фикрий экспримент янги тушунчаларнинг шаклланиши қонунуларни аниқлаш улар аҳамиятини аниқлаш атама ва белгиларнинг киритилиши назарияларни яратиш зарурат бўлса қўшимча гипотезаларни қўллаш назарияни тажрибада текшириш илмий билиш структураси * шахсий билим. м.полани. шахсий билим концепцияси – англаш мумкин бўлган нарсаларни фаол ўзлаштириш, алоҳида маҳорат ва алоҳида воситаларни талаб қилувчи ҳаракат. * ижтимоий билим асосан ўзи ўрганаётган борлиқнинг сифат томонини тавсифлашга қараб мўлжал олади. ҳодисалар сифат ва хусусийлик …

4 / 31

-ўзи тадқиқ қилади. замонавий гносеология гностицизм тамойилларига асосланади. одамнинг билиш турлари одам ташқи оламни бевосита ўзи ёки олам учун янги нарсани кашф этади. одам ташқи оламни билишни аждодлар билиш натижалари орқали ўрганади (китоб ўқийди, ўрганади, моддий ва маънавий маданият янгиликларига яқинлашади) билиш масаласига қарашлар: гностицизм тарафдорлари билишнинг ҳозирги ҳолати ва келажагига оптимистик руҳда қарайдилар. уларнинг фикрича, олам – ўрганилади, одам эса, билиш учун чексиз имкониятларга эга. улар билишни жараён деб биладилар, бунинг натижасида онгда оламни акс эттириш билан ўз-ўзини ўрганади. агностицизм тарафдорлари инсоннинг оламни билиш имкониятларига ёки умуман билиш мумкинлигига ишонмайди ёки оламни қисман билиш мумкин деб билади. агностиклар орасида энг машҳури и.кантдир. у агности- цизмнинг изчил назариясини илгари сурди. улар билиш идеал онгнинг мустақил фаолияти деб ҳисоблаганлар. * образ ва объект муносабатлари муаммоси (xvii-xviii) механик дунёқараш механикаси «бирламчи ва иккиламчи сифатлар ҳақидаги таълимот» ж.локк (1632-1704), р.декарт (1596-1650), т.гоббс (1588-1679) бирламчи сифат иккиламчи сифат бирламчи сифат - бу шундай ҳиссий …

5 / 31

араёнига қараш (яъни ривожланиш нуқтаи назаридан), диалектиканинг қонун, категория ва тамойилларидан фойдаланиш. тарихийлик тамойили – тарихий юзага келиш ва ривожланиш контекстида жараёнлар ва предметлар ҳам кўриб чиқилади. амалиёт тамойили – билишнинг бош тамойили амалиётда деб ҳисоблайди, ташқи оламни ва ўз-ўзини билишнинг асоси одам фаолиятида деб билади. билиш тамойили – билиш имкониятларига тўла ишонч билан ёндашилади. объективлик тамойили – онг ва иродадан ташқари предметларни мустақил мавжуд деб ҳисоблайди. ҳаётни фаол ижодий жараёнда ифодалаш тамойили ҳақиқатнинг аниқ тамойили – аниқ шароитда индивидуал ва шубҳасиз ҳақиқатдир. * билувчи субъект - одам-мавжудот у одамзод тажрибасидаги билишнинг усулларини жамиятнинг бутунлигича, билишнинг натижаларини кўтариб юрувчи моддий ва маънавий маданият бойликларини ўрганган билиш объекти – ташқи олам (бутун турли-туманлиги билан), ташқи оламнинг билиш жараёнига, субъектнинг билиш жараёнига таъсири ҳақиқат - объектни субъект томонидан адекват акс эттиришдир. янглишиши – ташқи оламни субъект томонидан янглиш, бузилган, ҳақиқатга зид бўлган ҳолда ёлғон, адекват бўлмаган ҳолда акс этиш баҳолаш – ташқи …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 31 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bilish falsafasi (gnoseologiya)" haqida

гносеология – билиш фалсафаси * bilish falsafasi (gnoseologiya) * режа билиш назариясининг предмети ва ўзига хос хусусиятлари билишнинг асосий турлари ва шакллари хиссий, эмпирик, назарий, мантиқий ва интуитив билиш даражаларининг ўзаро алоқаси ва фарқи 4.хақиқат билиш мезони. * «гносеология» - соф фалсафий категория. унинг номи юнонча gnosis – билим, илм ва logos – таълимот, фан сўзларидан келиб чиққан. сўзма-сўз маъноси - «билиш ҳақидаги таълимот (фан)», «онг ҳақидаги таълимот (фан)» * гносеология фанида ўрганилади инсоннинг дунёни билиш имконияти инсоннинг ўзликни англаш жараёни билишнинг билмасликдан билим сари юксалиши билимлар табиати ва уларда акс этувчи нарсаларнинг ўзаро нисбати * гносеологиянинг асосий муаммоси бизнинг барча билимларимиз тажрибада синалганми? деган «оддий» масала...

Bu fayl PPT formatida 31 sahifadan iborat (986,5 KB). "bilish falsafasi (gnoseologiya)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bilish falsafasi (gnoseologiya) PPT 31 sahifa Bepul yuklash Telegram