qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati

DOCX 39.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1709541482.docx qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati mundarija: kirish 1. qadimgi va ilk klassik davr turkiy adabiyot 2. qadimiy turkiy adabiyotda janrlarning paydo bo’lishi va taraqkiyoti xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish fol’klor va yozma adabiyot munosabati xususida so’z ketganda, individual ijodiy jarayonda kollektiv ijod namunalaridan foydalanish e’tirof etiladi. yozma adabiyot va fol’klor munosabati, yozma adabiyotda fol’klor an’analari adabiyotshunoslarning diqqatini jalb qilishi tabiiy hol. har ikki sistemaning o’zaro aloqasi adabiyotning ilk bosqichida alohida o’ziga xos xususiyatga ega. adabiy jarayonning yuzaga kelishi, undagi milliylik, xalqchilik fol’klorsiz bo’lmaydi. bu yo’nalishdagi tadqiqotlarni amalga oshirishda qiyosiytarixiy metod eng qulay va maqsadga muvofiqdir. agar turkiy tili adabiyot, jumladan, o’zbek adabiyotini ko’zdan kechiradigan bo’lsak, fol’klor an’analari har bir davr adabiyotida, xususan, har bir ijodkorda, alohida, o’ziga xos shaklda namoyon bo’ladi. ba’zan ijodkor asarga xalq og’zaki ijodini turli afsona, rivoyat va boshqa janrlarni olib kiradi, ba’zan afsona va rivoyatlar yozma …

ol tug’iladi: qadimgi turk davridan birorta ham folk’lor namunalari etib kelmagan bo’lsa, qadimgi turkiy adabiyot bilan turkiy eposlar munosabati xususida so’z yuritib bo’ladimi? bunday mulohazalarga quyidagicha javob beramiz: 1. hozirgi davr adabiyotida fol’klor va yozma adabiyot bir-biriga bog’liq bo’lmagan ikki sistema bo’lsa, turkiy adabiyotning ilk davrida bir-biridan ajratib bo’lmaydigan yaxlit sistemadir. 3 2. adabiy jarayonning qadimgi turk davridagi holati fol’klor va yozma adabiyot estetik printsiplarining bir-biriga uyg’unligi bilan harakterlanadi. har ikki sistemaning qadimgi turk davrida yaxlit namoyon bo’lishi yozma adabiyotning bir necha manbalarni o’zida mujassamlantirgan turini namoyon qiladi. bunda tarixiylik, mifologiya, fol’klorizm nazarda tutiladi. obrazli qilib aytganda, yodnomalar o’ziga xos mozaikani eslatadi. boshqa xalqlarning qadimgi davr adabiyoti yuzasidan olib borilgan tadqiqotlar va chiqarilgan ilmiy xulosalar va qadimgi turkiy adabiyot va turkiy eposlar munosabatini o’rganish uchun manba bo’ldi. jumladan, qadimgi rus adabiyoti bilan bu davrdagi xalq og’zaki ijodi munosabatlari va boshqa xalqlarning qadimgi davr adabiyoti bilan fol’klori munosabati xususidagi tadqiqotlarga nazariy …

avsda shu dostonning sahifasi ko’rsatildi, xolos. ept – eniseyskaya pis’mennost’ tyurkov. bu s.e. malovning asari bo’lib, enisey yodnomalaridan misollar shu asardan olindi. enisey yodnomalarining nomini ko’rsatmasdan, shu asarni va uning sahifasini ilova qilish bilan cheklandik. «dada qo’rqut kitobi» (anqara, 1986, nashrga tayyorlovchi muharram erkin) dan olingan misblardan so’ng faqat sahifalargina ko’rsatildi, xolos. qadimgi va ilk klassik davr turkiy adabiyot bilan turkiy eposlar o’rtasidagi aloqalar qadimgi turkiy adabiyotning genezisi avvalo biz sistemalararo aloqa degan tushunchani aniqlab olaylik. buning uchun terminning mohiyatidan kelib chiqamiz. sistema - qismlardan tashkil topgan butunlik. aslida yozma adabiyot ham o’zi yaxlit bir sistema. undagi obrazlar, syujet, badiiy tasvir vositalari bir butun holda sistema hosil qiladi. turkiy eposlar ham xuddi shu tartibda sistema hosil qiladi. turkiy eposlar ham xuddi shu tartibda sistema hosil qiladi. yozma adabiyot bilan eposlar o’rtasidagi sistemaro aloqa degan tushuncha har ikki sistemadagi mavjud syujetlar, obrazlar, badiiy tasvir vositalarining bir-biriga o’tishini anglatadi. qadimgi va ilk …

lar)niki emas, balki faqət eposlarga xos bo’lgan epitetlardir. mazkur epitetlarning vazifasi yodnomalarda, bir tomondan, ko’tarinkilikni hosil qilish, ikkinchi tomondan esa, ideal qahramonlar obraziga asos solishdir. agar doimiy epitetlar yodnomalarga kiritilmaganda, romantik ko’tarinkilik hosil bo’lmagan va yodnomalarning yozma adabiyot sifatidagi muhim bir qirrasi ochilmagan, ideal qahramon obraziga asos solinmagan bo’lar edi. har ikki sistemaning sinkretikligi bu o’rinda muhim ahamiyat kasb etgan. ba’zi misollarga murojaat qilaylik: bilga qag’an armis, alp qag’an armis, buyruqы yama bilga armis arinch, alp armis arinch, bag’lari yama, bodunы yama tuz armis (ktu, 3) - dono hoqon ekan, bahodir hoqon ekan, buyruqlari ham dono ekan, shekilli, bahodir ekan shekilli, beklari ham, xalqi ham to’g’ri ekan. biligsiz qag’an olurmis arinch, yablak qag’an olurmis arinch, buyruqы yama biligsiz arinch, yablaq armis arinch (ktu,5) – bilimsiz hoqon o’tirgan ekan, yomon hoqon o’tirgan ekan, buyruqi ham bilimsiz ekan, shekilli, yomon ekan, shekilli. yuqoridagi epitetlarnig muhim vazifalaridan biri ideallashgan hoqon obraziga asos solishdir. …

miyatdagi adabiyotga o’z ta’sirini o’tkazganda, xuddi eposlardagi qahramonlar singari sifatlarga ega bo’lishini alohida ta’kidlaydi. bu jarayon, har bir xalq adabiyotida bir kechadi, yozma adabiyotga tadrijiy ravishda o’sib o’tishi va unga ta’siri ham deyarli bir xil. bu davrgacha (asosan, afsonalarda) turli sifatlarni (donolik, bahodirlik) o’zida mujassamlantirgan qahramonlar yuzaga keldi, ya’ni sinfsiz jamiyatdagi kul’t elementlari ham yodnomalarga o’z ta’sirini ko’rsatdi. bu qahramonlik sifatlarini yuzaga chiqarish uchun janrlar o’z embrional holatidan chiqdi, imkoniyatlarini kengaytirdi, g’oyaviy-badiiy jihatdan takomillashdi. ana shu jarayon – yangi qaxramonlik sifatlarining paydo bo’lishi ham qadimgi turkiy yodnomalarning qahramonlik dostonlari ruhida yaratilishiga sabab bo’ldi va epos vazifasini ham, yozma adabiyot vazifasini ham bajaraverdi. yodnomalarning funktsiyasiga ko’ra sinkretikligi uning fol’klor-adabiy sintezi tufayli paydo bo’ldi. yodnomalarning bayon qilish texnikasi ham shunga yo’naltirilgan. i. v. stebleva bayon qilish texnikasi haqida to’xtalib, kul tigin kichik va ulug’ yodnomasining kompozitsiyasini tahlil qilar ekan, shunday xulosaga keladi: «voqealarni bayon qilish bu yodnomalarda an’anaga va she’riy formaga ega …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati"

1709541482.docx qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati mundarija: kirish 1. qadimgi va ilk klassik davr turkiy adabiyot 2. qadimiy turkiy adabiyotda janrlarning paydo bo’lishi va taraqkiyoti xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish fol’klor va yozma adabiyot munosabati xususida so’z ketganda, individual ijodiy jarayonda kollektiv ijod namunalaridan foydalanish e’tirof etiladi. yozma adabiyot va fol’klor munosabati, yozma adabiyotda fol’klor an’analari adabiyotshunoslarning diqqatini jalb qilishi tabiiy hol. har ikki sistemaning o’zaro aloqasi adabiyotning ilk bosqichida alohida o’ziga xos xususiyatga ega. adabiy jarayonning yuzaga kelishi, undagi milliylik, xalqchilik fol’klorsiz bo’lmaydi. bu yo’nalishdagi ...

DOCX format, 39.9 KB. To download "qadimgi turkiy adabiyot va folklorning o’zaro munosabati", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi turkiy adabiyot va folk… DOCX Free download Telegram