kartoshka biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi

DOC 37.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1363439686_42283.doc www.arxiv.uz reja: 1 .kartoshkaning xalq xo`jaligidagi axamiyati, kelib chiqishi, tarkalishi va xosildorligi. 2 .sistematikasi, biologik xususiyati va navlari 3. kartoshkani eqish: yerni, urugni eqishga tayyorlash, eqish usullari, muddati va meyori. 4. kartoshka ekinini parvarish kilish va xosilni yigib olish. 1. kartoshka xalq xo`jaligida oziq-ovqat, yem-xashak va texnik axamiyatiga ega. dunyo qishloq xo`jaligida kartoshka, sholi, bugdoy va makkajo`xori bilan bir katorda yetakchi urinni egallaydi. kartoshkani tuganak mevasi 25% gacha kuruk moddalarga (kraxmal 14-22%, oqsil 1,4-3,0% to`qima -1,0 moy-0,3% va 0,8-1,0% kul moddalar) xar xil vitaminlarga boy. kartoshka oziq-ovqat sifatida ko`p istemol qilinadigan maxsulot bo`lib, uni ikqinchi non xam deyishadi. dunyoda 500 dan ortik taom tayyorlanadi. kartoshka eng axamiyatli yemxashak o`simligi xam xisoblanadi. uning tuganak mevalari va poyasi chorva mollariga ozuka sifatida ishlatiladi. 100 kg tuganagi 29,5 oziq birligiga teng. kartoshka palagining 100 kg mi 8,5 oziq birligiga teng. sanoatda xam kartoshkadan spirt, kraxmal dekstrin, glyukoza, kauchuk va boshqa maxsulotlar olishda, …
2
boshlandi. kartoshkaning tashqi sharoitga tez moslashishi dunyoda tez tarkalishiga va asosiy oziq-ovqat ekini bo`lishiga sabab bo`ldi. xozirgi vaqtda kartoshka dunyoning xamma kitalarida ekiladi. dunyoda fao malumotlariga karaganda (1994 yil) kartoshka 18 mln gektar yerga ekilgan. yevropa mamlakatlarida kartoshka ko`p ekiladi, dunyo ekin maydonini 35%ni tashqil qiladi. bo`lardan ko`prok polsha (2,26 ml.ga), germaniya (yaqin 1 ml.ga) va boshqalarda ekiladi. kartoshka akshda xam ko`p ekiladi. xamdustlik mamlakatlardan kartoshka ko`prok rossiya. ukraina, belorussiya va baltik buyi mamlakatlarida ekiladi. uzbekistonda oxirgi yillari kartoshkani eqish maydoni ancha kengaydi va 1998 yil 52,7 ming gektar erga ekilgan kartoshka yuqori xosilli ekin. uzbekiston 1998 yil o`rtacha xosildorlik 121,0 sentnerni tashqil kildi. 2. kartoshka - ituzumdoshlar oilasiga (solanecese) oilasiga, unlab yovvoyi xamda madaniy turlarni birlashtiradigan solanum 1 avlodiga kiradi. ulardan solanum tuberosum eng ko`p ekiladi. kartoshka tabiatiga kura tugunakli ko`p yillik o`simlik, leqin bir yillik ekin sifatida ekiladi, chunki uning tugunagi o`sishidan boshlab, yetilgan tuganak xosil bo`lguncha davom …
3
urugi bor. 1000 dona urugining vazni 0,5 g keladi. tuganakdan ekilgan kartoshkaning ildiz sistemasi popuk ildiz. u ayrim poyalar ildizining yigindisidan iborat. ildiz sistemasida tuganaklar una boshlaganda paydo bo`ladigan usuvchi (kuzchali), ya`ni dastlabki ildizlar butun usuv davrida paydo bo`ladigan va xar qaysi stalon 4-5 tadan gruppa bo`lib joylashadigan stalon yoni xamda stalon ildizlari bo`ladi. kartoshka ildizlari yerga uncha chukur kirmaydi. ularni yarimga yaqini xaydalma katlamda joylashadi. kartoshka tuganagi yugonlashgan qisqa poyadan iborat. tuganagi yoshligida xlorofilsiz mayda bargchalar rivojlanadi, ularning izi kuzcha xosil qiladi. bargchalar kultigida tinim xolatidagi ko`rtaklar shakllanadi. tuganaklardagi xar qaysi kuzchada 3 ta va undan ortik ko`rtak bo`ladi, shulardan o`rtadagi eng rivojlangan 1 ta ko`rtak o`sa boshlaydi, boshqalari zapas sifatida saklanib, birinchi ko`rtak usimtalari shikastlanganda (singanda) usib chiqadi. tuganakdagi ko`rtaklar boshlangich o`sish konusidan, kultik ko`rtaklar va boshlangich ildizchalardan iborat. bo`ladi. kartoshkani o`sish muddati uch davrga bo`linadi. birinchi davr maysa paydo bo`lishdan gullashgacha bu davrda asosan poya o`sadi.kuk massa …
4
ga to`gri keladi. bu vaqtda yangi tuganaklar ona o`simligini stolonlarida xosil bo`ladi.bu xodisa tuganak mevalarni sifatini pasaytiradi. bundan tashkari yuqori xaroratda tuganak mevalar ayniydi yani ularni uruglik xususiyati yomonlashadi. bunday tuganak mevalar ekilganda kam xosil beradi. bunday uruglik yomon saklanadi. shu sababli uzbekiston sharoitida uruglik ishlari kiyinlashadi. kartoshka namga .ugitga va tuproqga talabchan o`simlik. kartoshkaning navlari morfologik va biologik belgilari bilan fark qiladi. uzbekistonda kartoshkani quyidagi navlari ekiladi: akrab, zarafshan, lorx, to`yimli, pikasso, diamant, voltman. 3.kartoshkani eqish.-kartoshka bir yerda surunkasiga ekilsa u sulish kasali bilan kasallanadi. shuning uchun uni almashlab eqishda karam, bodring, kovun, tarvuz xamda ildizmevalilardan keyin eqish kerak.yozda ekilganda kuzgi bugdoy va arpadan keyin ekilishi kerak. ugitga talabchan tuproq sharoitiga qarab bir gektar kartoshkaga o`rtacha 100-120 kg azot 80-90 kg fosfor va kam miqdorda 40-60kg kaliy berish kerak. ugit eqishdan oldin va o`sish davrida beriladi,uruglik kattaligi jixatidan saralangan bo`lishi kerak. uruglikni o`rtacha kattaligi 60-70 g bo`lishi kerak. kartoshka …
5
yaxshi sharoit tugdiradi. shu sababli kulda ketmon bilan yoki maxsus okuchniklar bilan 2 marta kumma chopik qilinadi. ertapishar navlar bir marta gullashdan oldin chopik qilinadi. kartoshka o`simligi namga talabchan. ertagi kartoshka yer osti suvlari chukur joylashgan tuproqlarda 7-9 marta sugoriladi. kechki kartoshka esa 10-12 marta sugoriladi. gullash davrigacha kartoshkani xar 12-15 kunda, gullash davrida 6-8 kunda sugorish kerak. yozda ekilgan kechki kartoshka xar 8-10 kunda sugorilishi kerak. kartoshkani tek-2 maxsus kartoshka kovlagich mashinalarida yigib olinadi. so`ngra kartoshka saralanadi, kuritiladi va omborlarda saklanadi adabiyotlar: 1. x.atabayeva, o.qodirxujayev o`simlikshunoslik, t.yangi asr avlodi.2006 yil (lotin alifbosida). 2. o.mirzayev, t.xudoyberganov yem-xashak yetishtirish-andijon 2003 y. 3. x.atabayeva va boshq.o`simlikshunoslik, t.mexnat.2004 y. 4. i.karimov bir yillik va ko`p yillik mustaqil yurt g`allasi, t.o`zbekiston 2003 y. 5. a.omonov, x.bo`riyev, l.g`afurova, a.nurbekov bir boshoq don.t.2004 y. 6. z.umarov, a.atabayeva va boshq.non rizqi rzo`imiz, t.navruz 1994 y. 26 bet. 7. n.g.andreyev lugovoye i polevoye kormovorizvodstsvo m.kolos 1989 g.495 s. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kartoshka biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi"

1363439686_42283.doc www.arxiv.uz reja: 1 .kartoshkaning xalq xo`jaligidagi axamiyati, kelib chiqishi, tarkalishi va xosildorligi. 2 .sistematikasi, biologik xususiyati va navlari 3. kartoshkani eqish: yerni, urugni eqishga tayyorlash, eqish usullari, muddati va meyori. 4. kartoshka ekinini parvarish kilish va xosilni yigib olish. 1. kartoshka xalq xo`jaligida oziq-ovqat, yem-xashak va texnik axamiyatiga ega. dunyo qishloq xo`jaligida kartoshka, sholi, bugdoy va makkajo`xori bilan bir katorda yetakchi urinni egallaydi. kartoshkani tuganak mevasi 25% gacha kuruk moddalarga (kraxmal 14-22%, oqsil 1,4-3,0% to`qima -1,0 moy-0,3% va 0,8-1,0% kul moddalar) xar xil vitaminlarga boy. kartoshka oziq-ovqat sifatida ko`p istemol qilinadigan maxsulot bo`lib, uni ikqinchi non xam deyishadi. dunyoda 500...

DOC format, 37.5 KB. To download "kartoshka biologiyasi va yetishtirish texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kartoshka biologiyasi va yetish… DOC Free download Telegram