oziqalarning proteinli to‘yimliligi mavzusidagi amaliy mashg’ulot

DOCX 9 pages 292.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 292.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyasi universisteti “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi va zoogigiyena” kafedrasi “tasdiqlayman” kafedra mudiri _______b.x.djambilov “__”____________2022 yil ta’lim yo‘nalishi: 60840100-veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo‘yicha) 2- bosqich talabalari uchun “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi” fanidan oziqalarning proteinli to‘yimliligi mavzusidagi amaliy mashg’ulot bajarish boʻyicha uslubiy ko‘rsatma 5-mashg‘ulot:. oziqalarning proteinli to‘yimliligi. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarning proteinli to‘yimliligini baholashni o‘rganish, hayvonlar ratsion tarkibidagi proteinning ahamiyatini bilish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqalaning protein to‘yimliligi deganda hayvonlarning aminokislotalarga bo‘lgan talabini qondirishga aytiladi. oziqalarning proteinli to‘yimligi ularning 1 kg tarkibi yoki 1 oziqa birligi hisobidagi xom yoki hazmlanuvchi proteinning (gramm yoki foizda) saqlanishiga qarab baholanadi. bundan tashqari oziqalarning proteinli to‘yimligiga baho berishda uning tarkibiga qarab baho berish katta ahamiyatga ega. protein oqsil va amidlardan tashkil topgan. oziqa tarkibidagi oqsil miqdori protein bilan amidlar ayirmasiga teng. oziqalarning proteinli to‘yimligiga baho berishda uning bioligik qiymatiga baho beriladi. ushbu usullardan biri – hazm bo‘lgan …

2 / 9

gan oziqalar tarkibidagi oqsilning biologik qiymati yuqori bo‘ladi va o‘rtacha 75-90% ni tashkil etadi. boshoqli donlar (bug‘doy, suli, arpa) oqsilning biologik qiymati cho‘chqa va parrandalarni oziqlantirishda o‘rtacha 60-70% tashkil etadi, kunjara va shrotda – 70%. kavsh qaytaruvchi hayvonlarda dukkakli pichan tarkibidagi oqsilning biologik qiymati – 80%, kartoshkada – 88%, ko‘k oziqalarda – 75-80% tashkil etadi. oziqaning proteinli to‘yimligigini biologik usul bilan ham baholash mumkin, buning uchun proteinli oziqalar bilan qo‘shimcha oziqlantirilgan yosh hayvonlarning o‘sish va rivojlanishi standartli ratsion bilan oziqlantirilgan hayvonlarga nisbatan taqqoslanadi. oziqalarning proteinli to‘yimligini belgilovchi asosiy ko‘rsatkichlaridan biri bu ular tarkibida saqlanadigan aminokislotalardir. yosh hayvonlarning o‘sish va rivojlanishi yoki mahsulot sintezi uchun organizmida etarli darajada sintez bo‘lmaydigan aminokislotalar, o‘rinalmashmaydigan aminokislotalar guruhiga kiradi, ular oziqa tarkibida qancha yuqori bo‘lsa, ushbu oziqa proteinining biologik qiymati shuncha yuqori hisoblanadi (1-jadval). 1-jadval aminokislotalar tasnifi o‘rinalmashmaydigan o‘rinalmashadigan arginin, valin, gistidin, izoleysin, leysin, lizin, metionin, triptofan, treonin, fenilalanin alanin, aspargin kislotasi, glutamin kislotasi, *glitsin, …

3 / 9

obud bo‘lgandan so‘ng oqsilning qolgan qismi shirdon va ingichka ichak bo‘limida proteolitik fermentlar ta’sirida hazmlanadi, ya’ni bir kamera oshqozonli hayvonlarday kabi. aynan shunday xususiyat kavsh qaytaruvchi hayvonlar uchun oziqalarning proteinli to‘yimligini baholashda uning shirdonda parchalanadigan va parchalanmaydigan qismlarni hisobga olish kerak bo‘ladi, ushbu nisbat 60-70:30-40 bo‘lishi maqsadga muvofiq. cho‘chqa va parrandalarni oziqlantirishda oziqa va ratsionning proteinli to‘yimligini baholashda uning tarkibidagi o‘rinalmashmaydigan aminkislotalar bilan ta’minlangaligi, ularning saqlanishi, azotli moddalarning foydalanish koeffitsientini oshirishda ahmiyatga ega. bir kamerali hayvonlarni oziqlantirishda asosan lizin, metionin va triptofan aminokislotalarning etishmovchiligi kuzatiladi, shuning uchun ular kritik aminokislotalar deb nom olgan. oziqalar tarkibida saqlanadigan kritik aminokislotalar to‘g‘risida ma’lumot 2-ilovada keltirilgan. o‘simiklar tarkibida bo‘ladigan proteinda oqsil xususiyatga ega bo‘lmagan amidlar guruhi saqlanadi, ular erkin aminokislotalar, aminokislotalar amidlari, azotli alkoloidlar, organik ishqorlar va amoniy birikmalar, shu jumladan nitrat va nitritlardan ham tashkil topgan. ayrim amidlar o‘simlik organizmida oqsil sintezi to‘lig‘icha hosil bo‘lmagan yoki ferment va bakteriyalar yordamida parchalanish jarayonida bo‘lgan …

4 / 9

to‘planishiga sabab bo‘ladi. shuni ta’kidlash joizki, kavsh qaytaruvchi hayvonlarda mikroflora tomonidan amidlarni amiakgacha parchalash va undan shaxsiy tana sintezizini hosil qilish imkoniyati mavjud. aynan shunday xususiyat qoramol va qo‘ylarni oziqlantirishda sun’iy azotli moddalardan foydalanish imkonini beradi. 2-jadvalda kavsh qaytaruvchi hayvonlar uchun ratsionning proteinli to‘yimligini oshirish uchun qo‘llaniladigan azotli birikmalar va ularning hazmlanuvchi protein o‘rnini bosuvchi ekvivalenlari keltirilan. 2-jadval sun’iy azotli oziqaviy qo‘shimchalar azot saqlovchi birikma hazmlanuvchi protein o‘rnini bosuvchi ekvivalent mochevina (karbamid) 2,6 sulfatamoniy 1,2 diamoniyfosfat 1,2 mochevina fosfati 1 bikarbonat amoniy 0,95 shuni ta’kidlash joizki, sun’iy azotli birikmalar hayvonning proteinga bo‘lgan talabining 25-30% miqdorda, faqat katta yoshdagi mollar ratsionida foydalanish mumkin, bunda ratsion albatda energiya, engil hazmlanuvi uglevodlar, mineral moddalar va vitaminlar bilan ta’minlangan bo‘lishi shart. protein etishmovchiligi natijasida organizmda yuz beradigan simptomlar: protein etishmgan holatlarda yoki uning to‘liq qiymatsizligi natijasida urg‘ochi hayvonlarda qochirish mavsumida kuyga kelish muddati cho‘ziladi, tuxum xo‘jayralarining rivojlanishi susayadi, ularning sifati pasayadi va miqdori kamayadi. …

5 / 9

- modda almashinuvi buziladi, azot va aminokislotalarning foydalanish koeffitsienti pasayadi, urg‘ochi mollarda otalanish susayadi va qisr bo‘lishiga sabab bo‘ladi, qon tarkibida umumiy oqsil miqdori, mochevina va mocha kislotasi ortadi. protein etishmovchiligining oldini olish chora-tadbirlari: ratsionni protein bilan tenglashtirish, cho‘chqa va parrandalar ratsioniga proteinga boy bo‘lgan (dukkakli donlar, hayvonot olamidan olingan) oziqalar bilan boyitish zarur. kavsh kaytaruvchi hayvonlar ratsioniga proteinga boy oziqalardan kiritish yoki proteinga bo‘lgan talabining 20-25% miqdorda oqsilsiz azotli birikmalarni (mochevina, diamoniyfosfat, sulfatamoniy va boshq.) kiritish mumkin, buning uchun ratsionni engil hazmlanuvi uglevodlar va minerallar bilan boyitish shart. aminokislotalar etishmovchiligi natidasida organizmda yuz beradigan simptomlar: aminokislotalar etishmovchiligi natijasida yosh mollarda ishtaxa yo‘qoladi, o‘sish va rivojlanishdan orqada qoladi. katta yoshdagi mollarda holsizlik holati kuzatiladi, mahsuldorlik va oziqalardan foydalanish samardorligi pasayadi. o‘rinalmashmaydigan aminokislotalarning etishmovchiligi yoki mavjud bo‘lmasligi asab va gormonal tazimiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, modda almashinuvi buziladi, reproduktiv funksiya yo‘qoladi. lizin, triptofan va arginin etishmovchiligi erkak hayvonlarda jinsiy faoliyatining susayishi, testikulaning …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziqalarning proteinli to‘yimliligi mavzusidagi amaliy mashg’ulot"

oʻzbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyasi universisteti “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi va zoogigiyena” kafedrasi “tasdiqlayman” kafedra mudiri _______b.x.djambilov “__”____________2022 yil ta’lim yo‘nalishi: 60840100-veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo‘yicha) 2- bosqich talabalari uchun “hayvonlarni oziqlantirish texnologiyasi” fanidan oziqalarning proteinli to‘yimliligi mavzusidagi amaliy mashg’ulot bajarish boʻyicha uslubiy ko‘rsatma 5-mashg‘ulot:. oziqalarning proteinli to‘yimliligi. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarning proteinli to‘yimliligini baholashni o‘rganish, hayvonlar ratsion tarkibidagi proteinning ahamiyatini bilish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqalaning protein to‘yiml...

This file contains 9 pages in DOCX format (292.4 KB). To download "oziqalarning proteinli to‘yimliligi mavzusidagi amaliy mashg’ulot", click the Telegram button on the left.

Tags: oziqalarning proteinli to‘yimli… DOCX 9 pages Free download Telegram