ер тузишда бажариладиган съёмкаларнинг оддий усуллари

DOC 88,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1491131141_67765.doc ер тузишда бажариладиган съёмкаларнинг оддий усуллари режа: 1. чизиқларни ориентирлаш. 2. хақиқий азимут билан магнит азимутлари ва ориентирлаш бурчаги билан горизонтал бурчак орасидаги муносабат. 3. буссол. таянч тушунчалар: ориентирлаш, азимут, дирекцион бурчак, румб, меридиан, параллел, буссол. 1. бирор бир жойнинг планини чизиш учун, жойда олинаётган очиқ ёки ёпиқ полигон (кўп бурчак) томонларининг горизонтал томонларга нисбатан йўналишини аниқлаш керак бўлади, шунинг учун ҳам чизиқларни ориентирлашни билиш зарур. чизиқ йўналишининг асосий (бошланғич) йўналишига нисбатан аниқланишига чизиқни ориентирлаш дейилади. асосий йўналиш учун меридиан йўналиши қабул қилинган бўлиб, геодезияда чизиқлар йўналиши хақиқий меридиан зонанинг ўқ меридиани ёки магнит меридианига нисбатан аниқланади. хақиқий меридиан йўналиши астрономик кузатишлар ёрдамида, магнит меридиани йўналиши эса стрелкаси ёрдамида аниқланади. чизиқлар йўналиши азимут, дирекцион бурчак ва румб деб юритиладиган бурчаклар билан аниқланади: 2. азимут меридианнинг шимолий йўналишидан соат стрелкаси йўналиши бўйича ўлчанадиган бурчакка-азимут дейилади ва у «а» харфи билан белгиланиб, 00 дан 3600 гача бўлади (34-расм). 34-расм. азимутлар. азимутлар …

а чизиққача ўлчанадиган бурчакка айтилади, у 00 дан 3600 гача бўлади. дирекцион бурчак ҳам азимут тўғри ва тескари бўлади. тескари дирекцион бурчак тўғри дирекцион бурчакдан 1800 га фарқ қилади, яъни а tes=а tog+1800; 36-расм. дирекцион бурчаклар. румб. берилган чизиқ (37-расм) ўтган ўқ меридианинг шимол ёки жануб учидан чизиқ йўналишигача бўлган ўткир бурчакка румб дейилади ва у «r» харфи билан белгиланади, ҳамда 00 дан 900 гача ўлчанади. чизиқ йўналишини румб билан аниқлашда румбнинг сон қийматидан ташқари чизиқ жойлашган чорак номи хам кўрсатилади. масалан: 01 чизиқнинг румби шшқ : r1=300 ёки 03 чизиқнинг румби жғ: r3=300 деб ўқилади. агар чизиқ азимути маълум бўлса, чизиқ румбини аниқлаш мумкин. бевосита 37-расмдан: 37-расм. румблар r 1=а1 r3=а3-1800 r2=1800-а2; r4=3600-а4; бизга маълумки тўғри бурчакли координаталар системасида абцисса орқали хар бир зонанинг ўқ меридианига параллел қилиб чизиқлардан иборат. географик меридианлар икки нуқтада, яъни географик қутбларда бирлашади. шунинг учун географик меридиани йўналиши билан абцисса ўқи меридианидагина бир-бирига тўғри …

дан хақиқий ва магнит азимутлари хам бир-биридан фарқ қилади. шу сабабли бу фарқни магнит стрелкасининг ўқиши деб, уни «б» ҳарфи билан белгиланади. агарда магнит стрелкасининг шимол учи ҳақиқий меридианга нисбатан шарқ томонга оғса деб , ишораси мусбат, яъни: яъни аhaq =amag б бўлади, ёки ғарб томонга оғса деб, ишораси манфий, яъни аhaq =amag – б бўлади. 39-расм. ориентирлаш бурчаги билан горизантал бурчак орасидаги муносабат. 40-расм. кўпинча полигон (кўпбурчак) бошланғич 1-2 томоннинг дирекцион бурчаги (а1;2)ва ўлчанган ички бурчак ўнг (в) ёки чап бурчакли бўйича полигоннинг қолган томонлари дирецион томонлари дирекцион бурчакларини аниқлаш керак бўлади. 40-расмга кўра ҳисоблаш ишлари қуйидаги формула ёрдамида аниқланади: а2,3=а1,2+1800 – в2; а3,4=а2,3+1800 – в3; … … … … … … … … an=аn+1800 – вn; демак, кейинги томоннинг дирекцион бурчаги, олдинги томоннинг дирекцион бурчагига 1800 қўшилиб, ўнг (в) бурчак айрилганига (ёки чап бурчакнинг қўшилганига) тенг бўлади. магнит стрелкасининг ўқиши турли жойда турли қийматда бўлиб, mdh территориясида ±150 …

аҳкамлаш ва бўшатиш учун махсус винт-арретир ишланган. ҳалқа айланаси 00 дан 3600 гача бўлингани азимут, 00 дан 900 гача бўлингани эса румб ҳалқаси деб аталади. азимут ҳалқали буссол ёрдамида жойидаги чизиқларни магнит азимутлари, румб ҳалқали буссол ёрдамида магнит румблари ўлчанади. 41-расм. буссол. буссолни ишлатишдан олдин қуйидаги шатрлар бўйича текшириб кўриш керак: 1.буссол стрелкаси мувозанатда бўлиши керак, яъни буссол ҳалқаси горизонтал ҳолатда турганда учлари бир хил баландликда бўлиши керак мувозанатга келтириш учун стрелкани кўтарилган учига суриладиган ҳомут (бўйин боғ) ўрнатилади. 2.стрелка сезгир бўлиши керак, яъни стрелкага темир предметни яқинлаштирилганда у айланиши, предмет олингач, яна тезда ўз ўрнини эгаллашни керак, агарда бу шарт бажарилмаса, стрелкани дарҳол магнитлаш керак. хулоса: бирор бир жойнинг планини чизиш учун, жойда олинаётган очиқ ёки ёпиқ полигон (кўп бурчак) томонларининг горизонтал томонларга нисбатан йўналишини аниқлаш керак бўлади, шунинг учун ҳам чизиқларни ориентирлашни билиш зарур. чизиқлар йўналиши азимут, дирекцион бурчак ва румб деб юритиладиган бурчаклар билан аниқланади. жойдаги чизиқларни …

ер тузишда бажариладиган съёмкаларнинг оддий усуллари - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ер тузишда бажариладиган съёмкаларнинг оддий усуллари"

1491131141_67765.doc ер тузишда бажариладиган съёмкаларнинг оддий усуллари режа: 1. чизиқларни ориентирлаш. 2. хақиқий азимут билан магнит азимутлари ва ориентирлаш бурчаги билан горизонтал бурчак орасидаги муносабат. 3. буссол. таянч тушунчалар: ориентирлаш, азимут, дирекцион бурчак, румб, меридиан, параллел, буссол. 1. бирор бир жойнинг планини чизиш учун, жойда олинаётган очиқ ёки ёпиқ полигон (кўп бурчак) томонларининг горизонтал томонларга нисбатан йўналишини аниқлаш керак бўлади, шунинг учун ҳам чизиқларни ориентирлашни билиш зарур. чизиқ йўналишининг асосий (бошланғич) йўналишига нисбатан аниқланишига чизиқни ориентирлаш дейилади. асосий йўналиш учун меридиан йўналиши қабул қилинган бўлиб, геодезияда чизиқлар йўналиши хақиқий меридиан зонанинг ўқ меридиани ёки магнит меридианига нис...

Формат DOC, 88,5 КБ. Чтобы скачать "ер тузишда бажариладиган съёмкаларнинг оддий усуллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ер тузишда бажариладиган съёмка… DOC Бесплатная загрузка Telegram