o'zbekiston tarixining manbalari va asoslari

PPTX 29 pages 5.1 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.1 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

мир глазами историка o'zbekiston tarixining manbalari va asoslari moddiy va arxeologik manbalar reja: 01 folklor yoki xalq ijodiyoti 05 yozma manbalar 02 etnografik manbalar 03 lingvistik manbalar 04 ўзбекистонда гендер тенглигини таъминлаш бўйича конституциявий норма ва 2 та махсус қонун амалиётда ушбу нормаларни қўллаш ва ҳаётга татбиқ қилишда жиддий камчиликлар ҳамда бўшлиқлар мавжуд. шу сабабли, ҳозирги кунда аҳоли орасида хотин-қизларнинг камситилиш ҳолатлари кенг учрамоқда. буни ўтказилган сўров ва статистик маълумотлар ҳам тасдиқлайди. 2. гендер тенгсизлиги бўйича глобал рейтинг (global gender gap index) кўрсаткичларига(sog'liqni saqlash,ta'limdarajasi, iqtisodiy ishtirok va siyosiy huquqlar kengaytirilishi) кўра, дастлабки ўринларда тўртта шимолий европа давлатлари (исландия, норвегия, финляндия ва швеция) ҳамда битта лотин америкаси давлати (никарагуа, 5-ўрин) ўрин олган. минтақавий нуқтаи назаридан, ғарбий европа етакчи ўринда бўлса, охирги ўринда марказий осиё ва шимолий африка минтақаси жойлашган. энг ачинарлиси, ўзбекистон республикаси the global gender gap index га киритилмаган. гендер тенглиги бўйича халқаро рейтинг ва индексларда ўзбекистоннинг ўрнини кўтариш бўйича …

2 / 29

ий зўравонлик, шилқимлик ва зўравонлик қурбонларини ўзини айблаш ва ушбу зўравонликда масъул қилиш тенденцияси кенг тарқалган. аммо бу тушунчалар қонунчиликда йўқ. бу орқали жамиятимизда “зўравонлик маданияти” шаклланган бўлиб, зўравонлик учун жавобгар шахс четда қолиб, жабрланувчи аёлларга айб қўйиш муаммоси кенг тарқалган. 5. бугунги кунда жамиятимизда эркаклар ва аёллар ўртасидаги фарқлар, аёлларни камситиш ва анъанавий ролларда намоён қилиш, шунингдек, эркакларнинг устунлигини ва гендер тенгсизликни тарғиб қилишга қаратилган салбий гендер стереотиплар оав махсулотларида кенг тарқалганлиги муаммоси мавжуд. 6. ўзбекистонда гендер статистикасини турлари тор доирада берилган. бу эса, гендер тенглиги ҳақида аниқ таасуротни шаклланишига тўсқинлик қилади. масалан, gender.stat.uz сайтида аёлларга қарши содир этилган зўравонлик ҳақида статистика мавжуд эмас. 7. хотин-қизларни ишга кириш жараёнида дискриминацияга учраши долзарб муаммо саналади. хотин-қизларни асосан оилавий шароити, ёши, фарзанд кўриш бўйича режалари, ҳомиладорлиги каби омилларни рўкач қилган ҳолда, ишга қабул қилиш ёки қилмаслик бўйича иш берувчи томонидан қарорлар қабул қилиниши ҳолатлари кенг тарқалган. ўтказилган сўровлар ва интевьюлар натижасида …

3 / 29

nbalar - bizga odamlarning o'tmishi haqida so’zlab berishi mumkin bo'lgan barcha narsa. olimlar tarixiy manbalarni: moddiy, og‘zaki, yozma, badiiy asarlar va boshqalarga bo‘lishadi. etnografik lingvistik yozma og’zaki tarixiy manbalar turlari ashyoviy kino-, foto-, fono hujjatlar tarixiy manbalarning tarixiy voqeaga yaqinligi bo‘yicha turlari birlamchi manbalar tarixiy manbalar bo'lib, ular birinchi qo'l deb ataladi. masalan, arxeolog qazishmalar paytida qayin po'stlog'i xatini topadi - uning ixtiyorida materialning o'zi va undagi yozuv bor. bular. uning qo'lida nusxasi emas, balki mutlaq asl nusxasi. tarixiy manbalarning tarixiy voqeaga yaqinligi bo‘yicha turlari ikkilamchi mannbalar – manbaning yorqin misoli - ilgari sodir bo'lgan va yilnoma muallifi bevosita ishtirok etmagan voqea haqida xabar beruvchi xronika. ya'ni, u tadbir ishtirokchilarining hikoyalaridan va asosiy materiallarni qayta ishlash va tushunish haqiqatidan foydalangan. ashyoviy yozma manbalarni shartli ravishda quyidagilarga bo'lish mumkin: azhyoviy manbalar turar-joylar asboblar uy ihozlari kiyimlar taqinchoqlar tangalar qurollar idishlar yozma manbalar yilnomalar papirus kitoblar farmonlar xronikalar gazetalar tarixiy asarlar yozma …

4 / 29

manba hisoblanadi. etnografik manbalar xalqlarning kelib chiqishiga oid maʼlumotlar, yaʼni xalq, qabila va urugʻ nomlari, inson qoʻli va aqli bilan yaratilgan qurol-yarogʻ va buyumlar, naqsh va bezaklar, odamlar ongida, shuningdek, ogʻzaki adabiyotda saqlanib qolgan maʼlumotlar. (urf-odatlar, urf-odatlar), xalq hayoti etnografik manba hisoblanadi. lingvistik manbalar lingvistik manbalar lotincha “lingua” – til so‘zidan olingan. tilimizdagi, uning leksik tarkibida uzoq o‘tmishdan qolgan ijtimoiy–iqtisodiy, ma’muriy va huquqiy atamalar: chokar (ilk o‘rta asrlarda katta er egasinining molu jonini qo‘riqlab, uni ichki va tashqi yovlardan muhofaza qilgan), kashovarz (qishloq jamoalarining oddiy mehnatkash a’zosi), kadivar (katta yer egalariga qaram bo‘lib qolgan qishloqning ziroatkor aholisi); vag‘nze (ibodatxona tasarrufidagi yerlar) va boshq.,; joy, xalq, qabila va urug‘ nomlari: do‘rmon, qo‘ng‘irot, mang‘it, jaloir, qatag‘on, ming,chig‘atoy va boshqalar ko‘p uchraydi. shu va shunga o‘xshash terminlar shubhasiz qimmatli tarixiy material bo‘lib, uzoq o‘tmishdagi ajdodlarimizning ijtimoiy–siyosiy hayotini o‘rganishda yordam beradi. ularning kelib chiqishi va etimologiyasini lingvistika fani o‘rganadi lingvistik manbalar lingvistik manbalari deganda …

5 / 29

ixchilari, shuningdek, sharq olimlarining asarlari orqali bizgacha etib kelgan. kaykovus, jamshid va siyovush, to‘maris va shiroq haqidagi qissalar shular jumlasidandir. “alpomish”, “go‘ro‘g‘li” kabi dostonlar, shuningdek, xalq ertaklari, marosim qo‘shiqlari, matal va topishmoqlarning o‘z davri ijtimoiy munosabatlari tarixini o‘rganishdagi o‘rni beqiyosdir. yozma adabiyotdan avval paydo bo‘lgan bu xalq durdonalari turli ijtimoiy tabaqaga mansub kishilarning turmushi, ma’naviy qiyofasi, urf–odati, shu davrda hukm surgan ijtimoiy munosabatlar haqida qiziqarli ma’lumotlar beradi. minglab yillar davomida yaratilgan ushbu tarixni o‘qitish va o‘rganishda yordamchi fanlarning ahamiyati beqiyosdir. chunonchi, o‘zbekiston tarixini o‘rganishda tarix fanining paleografiya, epigrafika, numizmatika, geraldika, sfragistika, diplomatika, xronologiya, metrologiya kabi yordamchi fanlar qo‘lga kiritgan yutuqlarga tayaniladi. og'zaki manbalar afsonalar dostonlar miflar qo'shiqlar marosimlar hikmatlar maqollar kino foto hujjatlari foto kino hujjatlari fotosuratlar hujjatli filmlar badiiy filmlar oilaviy videolar fonohujatlar audio hujjatlar - ovozli ma'lumotlarni o'z ichiga olgan lenta yoki diskdagi audiovizual hujjatlar. audiovizual hujjat - bu ko'paytirish uchun tegishli asbob-uskunalardan foydalanishni talab qiladigan vizual va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston tarixining manbalari va asoslari"

мир глазами историка o'zbekiston tarixining manbalari va asoslari moddiy va arxeologik manbalar reja: 01 folklor yoki xalq ijodiyoti 05 yozma manbalar 02 etnografik manbalar 03 lingvistik manbalar 04 ўзбекистонда гендер тенглигини таъминлаш бўйича конституциявий норма ва 2 та махсус қонун амалиётда ушбу нормаларни қўллаш ва ҳаётга татбиқ қилишда жиддий камчиликлар ҳамда бўшлиқлар мавжуд. шу сабабли, ҳозирги кунда аҳоли орасида хотин-қизларнинг камситилиш ҳолатлари кенг учрамоқда. буни ўтказилган сўров ва статистик маълумотлар ҳам тасдиқлайди. 2. гендер тенгсизлиги бўйича глобал рейтинг (global gender gap index) кўрсаткичларига(sog'liqni saqlash,ta'limdarajasi, iqtisodiy ishtirok va siyosiy huquqlar kengaytirilishi) кўра, дастлабки ўринларда тўртта шимолий европа давлатлари (исландия, норве...

This file contains 29 pages in PPTX format (5.1 MB). To download "o'zbekiston tarixining manbalari va asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston tarixining manbalar… PPTX 29 pages Free download Telegram