alisher navoiy

PDF 18 pages 41.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.6 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

baxtiyor.uz - o'quvchi va o'qituvchilar uchun eng yaxshi portal! alisher navoiy (1441 - 1501) asl ismi nizomiddin mir alisher. u hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy qismini o’tkazgan. navoiyning otasi g’iyosiddin bahodir temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan. she’r zavqi va iste’dodi erta uyg’ongan. bolalikdayoq farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini yod olgan, sharafiddin ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir iste’dodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy e’tirofini qozongan. husayn boyqaro xuroson taxtiga o’tirgach (1469), navoiy hayoti va ijodida yangi bosqich boshlanadi, muhrdorlik (1469) mansabiga, vazirlik (1472) va astrobod hokimligi (1487)ga tayinlanadi. 1480-1500 yillar mobaynida o’z mablag’lari hisobidan bir necha madrasa, 40 rabot (safardagi yo’lovchilar to’xtab o’tish joyi), 17 masjid, 10 xonaqoh, 9 hammom, 9 ko’prik, 20 ta hovuz qurdiradi. husayn boyqaro alisher navoiyga “muqarrabi hazrati sultoniy” (“sulton hazratlarining eng yaqin kishisi”) degan unvonni beradi. unga ko’ra navoiy davlatning barcha ishlariga aralasha olardi. navoiy ijodi ixlosmandlari uning she’rlarini yig’ib, “ilk devon” (1464-65) tuzgan …

2 / 18

’limiy qarashlar o’z aksini topgan. alisher navoiy ijodining yuksak cho’qqisi “xamsa” asari (1483-85)dir, shoir birinchilardan bo’lib, turkiy tilda to’liq “xamsa” yaratdi va turkiy tilda shunday ko’lamdor asar yozish mumkinligini isbotlab berdi. “xamsa” tarkibiga “hayratul-abror”, “farhod va shirin”, “layli va majnun”, “sab’ai sayyor”, “saddi iskandariy” kabi dostonlar kiradi. https://baxtiyor.uz/ navoiyning tasavvufiy qarashlari deyarli barcha asarlarining ruhiga singgan bo’lsa-da, maxsus “lisonut- tayr” dostoni(1499)da, “nasoyimul-muhabbat” manqabasi”(1495-96)da, “tarixi anbiyo va hukamo”(1485-8), “arbain”, “munojot” singari asarlarida aks etgan. (to'liqroq: www.literature.uz ) :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: qaro ko'zum qaro ko'zum, kelu mardumlug' emdi fan qilg'il, ko'zum qarosida mardum kibi vatan qilg'il. yuzung guliga ko'ngul ravzasin yasa gulshan, qading niholig'a jon gulshanin chaman qilg'il. takovaringg'a bag'ir qonidin hino bog'la, itingg'a g'amzada jon rishtasin rasan qilg'il. firoq tog'ida topilsa tufrog'im, ey charx, xamir etib yana ul tog'da ko'hkan qilg'il. yuzung visolig'a yetsun desang ko'ngullarni, sochingni boshdin-ayog' chin ila shikan qilg'il. xazon sipohiga, ey bog'bon, emas mone' bu bog' tomida gar ignadin …

3 / 18

xizridur, sarvkim da'b ayladi ozodaliq birla maosh. qoshi ollinda navoiy bersa jon, ayb etmangiz, gar budur mehrob, bir-bir qo'ygusidir barcha bosh. o'n sakkiz yosh hayratlari o`n sakkiz ming olam oshubi agar boshindadur, ne ajab, chun sarvinozim o`n sakkiz yoshindadur. desa bo`lg`aykim, yana ham o`n sakkiz yil husni bor, o`n sakkiz yoshina muncha fitnakim boshinadur. o`n sakkiz yil dema, yuz sakson yil o`lsa, uldurur, husn shohi, ul balolarkim, ko`zu qoshinadur. hayrat etmon husni naqshidaki, har hayratki, bor, barchasi ezid taolo sun`i naqqoshinadur. tan anga siymu ichina tosh muzmar ko`nglidin, aqlg`a yuz hayrat, ul oyning ichu toshinadur. may ketur, ey mug`ki, yuz hayrat aro qolmish masih, bul ajablarkim, bu eski dayr xuffoshindadur. to navoiy to`kti ul oy furqatidin bahri ashk, har qachon boqsang, quyosh aksi aning yoshindadur. mubtalo bo'ldim sanga ko'rgali husnungni zoru mubtalo bo'ldum sanga, ne balolig' kun edikim, oshno bo'ldum sanga. har necha dedimki kun-kundin uzay sendin ko'ngul, vahki, kun-kundin …

4 / 18

un, xush chiqishsang lahzani bu zori hojatmand ila. lablaring hajrinda yur parkandkim bo'lmish ko'ngul, la'l erur mahlul qon o'rnig'a har parkand ila. chun navoiy ko'ngli sindi, emdi lutfing ne asig'? kim ushatsa shishani bitmas yana payvand ila. oshiq o'ldum oshiq o'ldum, bilmadim yor o'zgalarga yor emish, olloh-olloh, ishq aro mundoq balolar bor emish. qaddig'a el mayli bo'lg'ondin ko'ngul ozurdadur, ul alifdin zorlarning hosili ozor emish. elga novak urdi, men o'ldim erur bu turfakim, jonim etgan resh el bag'rig'a kirgan xor emish. rishtakim, muhlik yaram og'zig'a tiktim angladim, kim kafan jinsi qirog'idin suvurgan tor emish. ko'yi devoridin og'riq tang'a tushgan soyadek, sel g'amidin emdi soya o'rnig'a dildor emish. jong'a taxvif ayladim tig'i halokidin aning, bilmadim bu ishdin ul o'lguncha minnatdor emish. ey navoiy, xo'blarni ko'rma osonlig' bilan, kim biravkim soldi ko'z, uzmak ko'ngul dushvor emish. istadim qon yutub umri jahon ahlida bir yor istadim, lekin ul kamrak topildi, garchi bisyor istadim. …

5 / 18

tmas. kerak o'z chobuki majnunvashi qotil shiorimkim, buzug' ko'nglumdin o'zga yerga javloni samand etmas. ko'ngul uz charx zolidin, firibin yemakim, oxir ajal sarrishtasidin o'zga bo'ynungg'a kamand etmas. ul oy o'tlug' yuzin ochsa, navoiy tegmasun deb ko'z, muhabbat tuxmidin o'zga ul o't uzra sipand etmas. kecha kelgumdir debon… kecha kelgumdir debon ul sarvi gulro' kelmadi, ko'zlarimga kecha tong otquncha uyqu kelmadi. lahza-lahza chiqtimu chektim yo'lida intizor, keldi jon og'zimg'avu ul sho'xi badxo' kelmadi. orazidek oydin erkanda gar etti ehtiyot, ro'zgorimdek ham o'lg'onda qorong'u kelmadi. ul parivash hajridinkim yig'ladim devonavor, kimsa bormukim anga ko'rganda kulgu kelmadi. ko'zlarindin necha suv kelgay deb o'lturmang meni, kim bori qon erdi kelgan bu kecha suv kelmadi. tolibi sodiq topilmas, yo'qsakim qo'ydi qadam, yo'lg'akim avval qadam ma'shuqa o'tro' kelmadi. ey navoiy, boda birla xurram et ko'nglung uyin, ne uchunkim boda kelgan uyga qayg'u kelmadi. jong'a chun dermen jong’a chun dermen: «ne erdi o’lmakim kayfiyati?» derki: «bois bo’ldi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alisher navoiy"

baxtiyor.uz - o'quvchi va o'qituvchilar uchun eng yaxshi portal! alisher navoiy (1441 - 1501) asl ismi nizomiddin mir alisher. u hirotda tug’ilib, shu yerda umrining asosiy qismini o’tkazgan. navoiyning otasi g’iyosiddin bahodir temuriylar xonadoniga yaqin bo’lgan. she’r zavqi va iste’dodi erta uyg’ongan. bolalikdayoq farididdin attorning “mantiqut-tayr” asarini yod olgan, sharafiddin ali yazdiy nazariga tushgan, mavlono lutfiy yosh shoir iste’dodiga yuqori baho bergan, kamol turbatiy e’tirofini qozongan. husayn boyqaro xuroson taxtiga o’tirgach (1469), navoiy hayoti va ijodida yangi bosqich boshlanadi, muhrdorlik (1469) mansabiga, vazirlik (1472) va astrobod hokimligi (1487)ga tayinlanadi. 1480-1500 yillar mobaynida o’z mablag’lari hisobidan bir necha madrasa, 40 rabot (safardagi yo’lovch...

This file contains 18 pages in PDF format (41.6 KB). To download "alisher navoiy", click the Telegram button on the left.

Tags: alisher navoiy PDF 18 pages Free download Telegram