radioteleskoplar va ularning asosiy ko’rsatgichlari

DOC 176,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1446978699_62046.doc p l 4 / 2 × = g s a , / 65 ) ( 0 2 1 a a l q × = , / 65 ) ( 0 2 1 b b l q × = n q j q j l l d d p p c × = òò w ) , ( radioteleskoplar va ularning asosiy ko’rsatgichlari reja: 1. radioteleskopning vazifasi va tuzilishi. 2. antennaning turlari va asosiy ko’rsatqichlari. 3. radiointerferometr (ri) lar. 4. apertura sinteziga asoslangan radioteleskop. 5. radioteleskopning asosiy ko’rsatgichlari. 1.radioteleskopning vazifasi va tuzilishi. radioteleskop osmon yoritqichlaridan kelayotgan radionurlanishni yig’ish, o’lchash va qayd qilish uchun qo’llaniladi. osmon yoritqichlaridan kelayotgan radiosignallar, odatda, tutash spektr singari uzluksiz chastotalar ketma-ketligidan iborat. shuning uchun osmon yoritqichlaridan uzluksiz radio chastotalar ketma-ketligida kelayotgan radio signallar radionurlanish deb ataladi. radionurlanish ham yuqorida ko’rilgan optik nurlanish singari atom o’tishlar, zarralarni to’qnashishi hamda ularni elektr va magnit maydonda tormozlanishi natijasida ajralib …

ngligi bir mgs dan kichik). priyemnikning o’tkazish (sezish va qayd qilish) polosasi bir mgs atrofida bo’ladi va bu optik nurlanish priyemnigi o’tkazish polosasidan million marta katta. osmon yoritqichlarining radionurlanishi keng o’tkazish polosasiga ega priyemnik yordamida o’lchansada u juda kuchsiz bo’ladi. radio nurlanishni qayd qilish uchun yuzasi optik teleskopnikidan ming marta katta yuzadan yig’ishga, demak, juda katta antennalar qurishga va ko’llashga to’g’ri keladi. radionurlanishni yig’ish optikada qo’llaniladigan prinsipga asoslangan. bu yerda antenna, masalan, parabolik antenna, reflektorda bosh ko’zgu, bajargan ishni bajaradi va u singari o’rnatiladi, yo’naltiriladi va aylantiriladi. radioteleskopning antennasi televidenieda qo’llaniladigan va uylarning tomiga o’rnatiladigan parabolik antennaga o’xshash bo’ladi. televidenie antennalari qo’zg’olmas, chunki eshittirish tarqatuvchi yer yo’ldoshi unga nisbatan qo’zg’olmas vaziyatda bo’ladi, to’g’rirog’i, yer shari bilan bir xil yo’nalishda va tezlikda aylanadi. radioteleskopning qabul qiluvchi qismi yoki priemnigi esa juda tor (bir mgs) qayd qilish polosaga ega, demak, u ma’lum uzunlikdagi to’lqinlarnigina qabul qilaoladi. ya’ni, u kundagi hayotda qo’llaniladigan radiopriyemniklarga …

i gers dipoli deb ataladi). tayoqchalarning biri yuqori chastotali o’zgaruvchan tok hosil qiluvchi generatorning bir qutbiga ikkinchisi esa, ikkinchi qutbiga ulanadi va ochiq fazoga chiqarib bir to’g’ri chiziq yo’nalishida joylashtiriladi (2.12-rasm). generator ishga tushirilganda antenna tayoqchalari atrofida o’zgaruvchan elektromagnit maydon hosil bo’ladi va bu maydondan barcha tomonga elektromagnit to’lqinlar tarqalaboshlaydi. radio aloqada bu yuqori chastotali to’lqinlarga past chastotali tovush to’lqinlari yuklanadi (chastota modulyatsiyasi) va iste’molchiga yetkaziladi. to’lqinning quvvati tayoqchalarga tik yo’nalishlarda maksimal qiymatga va tayyoqchalar yo’nalishida nol qiymatga ega bo’ladi. yo’nalishlar bo’yicha quvvatni taqsimlanishi antennaning yo’naltirilish diagrammasi deb ataladi. 2.12-rasm. yarim-to’lqin dipol antenna va unda elektromagnit to’lqinlarni hosil bo’lishi va tarqalishi. o’ngda antennani yo’naltirilish diagrammasi. bunday dipol antenna radio signallarni qabul qilishi ham mumkin. buning uchun tayoqchalarni priemnik qutblariga ulash kerak. endi tayoqchalar qabul qiluvchi antennaga aylandi va uning yo’naltirilish diagrammasi va qabul qiladigan to’lqinlari uzunligi tarqatishda qanday bo’lsa shundayligicha qoladi. antennaning bu xususiyati almashtirish prinsipi deb ataladi. qabul qiluvchi …

irtning yuzasidan ancha kichik bo’ladi va dipol o’qiga tik yo’nalishda u . (2.9) bu yerda g -yo’naltirilish diagrammasini belgilovchi ko’rsatkich. dipol antenna uchun g =1.64 va sa ( (2/8. bu yuza (=1 m bo’lganda 0.12 m2 dan oshmaydi. masalan quyoshdan (=1 m to’lqinda kelayotgan radionurlanish oqimi f=10-11 vt/ m2 ni tashkil etadi va bitta dipol bu oqimning o’ndan birini (f = f( sa) qabul qiladi va unga ulangan eng sezgir priemnik ham uni qayd qilaolmaydi. bitta dipoldan iborat antennaning yo’naltirilish diagrammasi juda keng (130() bo’ladi va unga quyosh bilan birgalikda butun osmondan kelayotgan radio shovqin ham tushadi va qayd qilinadi. shuning uchun bunday antenna yaramaydi. agar dipol orqasiga, undan (/8 masofada, qaytaruvchi yassi ekran yoki uzunligi dipolnikiga teng keladigan metal sim qo’ylsa, antennaning sezgirligi kuchayadi. ekran orqadan kelayotgan to’lqinlarni to’sadi oldindan kelayotganlarni esa dipol tomon qaytarib beradi (tomlardagi radio, televizor antennalari shunday yasalgan, birn echta parallel tayoqchalardan iborat va ularni …

d equation.3 embed equation.3 kenglikka ega. bu yerda (1/2 diagrammaning maksimal sezgirligi yarmiga teng sezgirlikka ega yo’nalishlari orasidagi burchak. dipollar sonini ko’paytirish yo’li bilan sinfaz antenna tomonlari a va b ni kattalashtirish, demak, antennaning yo’naltirilish diagrammasini kichraytirish mumkin. masalan, rossiya fanlar akademiyasi fizika institutining katta sinfaz antennasi (ksa) 64 yonma-yon joylashtirilgan 256 dipol qatorga ega va uning yuzasi 200x400 m. bu antenna 3 m to’lqinda ishlaydi va uning yo’naltirilish diagrammasi bosh yaprog’ining kengligi 2.10 ga teng, bu ksa ning ajrataolish kuchini belgilaydi. odam ko’zining ajrataolish kuchi (gradiusning 60 dan biri) bilan solishtirganda bu juda past ajratish demakdir. bunday antennani aylantirib, osmonning ixtiyoriy tomoniga yo’naltirib bo’lmaydi. u yordamida merediandan o’tayotgan osmon radio manbaidan kelayotgan radionurlanishni o’lchash mumkin. ikkinchidan, dipollardan tuzilgan antenna, odatda, m radio diapazonida ishlashga mo’ljallangan. qisqa radio diapazonda yaxlit shaklda ishlangan yig’uvchi antenna qo’llaniladi. bunga misol parabolik antennadir. b) parabolik antenna. radioteleskoplarda parabolik antennalar keng qo’llaniladi. uning antennasi diametri …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "radioteleskoplar va ularning asosiy ko’rsatgichlari"

1446978699_62046.doc p l 4 / 2 × = g s a , / 65 ) ( 0 2 1 a a l q × = , / 65 ) ( 0 2 1 b b l q × = n q j q j l l d d p p c × = òò w ) , ( radioteleskoplar va ularning asosiy ko’rsatgichlari reja: 1. radioteleskopning vazifasi va tuzilishi. 2. antennaning turlari va asosiy ko’rsatqichlari. 3. radiointerferometr (ri) lar. 4. apertura sinteziga asoslangan radioteleskop. 5. radioteleskopning asosiy ko’rsatgichlari. 1.radioteleskopning vazifasi va tuzilishi. radioteleskop osmon yoritqichlaridan kelayotgan radionurlanishni yig’ish, o’lchash va qayd qilish uchun qo’llaniladi. osmon yoritqichlaridan kelayotgan radiosignallar, odatda, tutash spektr singari uzluksiz chastotalar ketma-ketligidan iborat. shuning uchun osmon yoritqichlaridan …

DOC format, 176,0 KB. To download "radioteleskoplar va ularning asosiy ko’rsatgichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: radioteleskoplar va ularning as… DOC Free download Telegram