актинометр ёрдамида тўғри қуёш радиациясини ўлчаш

DOC 287.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1476125671_65291.doc 17 7 10 4 - × 7 10 7 - × ± 2 o e 2 o o ± . 2 м вт 2 м вт o o o o z o h o z o h - 90 ; d j - o sinh , cos cos t d j d j × × + × = соs sin sin - j ; 5 , 40 o = j ; 3 41 o = j - d - t d d 57 19 o - 32 20 o + 38 10 o - 12 12 o + 09 0 o - 48 0 o 47 11 o + 10 - 38 o 09 20 o + 53 19 o - 27 23 o + 27 23 o - - j - d - o h h j h j , c sinh sinh q j h + = …

рўй берадиган ҳамма ҳодисалар қуёш радиацияси таъсирида содир бўлади. ёруғлик ва иссиқлик хусусиятига эга бўлган қуёш нурлари қуёш радиацияси деб аталади. атмосферанинг юқори чегараларига кириб келаётган қуёш энергияси бир қанча омилларга боғлиқ бўлиб ҳолда, улар таъсирида соляр (қуёш) иқлими шаклланади. бу миқдор қуёш доимийси деб аталади. ернинг қуёшгача бўлган ўртача жойлашишида қуёш доимийсининг қиймати 1 январ 1981йилдан 1,367 0,007квт/м деб қабул қилинган. айни вақтда кириб келаётган қуёш радиакцияси оқими қуёш доимийси қийматига, қуёшгача бўлган масофага, қуёшнинг оғишига, жойнинг географик кенглигига ва вақтга боғлиқ бўлади. ер сирти атмосфера ва умуман ер сайёраси радиацион режимининг шакилантирувчи омили бўлади. булар қуёш доимийсининг қиймати, қуёшнинг оғиши, кун соатлари, атмосфера таркиби ундаги аэрозоллар ва сув буғларининг миқдори ва тури, ер сирти алъбедаси, ер сиртининг тури ҳолати билан аниқланади. санаб ўтилган омиллар ер сирти ва атмосфера радиацион баланси ҳамда уни ташкил этувчилар (тўғри, сочилган ва йиғинди радиация, эффектив нурланиш)нинг кунлик ва йилик ўзгаришларига сабаб бўлади. актинометрия-метрологиянинг …

идаги астрономик формула ёрдамида хисобланади: = embed equation.3 embed equation.3 embed equation.3 (3) бу ерда жойнинг географик кенглиги; гулистон шаҳри учун тошкент учун қуёшнинг оғиши; қуёшнинг соат бурчаги. ҳар бир ойнинг 21 санаси учун қуёшнинг оғиш қийматларини қуйидаги жадвалда келтирилган. 1-жадвал т/р ой т/р ой 1 январ 7 июл 2 феврал 8 август 3 март 9 сентябр 4 апрел 10 октябр 5 май 11 ноябр 6 июн 12 декабр расм. экваториал кординаталар: жойнинг географик кенглиги, қуёшнинг оғиши, t-қуёшнинг соат бурчаги, рр΄-дунё ўқи, қуёш баландлиги. аниқ кенгликлар учун, қуёш радиацияси интенсивлигининг нормал сиртга тушишини аниқлашнинг турли усуллари мавжуд. нинг 38-630 географик кенгликлар учун ҳисоблашда embed equation.3 embed equation.3 (4) формуладан фойдаланилади. бу ифодада с-атмосфера тозалигини ифодоловчи эмперик коэффициент; (5) р-қуёш нурлари нормал бўйича атмосферадан ўтишдаги тозалик коэффициентини, булутсиз кунлар учун р=0,7-0,8 қиймати атрофида тебранади. қуёш баландлиги ҳар қандай кенглик учун, ҳар қандай кун вақтида, йил ва йўналиш сиртининг ҳисоблаш (3) формула …

интенсивлик ўзгармай қолади баъзан туш вақтида интенсивлик камайиб қолиши ҳам мумкин. бунга сабаб шуки, йилнинг иссиқ ойларида туш вақти яқинлашган сари атмосферадаги сув буғлари ҳамда турли хил чанг зарраларининг миқдори ошиб кетади, натижада улар қуёш радиациясининг ютиш ва сочиш сабабли ер сиртига тушадиган қисми камаяди. ясси ва тик сиртлардаги фарқ сезиларлидир. бу фарқ айниқса қиш ойларида жуда катта бўлади. ёз ойларида қуёш осмон сферасидан баландда бўлганида тўғри қуёш радиациясининг тик ва ясси сиртида интенсивликлар бир-бирига анча яқин бўлади. асбобнинг тавсифи қуёш нурланиши энергиясини ўлчаш калориметрик, фотоэлектрик, фотографик ва кўриш усулларида олиб берилади. калориметрик усулда ўлчаш қуёш нури энергиясини қора жисмларда ютилиб иссиқлик энергиясига айлантириш орқали амалга оширилади. ҳозирги вақтда энг кўп қўлланиладигани асбоб термоэлектрик актинометрдир. актинометрнинг ишлаши учун термоэлектрик эффект асос қилиб олинган. икки турдаги металл ўтказгичнинг учлари ўзаро кавшарланиб, берк электр занжири хосил қилинган. кавшарланган учларнинг температураси бир-биридан фарқланганда занжирдан кам миқдорда электр токи ўтади. занжир очиқ бўлганда вужудга …

шга қараган тарафи қорайтирилган. пастки тарафига папирос қоғозига термоэлектрик батареянинг манганин ва канстантта полоскалар маҳкамланган. 2-расмда 8 элементдан ташкил топган схема кўрсатилган. замонавий актинометрларда 35 ва ундан ортиқ термоэлементдан фойдаланилади. барча тоқ номерли кавшарланган учлар марказ атрофида, жуфт номерли кавшарланган учлар эса мис ташқи халқага уланган бўлади. тоқ номерли кавшарлар марказдаги қорайтирилган кумуш дискнинг тескари томонига ишқор лаки суркаб ёпиштирилган папирос қоғози устидан ўрнатилган. термоюлдузчанинг жуфт номерли кавшарлари эса мис ҳалқанинг устига ишқор лаки суркалиб унга ёпиштирилган папирос қоғози устига ўрнатилган. натижада термобатарея кумуш дискдан ва мис ҳалқадан электр жиҳатдан изоляцияланган бўлади. актинометр қувурининг очиқ учи рўпарасига тескари томондан тоқ номерли кавшарланган учлар ёпиштирилган ва қуёш нурлари тушадиган томон қорайтирилган ва кумуш диска жойлаштирилган(3-расм). расм.актинометр термоюлдузчаларининг схемаси. 1-кумуш фольгали диск, 2-ички кавшарлар, 3-ташқи кавшарлар, 4-мис диск, 5-изоляцияланган таглик. агар актинометр қувурини қуёшга қаратсак, кумуш диск тўғри қуёш нурланиншининг таьсирида қизийди, мис ҳалқа исимайди. тўғри қуёш нурланишининг интенсивлиги қанча катта бўлса …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "актинометр ёрдамида тўғри қуёш радиациясини ўлчаш"

1476125671_65291.doc 17 7 10 4 - × 7 10 7 - × ± 2 o e 2 o o ± . 2 м вт 2 м вт o o o o z o h o z o h - 90 ; d j - o sinh , cos cos t d j d j × × + × = соs sin sin - j ; 5 , 40 o = j ; 3 41 o = j - d - t d d 57 19 o - 32 20 o + 38 10 o - 12 12 o + 09 0 o - 48 0 o 47 11 o + 10 - 38 o 09 20 o + 53 19 …

DOC format, 287.0 KB. To download "актинометр ёрдамида тўғри қуёш радиациясини ўлчаш", click the Telegram button on the left.

Tags: актинометр ёрдамида тўғри қуёш … DOC Free download Telegram