oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash

DOCX 8 pages 38.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

4-mashg‘ulot:. oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash. energetik oziqa birligi. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarnig to‘yimliligini almashinuv energiya va energetik oziqa birligida hisoblashni o‘rganish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqalarning to‘yimliligini energetik jixatdan baholash uchun 1963 yilda almashinuv energiyasidan foydalanish tavsiya etilgan. almashinuv energiya oziqa tarkibidagi yalpi energiyaning bir qismi bo‘lib u hayvon organizmida issiqlik va mahsulot energiyasini hosil qilish uchun sarflanadigan energiyadir. hayvon organizmida energiyaning almashinuvi 3-chizmada ko‘rsatilgan. 3-chizma energiya almashinuvi chizmasi ( yalpi energ i ya ) ( tezak energiyasi ) ( hazm bo’lgan moddalar energiyasi ) ( siydil enegiyasi ) ( ichak gazlari energiyasi ) ( almashinuv yoki fiziologik foydali energiya ) ( issiqlik almashinuvi energiyasi ) ( mahsulot energiyasi ) almashinuv energiya hisobiga barcha ichki organlarning ish faoliyati, ya’ni hazm qilish va ayirish, nafas olish, qon aylanish organlarining, ichki bezlar sekretsiyasi, asab tizimi va boshqa hayotiy jarayonlar amalga oshiriladi. bunda ichki organlarining faoliyati va xo‘jayralarda oksidlanish reaksiyalari natijasida issiqlik energiyasi hosil …

2 / 8

quyidagi ma’lumotlar asosida to‘yimli moddalarning yonish natijasida hosil bo‘lgan issiqlik energiyasi to‘g‘risida hulosa qilinadi: 1 g hazm bo‘lgan yog‘ - 39,7 kdj yoki 9,5 kkal; 1 g hazm bo‘lgan protein - 23,3 kdj yoki 5,3 kkal; 1 g hazm bo‘lgan uglevodlar - 17,5 kdj yoki 4,2 kkal almashinuv energiyasini hosil qiladi. 9867-61 sonli davlat andozasiga asosan: 1 kal = 4,1868 dj; 1 dj = 0,2388 kal; 1kdj = 1000 dj; 1 mdj = 1000 kdj. oziqa tarkibidagi almashinuv energiyasini aniqlash uchun yalpi energiyadan organizmdan ajralib chiqgan energiyalarni ayirish kerak. shuning uchun oziqa tarkibidagi almashinuv energiyasini aniqlash uchun to‘la qonli oziqlantirish tashkil etilgan sharoitda moddalar balansi tajribalarini o‘tkazish yo‘li bilan aniqlanadi. ushbu tajribalar har xil hayvonlar uchun quyidagi ko‘rinishda ega: kavsh qaytaruvchi hayvonlar va otlar uchun: alen=yalpien-(tezaken+siydiken+metanen); cho‘chqalar uchun: alen=yalpien-(tezaken+siydiken); parrandalar uchun: alen=yalpie – ahlaten. kavsh qaytaruvchi hayvonlar va otlar uchun almashinuv energiyasini aniqlash uchun metan bilan ajralgan energiyani alohida aniqlash …

3 / 8

10 mdj ga teng bo‘lganligi uchun har xil hayvonlar uchun oziqalarning almashinuv energiyasi quyidagi formula yordamida eob hisoblab chiqariladi: ; a.e.petuxova (1990) o‘tkazgan tajriba natijalarini misol qilib ko‘rsatamiz: tirik vazni 550 kg kunlik sog‘imi 10 kg sutni tashkil etadigan sigir ustida balans tajribasida bir kunda 50 kg boshoqli-dukakli o‘t iste’mol qilgan. har 1 kg o‘tning umumiy energetik qiymati 4,20 mdj ga teng bo‘lgan, demak 50 kg o‘tning umumiy energiyasi 210 mdj (4,20×50) ni tashkil etgan. balans tajribalarida sigir organizmida quyidagi miqdorda energiya ajralganligi aniqlandi: tezak bilan – 67,7 mdj, siydik bilan – 6,7 mdj va metan bilan – 19,8 mdj. qoramollar uchun foydalaniladigan formula yordamida almashinuv energiyasini hisoblab chiqamiz: al en = 210 – (67,7+6,7+19,8) = 115,9 mdj. demak 1 kg o‘tning energetik qiymati 2,32 mdj (115,9÷50) almashinuv energiyaga teng. oziqalarni energetik to‘yimliligini hisob–kitob yo‘llari bilan almashinuv energiyasida ifodalashning bir necha usullari mavjud. birinchi usul. oziqalarning kimyoviy tarkibi va hazmlanish …

4 / 8

alarida aniqlangan to‘yimli moddalarning hazmlanish koeffitsientlari quyidagicha bo‘lgan: protein – 60%, yog‘ – 52%, kletchatka – 68% va aem – 78%. kimyoviy tarkibi va to‘yimli moddalarning hazmlanish koeffitsientlari asosida 1 kg o‘tning tarkibida: 14,4 g (24×60÷100) hazm bo‘ladigan protein; 3,1 g (6×52÷100) hazm bo‘ladigan yog‘; 40,8 g (60×68÷100) hazm bo‘ladigan kletchatka va 97,5 (125×78÷100) hazm bo‘ladigan aem borligi aniqlandi. yuqorida keltirilgan qoramollar uchun regressiya tenlamasi yordamida 1 kg boshoqli-dukkakli o‘t tarkibida saqlanadigan almashinuv energiyasini hisoblab chiqamiz: alen=17,46×14,4+31,23×3,1+13,65×40,8+14,78×97,5=2346,2 kdj yoki 2,34 mdj ikkinchi usul. ushbu usulda almashinuv energiya hazm bo‘lgan energiya orqali aniqlanadi, ma’lumki 1 g hazm bo‘lgan to‘yimli modda yig‘indisi 18,43 kdj (4,41 kkal) hazm bo‘lgan moddalar energiyasiga teng, va ushbu energiya almashinuv energiyaga nisbatan qoramollarda – 82%, qo‘ylarda 87%, otlarda – 92%, cho‘chqalarda – 94% ni tashkil etadi. buning uchun oziqa yoki ratsion tarkibida to‘yimli moddalar yig‘indisi aniqlanadi (htmy ni aniqlash formulasi 2-mashg‘ulotsida keltirlgan) va uning miqdori yuqorida keltirilgan …

5 / 8

arkibida aniqlangan almashinuv energiyasi birinchi usulga nisbatan 0,07 mdj ga yuqori bo‘lmoqda, yoki bu farq 2,9% ni tashkil etadi. uchinchi usul. oziqa yoki ratsionning to‘yimliligini almashinuv energiyasini aniqlash uchun j.akselson koeffitsienlaridan foydalaniladi, ma’lumki j.akselson koeffitsientiga asosan qoramollar uchun 1 g hazm bo‘lgan modda yig‘indisi 15,45 kdj (3,69 kkal) almashinuv energiyasiga teng. bizning misolimizda 1 kg boshoqli-dukkakli o‘t tarkibida 159,7 g htmy borligi hisoblab chiqarildi, demak ushbu oziqa tarkibida qoramollar uchun almashinuv energiyani hisoblash uchun j.akselson tavsiya etgan koeffitsientga ko‘paytirish kerak: 159,7×15,45=2467 kdj yoki 2,46 mdj almashinuv energiya ko‘rinib turibdiki, uchinchi usulda aniqlangan natija ikkinchi usuldan deyarli farq qilmaydi. cho‘chqalar uchun beriladigan oziqalar to‘yimliligini almashinuv energiyasida ifodalash uchun quyidagi ekvivalentlardan foydalaniladi: 1. 1 g hazm bo‘lgan yog‘ - 38,9 kdj yoki 9,3 kkal almashinuv energiyaga teng; 1. 1 g hazm protein – 18,8 kdj yoki 4,5 kkal almashinuv energiyaga teng; 1. 1 g hazm uglevodlar – 17,6 kdj yoki 4,2 kkal …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash"

4-mashg‘ulot:. oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash. energetik oziqa birligi. mashg‘ulot maqsadi: oziqalarnig to‘yimliligini almashinuv energiya va energetik oziqa birligida hisoblashni o‘rganish. uslubiy ko‘rsatmalar. oziqalarning to‘yimliligini energetik jixatdan baholash uchun 1963 yilda almashinuv energiyasidan foydalanish tavsiya etilgan. almashinuv energiya oziqa tarkibidagi yalpi energiyaning bir qismi bo‘lib u hayvon organizmida issiqlik va mahsulot energiyasini hosil qilish uchun sarflanadigan energiyadir. hayvon organizmida energiyaning almashinuvi 3-chizmada ko‘rsatilgan. 3-chizma energiya almashinuvi chizmasi ( yalpi energ i ya ) ( tezak energiyasi ) ( hazm bo’lgan moddalar energiyasi ) ( siydil enegiyasi ) ( ichak gazlari energiyasi ) ( almashinu...

This file contains 8 pages in DOCX format (38.2 KB). To download "oziqalarning to‘yimliligini almashinuv energiyasi bo‘yicha aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: oziqalarning to‘yimliligini alm… DOCX 8 pages Free download Telegram