ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш

DOC 110,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1491131272_67767.doc ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш режа: 1. ернинг шакли ва ўлчами. 2. масштаб, карта, план ва профил. 3. хариталар классификацияси. 4. қишлоқ хўжалик карталари ва атласлари ҳақида тушунча таянч тушунчалар: вертикал масофа, географик координата, тўғри бурчакли координата, қутбли координата. харита, план, профил, масштаб, харита номенклатураси. 1. ернинг табиий юзаси баландлик ва чуқурлик, тўғрилик ва текислик, тизма тоғ ва водийлардан иборат, ўтказилган геодезик ўлчашлардан фойдаланиб ер юзидаги нуқталарнинг координаталарини ҳисоблаб чиқаришда ернинг умумий шаклида ўхшаш ва уни ифодалай оладиган маълум бир юза бошланғич деб қабул қилинди. геодезияда бошланғич юза қилиб ернинг асосий сатхий юзаси олинган. масалан: ер юзасининг хар бир нуқтасидан сатҳий юза ўтказиш мумкин (28-расм). сатҳий юза ўзига хос хусусиятга эга бўлиб, унинг барча нуқталарида шовун чизиғи перпендикуляр йўналган бўлади, яъни сатҳий юза ер юзининг ҳар бир нуқтасидан туширилган шовун чизиғини тўғри бурчак билан кесиб ўтади. ернинг асосий сатҳий юзаси билан чекланган юмалоқ …

канлигини кўрсатади. шунинг учун геодезияда ер айланма эллипсоид шаклида деб қабул қилинади. ҳар бир давлатда маълум катталикдаги ер эллипсоиди қабул қилинган, бунга референс-эллипсоид дейилади. ер эллипсоидининг катталиги унинг элементлари билан ифодаланади. бу элементларга эллипсоид катта ярим ўқи-«а», кичик ярим ўқ «b» ва қутбларнинг сиқиқлиги- «α» лар киради. қутбларнинг сиқиқлиги- α қуйидагича аниқланади: α = __а-в___ ; а бу ер эллипсоиди элементлари градус ўлчаш натижаларида асосланиб топилади. ер эллипсоиди элементлари бир қанча мамлакатларга аниқланган. масалан: 1800 йилда француз олими деламбр ҳисоблаб чиқарган. ер эллипсоиди ҳозирги вақтда фақат тарихий аҳамиятга эга холос. чунки деламбр ер эллипсоидининг ҳисобланишидан мақсади-метрик ўлчов бирлигининг узунлигини аниқлашдан иборат эди. деламбр эллипсоидининг экватордан қутбигача бўлган масофа 10000 км га тенг, чунки бунда чорак меридианинг 10000000 дан бир бўлаги 1 метр деб қабул қилинган. 1841 йилда немис астрономии ф.б.бессел ер эллипсоиди элементларини аниқлаган. бу элементлар 1946 йилгача мдх давлатларида ишлатилган. 1909 йилда америкалик олим хейфорт ҳам ер эллипсоиди элементларини …

ишлашда улар маълум методда эллипсоид юзасига проекцияланади. масалан: ернинг табиий юзасида бирор масофа (30-расмда ав чизиғининг узунлиги-d) ўлчанланган бўлса, турли геодезик масалаларни ечиш учун бу масофага тузатиш киритилиб, референс эллипсоид юзига проекцияланади. шунда ернинг табиий юзасидаги масофа (d)нинг эллипсоид юзидаги горизонтал проецияси- d ҳосил бўлади. худди шунингдек, ер юзидаги а ва в нуқталарининг эллипсоид юзидаги план ўрни «а» ва «b» нуқталари бўлади. геодезик ҳисоблаш ишларида ўлчанган чизиқнинг ҳақиқий узунлиги (d) дан эмас, балки унинг горизонтал проекцияси узунлиги (d) дан фойдаланилади. демак, ер юзидаги бирор нуқтанинг плани координатаси дейилганда, бу нуқтанинг ер юзидаги ўрни эмас балки ер эллипсоиди юзидаги ўрни тушунилади. ернинг табиий юзаси катталигига қараб, эллипсоид юзига ёки текисликка проекцияланади. шунга кўра ер юзидаги нуқталарнинг бир-бирига нисбатан ўрни эллипсоид юзида ёки текисликда аниқланади. ер эллипсоидининг маълум қисмини ясси деб қабул қилиниб, унинг текислик деб қабул қилинадиган қисми катталигини аниқлаш учун ер сфериклиги (думалоқлиги) нинг горизонтал ва вертикал масофаларга таъсир этишини …

_d3__ ; 3 3 r3 3 r2 ернинг сферик юзасини текис деб қабул қилсак юқоридаги формулани нисбий хато формуласига айлантирганда гуй берадиган хато (d) нинг бу текислик узунлиги (d1) га нисбати. __∆d_ = _1_ * _d2_ ; бўлади. d 12 r2 агар r= 6371,1 км бўлса (d) = 1,64 см ёки ____1___; га тенг бўлади. 1218000 ҳозирги вақтда аниқ геодезик ўлчашларда ҳам 10-20 км масофа __1______ 1000000 хатолик билан аниқланади. шунга кўра ер сферик юзасининг 20 *20 км катталикдаги қисмини текислик деб қабул қилиш мумкин. 2. «а» ва «b» нуқталар орасидаги сферик юза текислик деб қабул қилинганда рўй берадиган баландлик хатоси (h) ни 1.4-шакл аоb1 тўғри бурчакли учбурчагидан қуйидагича аниқланади: ∆h=вb-вb1; оb = r; оb1 = r * sin α; d2 = (r+∆h)2 – r2 = r∆h+ ∆h2 ; бундан ∆h = ____ d2___ 2r+∆h ∆h = r га нисбатан кичиклиги ҳисобига ∆h = _ d2__ ; бўлади. 2r масалан: …

ейилади. ер эллипсоид марказидан ўтказиладиган параллел кесма-экватор текислиги, эллипсоид юзаси кесишишидан ҳосил бўлган чизиқ эса экватор дейилади. м нуқтанинг (31-расм) геодезик кенглиги шу нуқтанинг нормал чизиғи 1 билан экватор текислиги орасидаги бурчакдир. геодезик кенглик-«в» билан белгиланади ва экватордан қутбларга қараб 00 дан 900 гача ҳисобланади. агарда нуқта экватордан шимолда бўлса, шимолий кенглик ва ишораси-мусбат, агар нуқта экватордан жанубда бўлса, жанубий кенглик ва ишораси-манфий бўлади. геодезик меридиан билан бош меридиан текислиги орасидаги бурчак-геодезик узунликдир, у «l» ҳарфи билан белгиланади ва 00 дан 180 гача ўзгаради. бош меридиан қилиб гринвич меридиани (лондон шахри ёнидаги обсерваториясининг қоқ марказидан ўтган меридиан) қабул қилинган. агарда нуқта бош меридиан ғарбда ётган бўлса ишораси-мусбат, шарқда ётган бўлса манфий бўлади. астрономик координаталар. ер юзидаги нуқталарнинг астрономик координаталарини аниқлашда асосий юза қилиб геоид, координата чизиқлари қилиб эса астрономик меридиан ва параллел қабул қилинади. берилган нуқтанинг астрономик меридиани деганда, ернинг айланиш ўқига параллел қилиб ўтказилган текисликнинг мазкур нуқтадан туширилган шовун …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш" haqida

1491131272_67767.doc ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш режа: 1. ернинг шакли ва ўлчами. 2. масштаб, карта, план ва профил. 3. хариталар классификацияси. 4. қишлоқ хўжалик карталари ва атласлари ҳақида тушунча таянч тушунчалар: вертикал масофа, географик координата, тўғри бурчакли координата, қутбли координата. харита, план, профил, масштаб, харита номенклатураси. 1. ернинг табиий юзаси баландлик ва чуқурлик, тўғрилик ва текислик, тизма тоғ ва водийлардан иборат, ўтказилган геодезик ўлчашлардан фойдаланиб ер юзидаги нуқталарнинг координаталарини ҳисоблаб чиқаришда ернинг умумий шаклида ўхшаш ва уни ифодалай оладиган маълум бир юза бошланғич деб қабул қилинди. геодезияда бошланғич юза қилиб ернинг асосий сатхий юзаси олинган. масалан: ер юза...

DOC format, 110,5 KB. "ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ер тузишни лойиҳалашда тайёргар… DOC Bepul yuklash Telegram

ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"ер тузишни лойиҳалашда тайёргарлик ишлари ер тузишда геодезик ўлчаш ишларини асослаш" haqida

O'xshash fayllar