radioto‘lqinlar tuzilmasi

DOCX 458 pages 15.9 MB Free download

458 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.9 MB

File type DOCX

Pages 458

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 458

powerpoint presentation muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti «simsiz tarmoqlar» fanidan ma’ruza mat kafedrasi katta o‘qituvchisi u.t. aliev radioto‘lqinlarning tarqalishi xususiyatlari darsning maqsadi: talabalarda radioto‘lqinlarning tarqalishi xususiyatlari haqida batafsil tasavvur hosil qilish; mazkur bilimlarni mustaqil tahlil qilishga ko‘maklashish; yoshlar o‘rtasida sog‘lom manaviy va tarbiyaviy muhitni shakllantirish. reja 1. elektromagnit to‘lqinning tuzilmasi. 2. radiochastotalarning tasniflanishi. 3. radioto‘lqinlarning umumiy xossalari. elektromagnit to‘lqinning tuzilmasi radioto‘lqinlar fazoda yorug‘lik tezligida (300 000 km/sek) tarqaladigan elektromagnit tebranishlar hisoblanadi. darvoqe, yorug‘lik ham radioto‘lqinlardagiga o‘xshash xossalarga (qaytish, sinish, so‘nish va h.k.) ega bo‘lgan elektromagnit to‘lqinlar hisoblanadi . radioto‘lqinlar elektromagnit tebranishlar generatori nurlantiradigan energiyani fazo orqali tashiydi. ular elektr maydon o‘zgarganida, masalan, o‘tkazgichdan o‘zgaruvchan tok oqib o‘tganida yoki fozo orqali uchqunlar yog‘ilganida, ya’ni bir-birlaridan keyin tez keladigan tok impulslari qatorida vujudga keladi. radioaloqa radioto‘lqinlar yordamida amalga oshiriladigan telekommunikatsiya turi hisoblanadi elektromagnit to‘lqinning tuzilmasi fazoning har bir nuqtasida to‘lqining e elektr maydon kuchlanganligi vektori n magnit maydon kuchlanganligi vektoriga …

2 / 458

i f tebranishlar chastotasi bilan quyidagi ma’lum nisbati bog‘liq: λ = 3·108 /f formuladan ko‘rinib turibdiki, masalan 1 mgs chastotaga 300 metr to‘lqin uzunligi mos keladi. chastotaning ortishi bilan to‘lqin uzunligi kamayadi yoki aksincha. radioto‘lqinlarni tarqalishi qonunlari difraksiya o‘z yo‘lida tiniqmas jismga dech kelish bilan radioto‘lqinlar undan aylanib o‘tadi. difraksiya to‘siqning geometrik o‘lchamlari va to‘qin uzunliklari nisbatlariga bog‘liq ravishda turli darajalarda namoyon bo‘ladi. uzatkich qabul qilgich to‘g‘ri ko‘rinish radioto‘lqinlarni tarqalishi qonunlari refraksiya xossalari nuqtadan-nuqtaga asta-sekin o‘zgaradigan bir jinsli bo‘lmagan muhitlarda radioto‘lqinlar egri chiziqli traektoriyalar bo‘yicha tarqaladi. muhitning xossasi qanchalik keskin o‘zgarsa, traektoriyaning egriligi shunchalik katta bo‘ladi 1 — normal; 2 — kritik; 3 — o‘ta refraksiya; 4 — manfiy radioto‘lqinlarni tarqalishi qonunlari ko‘p nurli tarqalish radioto‘lqinlarni tarqalishi qonunlari interferensiya bu hodisa fazoda bir qancha to‘lqinlarning qo‘shilishida kuzatiladi. fazoning turli nuqtalarida qo‘shiladigan to‘lqinlarning fazalari nisbatiga bog‘liq ravishda natijaviy to‘lqin amplitudasining ortishi yoki kamayishi olinadi radioto‘lqinlarni tarqalishi qonunlari so‘nish radioto‘lqinlar tarqalishi jarayonida …

3 / 458

metrik nomi chastotalar diapazoni nomi to‘lqinlar nimdiapazoni 4 - 3...30 kgs 100...10 km miriametrli juda past jpch o‘ta uzun (o‘ut) 5 – 30...300 kgs 10...1 km kilometrli past pch uzun (ut) 6 – 0,3..3 mgs 1 km....100 m gektometrli o‘rta o‘ch o‘rta (o‘t) 7 – 3...30 mgs 100...10 m dekametrli yuqori yuch qisqa (qt) 8 – 30... 300mgs 10...1 m metrli ultra yuqori uyuch ultra qisqa (uqt) 9 – 0,3...3 ggs 1 m...1 dm detsimetrli o‘ta yuqori o‘yuch 10 – 3..30 ggs 10...1 sm santimetrli juda yuqori jyuch 11 – 30.. 300 gs 10...1 mm millimetrli 12 – 300... 3000 ggs 1... 0,1 mm detsimillimetrli har bir radioxizmatga o‘z diapazoni oralig‘i yoki qayd etilgan chastotalar ajratilgan radioto‘lqinlarning tarqalishi er usti harakadagi aloqasi uchun ajratilgan ayrim diapazonlarni belgilash atama chastotalar dipazoni tushuntirish qisqa to‘lqinli diapazon (qt) 2–30 mgs tarqalishning o‘ziga xos xususiyatlar tufayli asosan uzoq masofali aloqada qo‘llaniladi «si-bi» 25.6–30.1 mgs …

4 / 458

ilishda “soya”ning paydo bo‘ladi. soyali zonada radioto‘lqinlarni qabul qilish sharoitlari buziladi qt diapazonda radioto‘lqinlarning tarqalishi bu diapazondagi radioto‘lqinlar asosiy er sirtida sezilarli darajada yutiladi va er yuzasi bo‘ylab radioaloqa masofasi 100 kmlardan oshmaydi, ammo ular ionosferadan kam yo‘qotish bilan jadal qaytadi metrli diapazonda radioto‘lqinlarning tarqalishi bu diapazonlarda ishlaydigan uzatish tizimlarining ishlash masofasi, asosan uzatish va qabul qilish antennalar orasidagi to‘g‘ri (optik) ko‘rinish chegaralari bilan cheklangan katta masofalarda aloqani amalga oshirish uchun a va b nuqtalar orasidagi oraliq stansiyalarni (yoki retranslyatorlarni) o‘rnatish yoki antennalarni yuqori balandliklarga ko‘tarish kerak. metrli diapazonda radioto‘lqinlarning tarqalishi radioko‘rinish chegaralaridagi aloqa nafaqat qabul qilish nuqtasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘lqinning, balki er yuzasidan qaytgan to‘lqinning bir vaqtning o‘zida kelish imkoniyati bilan tavsiflanadi v nuqtaga ikkita to‘lqinlar to‘g‘ri va er sirtidagi s nuqtadan qaytgan to‘lqinlar keladi. qabul qilish nuqtasida va qaytgan to‘lqinlarning interferensiyasi hodisasi sodir bo‘ladi. santimetrli va millimetrli diapazonlar radioto‘lqinlarining tarqalishi bunday radioto‘lqinlar nurlanish manbaidan qabul qilish nuqtasiga yorug‘lik to‘lqinlari …

5 / 458

solyut qiymatlari orqali emas, balki signal maydoni kuchlanganligini shovqin maydoni kuchlanganligiga nisbati orqali aniqlanadi. turli aloqa turlari – radiotelefon, radiotelegraf, radioeshittirishni va boshqalarni amalga oshirish uchun ma’lum minimal signal/halaqit nisbati talab qilinadi. bu joyda va berilgan to‘lqin diapazonida halaqitlar sathini aniqlashni bilish katta amaliy ahamiyatga ega. sanoat va atmosfera halaqitlari sanoat halaqitlari manbalari 1) ishlashi uchqunlash bilan bo‘ladigan turli xil elektr qurilmalar, 2) qisqaroq to‘lqinli stnatsiyalarning ishchi diapazoniga tushadigan asosiy chastotaning yuqori garmonikalarini nurlantiradigan radiostansiyalar hisoblanadi. ular ayniqsa 2000 ÷ 10000 m to‘lqinlar uzunliklarida halaqitlar maydoni kuchlanganligi 1000 mkv/mga etadigan katta shaharlarda sezilarli bo‘ladi. qisqaroq to‘lqinlarda sanoat halaqitlari kamayadi. sanoat halaqitlarini ularning vujudga kelishi joylarida ham radioto‘lqinlarni nurlanishiga, ham ularning ta’minot o‘tkazgichlari bo‘yicha tarqalishiga to‘sqinlik qiladigan filtrlash va ekranlashning qo‘llanilishi yo‘li bilan so‘ndiriladi. kosmik halaqitlar erdan tashqi manbalar hosil qiladigan radionurlanishlar kosmik radionurlanishlar, bu nurlanishlar hosil qiladigan halaqitlar esa kosmik halaqitlar deyiladi. galaktikadagi halaqitlar 18 ÷ 30 mgs diapazonda eng …

Want to read more?

Download all 458 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radioto‘lqinlar tuzilmasi"

powerpoint presentation muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti «simsiz tarmoqlar» fanidan ma’ruza mat kafedrasi katta o‘qituvchisi u.t. aliev radioto‘lqinlarning tarqalishi xususiyatlari darsning maqsadi: talabalarda radioto‘lqinlarning tarqalishi xususiyatlari haqida batafsil tasavvur hosil qilish; mazkur bilimlarni mustaqil tahlil qilishga ko‘maklashish; yoshlar o‘rtasida sog‘lom manaviy va tarbiyaviy muhitni shakllantirish. reja 1. elektromagnit to‘lqinning tuzilmasi. 2. radiochastotalarning tasniflanishi. 3. radioto‘lqinlarning umumiy xossalari. elektromagnit to‘lqinning tuzilmasi radioto‘lqinlar fazoda yorug‘lik tezligida (300 000 km/sek) tarqaladigan elektromagnit tebranishlar hisoblanadi. darvoqe, yorug‘lik ham radioto‘lqinlardagiga o‘xshash xoss...

This file contains 458 pages in DOCX format (15.9 MB). To download "radioto‘lqinlar tuzilmasi", click the Telegram button on the left.

Tags: radioto‘lqinlar tuzilmasi DOCX 458 pages Free download Telegram