rim huquqi asoslari, predmeti va manbalari

DOCX 5 pages 20.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.9 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1.mavzu: rim huquqi asoslari, predmeti va manbalari. reja: 1. rim huquqi tushunchasi va uning predmeti 2. rim huquqining tarixiy davrlarga bo’linishi. 3. rim huquqini o’rganishning yuristlar uchun ahamiyati 1. rim huquqi tushunchasi va uning predmeti. rim huquqi rim quldorchilik davlatining, aloxida shaxslarni, fuqarolarning mulkiy munosabatlari va mulk bilan bog’liq bulgan shaxsiy nomulkiy tusdagi hamdaumuman mulk bilan bog’liqbo’lmagan boshka shaxslarga utkazib berib bo’lmaydigan shaxsiy nomulkiy munosabatlarini hamdaoilaviy huquqiy munosabatlarini tartibga soladi. qadimgi rim jamiyatida dastlab huquq; soxalaridan birinchi bo’lib, fundamental huquq soxasi sifatida fuqarolik huquqi vujudga keldi.dastlab barcha sodir etilgan harakatlar, munosabatlar, odat normalari, ananalar, ota-bobolar tomonidan koldirilgan marosimlar, diniy munosabatlar, orqali tartibga solingan bulsa ham, lekin bu normalar jamiyat rivojlanishining takomillashib borishi natijasida astasekinlik bilan yozma ravishdagi munosabatlarga uta boshladi. ana shunday asosda vujudga kelgan yozma ravishdagi munosabatlar dastlab fuqarolik huquqiy munosabatlarini keltirib chikardi va ularning harakat doirasini nixoyatda keg qilib belgiladi. darxatsikat, vujudga kelgan barcha harakatlar, xatto jinoyat elementlari …

2 / 5

barcha mavjud bulgan ogzaki ravishdagi odat normalarini yozma holatga keltirib, mujassamlashtirnb qonunga aylantirgan.ana shu qonun rim fuqarolik huquqining rivojlanishida dastlabki asoslardan bo’lib xisoblanadi. rim davlatida ommaviy (ius publicum) huquq deganda davlat manfaatlarini, erkini, uning huquqiiy holatini ximoya qiladigan, uning statusi bilan bog’liq munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy normalardan tashqil topgan munosabatlarga aytilgan. rim quldorchilik davlatining mashxur yuristlaridan biri ulpinian ommaviy va xususiy huquqning bir-biridan farkini kursatib taʼriflaydi: ommaviy huquq - bu davlatning huquqiy holati (statusi) bilan belgilanadigan, xususiy huquq esa aloxida shaxslarning manfaati, foydasi bilan bog’liq bulgan harakatlardan tashqil topgan.bu taʼrifdan ko’rinib turibdiki, ommaviy huquq haqiqatdan ham davlat manfaatini ko’zlovchi, uni ximoya qiluvchi huquqiy normalar majmuasidan iboratdir. rim huquqida ius (yus) so’zi har xil yaʼni “huquq”,“huquqdorlik”, “vakolat”, “huquq normalari” degan tushunchalarda, mazmunda ishlatib kelingan. ommaviy huquqda esa “huquq normalari” sifatida qullanilib, u davlatni idora etish, davlat organlari tizimi, ularning vakolati, kompitensiyasi, mansabdor shaxslar tushunchasi, muassasalar, davlatni irodasini, erkini amalga oshiruvchi xujjatlar …

3 / 5

sligini o’zi xal etishini, daʼvo qilish yoki rad etish, merosnn kabul qilish yoki undan voz kechish kabi va boshka bir kator munosabatlarga kirishish yoki kirishmasligini o’z ixtiyori. erki asosida amalga oshirishini taʼminlaydi. rim quldorchilik davlatida, xususan uning fuqarolik huquqida ius civile (fuqarolik huquqi) keng kamrovli tushunchalardan iborat bulgan. xalklar huquqi - peregrinlar va rim fuqarolari hamdaboshsa fuqarolarga, fuqaroligi bo’lmagan shaxslarga hamqulanilganligi uchun uni fuqarolik huquqining maʼlum bir turi sifatida tan olingan. darxakixat, ushbu munasabatlardan kelib chikib, rim davlatida uchta huquqiy tizim vujudga kelgan, yaʼni sivil xuxuklari, xalklar huquqlari va pretorlar huquqlari. 2. rim huquqining tarixiy dvrlarga bo’linishi. rim davlati tarixining ming yildan ortiq davriga qaraganda ko’proq uning huquqida chukur o’zgarishlar yo’z bergan. rim huquqi tarixi tabiiyki, rim davlati to’zumidagi o’zgarishlarni o’zida aks ettirgan. birok u rim jamiyatining ancha chukur katlamlari bilan hambog’liq bulgani xolda o’z rivojlanish jarayonida barcha murakkablashib kelgan iyekgisodiy va boshka ijtimoiy munosabatlarning, jumladan, quldorlik bilan borlik bulgan …

4 / 5

patriarxallik va diniy koldiklardan xalos buladi va dunyoviy yuridik tizimga aylanadi. 3. postklassik, yangi klassik davri (iv-vi asrlar). bu davrda quldorlik jamiyati va davlatning yemirilishi munosabati bilan rim huquqi amalda rivojlanishdan tuxtaydi, o’zida umumiy ikgisodiy va siyosiy inkiroz izlarini kutarib yuradi. ushbu davrda rim huquqidagi o’zgarishlar asosan uning tizimlashtirilishi va vujudga kelayotgan yangi feodal munosabatlariga asta-sekin moslashtirilishi bilan boglis bulgan. huquqshunos olima z.shomuhamedovaning fikrncha xozirgi zamon romanistika ilmi rim huquqi tarixini quyidagi besh davrga buladi. yaʼni: 1. qadimgi (arxaik) davr - miloddan avvalgi 753-367-yillar; 2. klassik davrdan oldingi davr - miloddan avvalgi 367- 17 yillar; 3. klassik davr - miloddan avvalgi 17 yildan milodiy 235-yilgacha; 4. klassik davrdan keyingi davr - milodiy iv-v asrlar; 5. yustinian davri - 527-565-yillar. sivilist olima l.v.krujalova rim huquqii tarixini kuyidagi davrlarga bo’ladi: 1. kqadimgi davr yoki kvirit huquqi davri - eramizdan avvalgi 753-130-yillar; 2. klassik huquqi davri — eramizdan avvalgi 130-yilidan eramizning 230-yillari; 3. …

5 / 5

huquqiy xayotimizning zaruriy masalalaridan biridir o’zbekiston respublikasi mustaqil suveren huquqiy davlat sifatida fuqarolik jamiyatini shakllantirar ekan, u iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy va xuxukiy soxalarda jaxondagi barcha davlatlar bilan shartnomalar tuzish, alokalar o’rnatish borasida kator nshlarni amalga oshirmokda. jaxon madaniyatining huquqiy yodgorligi sifatida nom koldirgan rim huquqini urganmasdan, uning ildizlariga yetmasdan, chukur huquqiy bilimni egallash huquq tarixi durdonalaridan baxramand bulish nixoyatda murakkab.taʼkidlash lozimki 1804-yilgi napoleon fuqarolik kodeksidan boshlab, 1896-yilgi germaniya fuqarolik ulojeniyasi va boshka yevropa, osiyo va afrika mamlakatlari kupchiligining fuqarolik va savdo kodekslari rim huquqining normalariga asoslanib kabul qilingan. ularning eng asosiy maksadi xususiy mulkni “muqaddaslashtirish”, iqtisodda hukmron bulgan sinf vaqillarining erki, irodasi va manfaatini qonun darajasiga kutarib, uni mustaxkamlashdan iboratdir rim huquqshunoslari xususiy mulk asosiga ega bulgan eng mukammal huquq shaklini ishlab chikarganlar hamdabu huquq tovar ishlab chikaruvchilar jamiyatining birinchi jaxonshumul huquqi asosida eʼtirof etilgan. rim huquqshunoslari sivilistika (fuqarolik huquqi)ga oid bulgan tushunchalarni, yaʼni shaxslar tushunchasi, fuqarolik huquqi va muomala …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rim huquqi asoslari, predmeti va manbalari"

1.mavzu: rim huquqi asoslari, predmeti va manbalari. reja: 1. rim huquqi tushunchasi va uning predmeti 2. rim huquqining tarixiy davrlarga bo’linishi. 3. rim huquqini o’rganishning yuristlar uchun ahamiyati 1. rim huquqi tushunchasi va uning predmeti. rim huquqi rim quldorchilik davlatining, aloxida shaxslarni, fuqarolarning mulkiy munosabatlari va mulk bilan bog’liq bulgan shaxsiy nomulkiy tusdagi hamdaumuman mulk bilan bog’liqbo’lmagan boshka shaxslarga utkazib berib bo’lmaydigan shaxsiy nomulkiy munosabatlarini hamdaoilaviy huquqiy munosabatlarini tartibga soladi. qadimgi rim jamiyatida dastlab huquq; soxalaridan birinchi bo’lib, fundamental huquq soxasi sifatida fuqarolik huquqi vujudga keldi.dastlab barcha sodir etilgan harakatlar, munosabatlar, odat normalari, ananalar, ota-bobolar t...

This file contains 5 pages in DOCX format (20.9 KB). To download "rim huquqi asoslari, predmeti va manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: rim huquqi asoslari, predmeti v… DOCX 5 pages Free download Telegram