moyli ekinlarning ahamiyati. kungaboqar biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi

DOCX 5 pages 23.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

moyli ekinlarning ahamiyati. kungaboqar biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi reja; 1. moyli ekinlar vakillari.ularning ahamiyati, ishlatilishi. 2. kungaboqar-morfologiyasi, biologiyasi, navlari va yetishtirish texnologiyasi. adabiyotlar: 1. vasilyev d. s. agrotexnika, podsolnechnika. m., kolos, 1983. 2. podsolnechnik. m., kolos, 1975. o‘simlik moylari hayvon yog‘lari bilan bir qatorda oziq-ovqat ahamiyatiga ega. o‘simlik moyi bevosita oziq-ovqatga ishlatiladi va konserva, konditer, non tayyorlashda, shuningdek margarin, olif, stearin, linoleum, lak, bo‘yoq sanoatida, moylash materiali sifatida, medisinada foydalaniladi. moyli ekinlarning urug‘larini qayta ishlab moy olishda hosil bo‘lgan kunjara va shrot oqsilga boy (35-40 %) sifatli oziqa. ularning ko‘pchiligi qimmatli asal beruvchi o‘simlik. o‘simlik moyi uch atomli spirt gliserin va yog‘ kislotalarining murakkab efiri hisoblanadi. oqsil va uglevodlarga nisbatan yog‘lar (o‘simlik moyi) ko‘p kaloriya saqlaydi. 1 g o‘simlik moyida 39,8 kj, 1 g oqsilda 18,4-23, 1 g uglevodlarda 16,7-17,6 kj energiya saqlanadi. turli moyli ekinlarning urug‘lari va mevalarida, yog‘ miqdori turga, navga, tuproq-iqlim sharoiti, qo‘llanilgan agrotexnikaga bog‘liq holda 15,5 …

2 / 5

82-207 0,03-2,24 qurimaydigan kanakunjut 47,2-58,6 81-86 167-185 0,1-11,0 « ko‘pgina o‘simlik moylari havodagi kislorodni biriktirib quriydi va qattiq elastik massaga aylanadi. yog‘ning qurish xususiyati uning muhim sifat ko‘rsatkichlaridan biridir. moy tarkibidagi to‘yinmagan yog‘ kislotalarini miqdori yod soni bilan belgilanadi va 100 g moyga birikkai yodni gramm miqdori bilan ifodalanadi. yod soni qancha ko‘p bo‘lsa moyni qurish xususiyati shunchalik yuqori bo‘ladi. hamma o‘simlik moylari qurish darajasiga qarab uch guruhga bo‘linadi: quriydigan (yod soni 130 ortiq) moylar - asosan texnikaviy maqsadlar uchun ishlatiladi. zig‘ir, perilla, lyallemansiya moylari shu guruhga kiradi. yarim quriydigan (yod soni 95- 130 gacha) moylarga - soya, kunjut maxsar, kungaboqar, raps, xantal moylari kiradi. ular asosan oziq-ovqat maqsadlarida ishlatiladi. qurimaydigan (yod soni 95 dan kam) moylarga- yer yong‘oq hamda, kanakunjutlarniki kiradi. oziq-ovqat va texnikaviy moylarda erkin yog‘ kislotalarining kam bo‘lishi uning sifatli ekinligini belgilaydi. erkin kislotalar miqdori moydagi kislota soni bilan belgilanadi va. 1 g moydagi erkin kislotani neytrallash …

3 / 5

kislotalari ko‘p bo‘ladi va yod soni ortadi. o‘simlik moylari orasida oziq-ovqat uchun foydalanishi va yalpi ishlab chiqarishi bo‘yicha birinchi o‘rinda soya, ikkinchi kungaboqar, keyingi o‘rinlarda yeryong‘oq, paxta, raps, zaytun, kunjut, makkajo‘xori, maxsar moylari turadi. oziq-ovqatga, dog‘lanmagan (kizdirilmagan), tozalangan, salat o‘simlik moylarini ishlatish organizmda, xolestrin moddasini to‘planishini oldini oladi, qon tomirlarini elastik, terini mayin va nozik bo‘lishini ta’minlaydi, ajinlar paydo bo‘lishini oldini oladi. kungaboqar - muhim moyli ekinlardan biri. zamonaviy kungaboqar navlarining urug‘larida 50-54 % yarim quriydigai sifatli moy saqlanadi. uning moyi bevosita oziq-ovqatga, baliq, sabzavot konservalarini tayyorlashda, margarin, non va konditer mahsulotlarini ishlab chiqarishda foydalaniladi kungaboqarning moyida - linol va olein to‘yinmagan yog‘ kislotalari ko‘p. zamonaviy kungaboqar navlarida hamma yog‘ kislotalarining 55-60 % linol, 30-35 % olein kislotalari xissasiga to‘g‘ri keladi. so‘nggi yillarda yaratilgan kungaboqar navlarining moyida 75-80 % olein va 12-17 % linol kislotalari saqlanadi. bunday moylar sifatiga ko‘ra zaytun yog‘iga yaqin turadi. kungaboqar yog‘ida a, d, ye, k …

4 / 5

anadi. u asal beruvchi o‘simlik. o‘zbekistonning lalmikorligida kungaboqar silos va yashil oziqa uchun ekiladi. u sho‘rga chidamli boshqa o‘simliklar uchun agrotexnikaviy ahamiyati katta. urug‘ po‘choqlaridan olingan geksoza shakaridan etil spirti, oziqa achitqilari, pentoza shakaridan sun’iy tola, plastmassa, sinmaydigan shisha ishlab chiqarishda foydalaniladigan furfurol olinadi. quritilgan savatchasidan olingan 1 kg unda 0,8 o.b. va 38-43 g protein saqlanadi. tarixi. kungaboqarning vatani – shimoliy amerika. u yerda kungaboqarning yovvoyi turlari keng tarqalgan. ispanlar uni 1510 yili yevropaga keltirishgan. dastlab u manzarali ekin sifatida yetishtirilgan. o‘zbekistonda kungaboqar urug‘ uchun ang‘izda ekilmoqda (surxandaryo, samarqand). lalmikorlikda urug‘ hosili 4-5, sug‘oriladigan yerlarda 25-27 s/ga ni tashkil qiladi. kungaboqar 2004 yilda jaqon deqqonchiligida 21,3 mln. gektar maydon ekilib, urug‘ hosildorligi 8,6 s/ga, yalpi hosili 26,1 mln. tonnani tashkil etgan. kungaboqar rossiya, ukraina, aqsh, argentinada ko‘p ekiladi. botanik ta’rifi. kungaboqar astralar (asteraceae) oilasiga kiradi. helianthus annuus l. turi ikkita aloxida turga - h. cultus wenze l. - madaniy …

5 / 5

tadi. ertapishar navlari kamroq, kechpisharlari ko‘p barg hosil qiladi. to‘pguli - savatcha qovariq yoki botiq, tekis disksimon, moyli navlarda diametri 15-25 sm, chaqiladigan navlarda 45 sm. bir necha bargchadan iborat o‘rama bilan o‘ralgan. gul o‘rnining chetida pushtsiz, tilsimon savatcha ichida naychasimon meva hosil qiluvchi gullar joylashgan. bitta savatchada 600-1200 gul bo‘ladi. mevasi - pistacha, siqilgan tuxumsimon shaklda, to‘rtta qirrasi bor. u urug‘ - yupqa urug‘ po‘sti bilan qoplangan mag‘iz va mag‘izga yopishmay turadigan terisimon pishiq meva po‘stidan iborat. po‘chog‘i oq, kulrang, qora yo‘l-yo‘l yoki yo‘lsiz bo‘ladi, 1000 pista vazni 40-175 g. po‘chog‘i pista vaznining 22-46 % tashkil qiladi. urug‘i (mag‘iz) - murtak, yupqa urug‘ po‘stidan, murtak esa ildizcha, kurtakcha va ikkita urug‘palladan iborat. biologik xususiyatlari. kungaboqar yuqori ekologik plastiklikka ega. u shimoliy amerikaning cho‘l mintaqasida havo namligi past ammo harorat yuqori bo‘lgan kontinental iqlim sharoitida shakllangan. shuning uchun o‘zbekistonda kungaboqarni o‘sishi uchun qulay sharoit bor. haroratga talabi. kungaboqar urug‘lari 4-5 …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moyli ekinlarning ahamiyati. kungaboqar biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi"

moyli ekinlarning ahamiyati. kungaboqar biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi reja; 1. moyli ekinlar vakillari.ularning ahamiyati, ishlatilishi. 2. kungaboqar-morfologiyasi, biologiyasi, navlari va yetishtirish texnologiyasi. adabiyotlar: 1. vasilyev d. s. agrotexnika, podsolnechnika. m., kolos, 1983. 2. podsolnechnik. m., kolos, 1975. o‘simlik moylari hayvon yog‘lari bilan bir qatorda oziq-ovqat ahamiyatiga ega. o‘simlik moyi bevosita oziq-ovqatga ishlatiladi va konserva, konditer, non tayyorlashda, shuningdek margarin, olif, stearin, linoleum, lak, bo‘yoq sanoatida, moylash materiali sifatida, medisinada foydalaniladi. moyli ekinlarning urug‘larini qayta ishlab moy olishda hosil bo‘lgan kunjara va shrot oqsilga boy (35-40 %) sifatli oziqa. ularning ko‘pchiligi qimmatli asal beruvchi ...

This file contains 5 pages in DOCX format (23.0 KB). To download "moyli ekinlarning ahamiyati. kungaboqar biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: moyli ekinlarning ahamiyati. ku… DOCX 5 pages Free download Telegram