gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi

PPTX 26 стр. 7,2 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

гидрометрик маълумотлар ҳар турли бўлганда йиллик оқим меъёрини аниқлаш “gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi fan: “geologiya va gidrigeologiya” mavzu: “tog’ jinslarini hosil qiluvchi minerallarni o’rganish” “gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi stajyor o’qtuvchisi nortayev sh tavsiya etilayotgan adabiyotlar 2 аsosiy adabiyotlar: 1.mavlonov g.o., krilov m.m., zoxidovs. gidrogeologiya va injenerlik geologiyasi asoslari. – t.: oʼqituvchi, 1976. – 335 b. 2. yusupov g.u., xolbaev b.m. geologiya va gidrogeologiya asoslari. – t.: yangi asr avlodi, 2003. – 301 b. 3. yusupov g.u., holboev b.m. geologiya va gidrogeologiya asoslari. 2 – nashr. – t.: yangi asr avlodi, 2005. – 380 b. 4. zoxidov s. injenerlik geologiyasi–toshkent: oʼqituchi, 1988–280 b. 5. yusupov g.u., nurjanov s.e. geologiya, gidrogeologiya va geomorfologiya. – t.: timi., 2008. – 240b. qoʼshimcha adabiyotlar: 3. ergashev r. injenerlik geologiyasi va gidrogeologiya. – toshkent: oʼqituvchi, 1990. – 198 b. shestakov v.m., orlova m.s. gidrogeologiya. – moskva: mgu,1984-315 st. sergeev ye.m. injenernaya geologiya. – moskva: …

2 / 26

n. tasnifning bunday birligi bo‘lib mineral turi sanaladi. tarkibi va strukturasi bo‘yicha o‘xshash mineral turlar guruhlarga, kichik sinflarga va sinflarga birlashadi. eng yirik sistematik tabaqa bo‘lib turkum sanaladi. biz ushbu darslikda sakkiz sinf vakillaridan asosiylarini ko‘rib chiqamiz. biz sakkiz sinf vakillaridan asosiylarini ko‘rib chiqamiz. bular – silikatlar va alyumosilikatlar, oksidlar va gidroksidlar, sulfidlar, sulfatlar, karbonatlar, galogenidlar, fosfatlar va sof elementlardir. odatda ulardan eng ko‘p uchraydiganlari jins hosil qiluvchi minerallar hisoblanadi. yer po‘sti og‘irligining 70 foyizidan ortig‘ini ikki element – kislorod va kremniy tashkil etadi. kremniy tabiiy birikmalarda kislorodning to‘rtta atomi bilan bog‘langan (sio4) bo‘lib, bu kremnekislorodli tetraedr deyiladi. yer po‘stining tarkibini aniqlash uchun dunyoning barcha olimlari yer yuzasiga chiqgan tog‘ qazilmalari va burgu quduqlaridan olingan barcha minerallar va tog‘ jinslarining kimyoviy tarkibini o‘rganadilar. yerning kimyoviy tarkibi to‘g‘risidagi birinchi to‘liq ma’lumotlar 1889 yili amerikalik olim f.klark tomonidan chop qilingan. o’sha davrdan boshlab yer po‘stini kimyoviy tarkibini o‘rganish ko‘p olimlar tomonidan amalga …

3 / 26

tog‘ jinslarida yer osti qatlamlarida tabiiy omillar va inson faoliyati ta’siri ostida kechadigan geologik jarayonlar ularning tarkibi, xususiyatlari, yotish xolati va boshqa jihatlari bilan boshqariladi. shu sababli o‘quv dasturiga minerallar va tog‘ jinslarini o‘rganish mavzusi kiritilgan. mineral kristallarining shakli va ularning o‘sish turlari. 2.1-rasm mineral kristallarning shakli va ularning o‘sish turlari. i-izotermik kristallar: 1-rombik dodekaedr (granit ); 2-rombik dodekaedr ( galenit); 3-pentagondodekaedr (pirit); 4-oktoedr (olmos); 5-tetraedr ( sfalerit) ; ii-bir yo‘nalishda o‘sgan kristallar: 6-ustunsimon (barit); 7-kichik ustunsimon (korund); 8-qirqilgan dipiramidal (korund); 9-piramidasimon(oltingugurt); 10-bochkasimon (korund); iii-ikki yo‘nalishda o‘sgan kristallar: 11-tugmacha shaklida(grafit); 12-romboedr (kalsit); 13-tugmacha shaklida (pirotin); iv-kristallarning o‘sish tartibi: 14-pirrotinning qiyofadoshi; 15-arsenopiritning qiyofadoshi; 16-stafrolitning qiyofadoshi; 17-gipsning qiyofadoshi; 18-kalsitning qiyofadoshi; minerallar haqida umumiy ma’lumot. minerallar deb, tarkibi va tuzulishi bir xil bo’lgan yer po’stining ichkarisida va yuzasida sodir bo’layotgan turli tuman jarayonlar natijasida hosil bo’lgan tabiiy kimyoviy birikmaga aytiladi. minerallar tabiatda 3 xil holatda uchraydi: qattiq holatdagi kristall minerallar. suyuq holatdagi minerallar. …

4 / 26

anishi 1.2. minerallarning fizik xususiyatlari. minerallarning kimyoviy tarkibi va kristall strukturasiga bog‘liq ravishda, ularning fizik xususiyatlari har xil minerallarda turlicha namoyon bo‘ladi. har qanday mineral o‘ziga xos biron bir alohida xususiyat bilan xarakterlanadi va shu xususiyatga qarab uni boshqa minerallardan ajratish mumkin. minerallarning fizik xususiyatlariga ularning qiyofasi, shaffofligi, rangi, chizigining rangi (kukunining rangi), yaltiroqligi, ulanish tekisligi, sinishi, qattiqligi, pachoqlanuvchanligi, qayishqoqligi, solishtirma og‘irligi, magnit tortishi, radioaktivligi va boshqa xususiyatlari to‘g‘risida to‘xtalib o‘tamiz. minerallarning qiyofasi. bu xususiyat uning ichki tuzilishi va hosil bo‘lish sharoiti bilan bog‘liq. erkin o‘sgan anizotrop mineral yaqqol ifodalangan kristallik shaklga ega bo‘ladi. odatda minerallar kristall agregatlar va o‘sishmalar ko‘rinishida uchraydilar. menerallarning barcha xossalarini o’rganuvchi geologiyaning alohida bo’limlari menerologiya, ularning kristal xossalarini o’rganuvchi bo’limiga esa kristollagrafiya diyiladi kristall agregatlari deb, minerallarning ichki tuzilishi va fazodagi shakli bilan bog‘liq bo‘lgan turli shakldagi mineral donalarining yig‘indisiga aytiladi. donalarning kattaligini hisobga olib minerallar yirik donali (donalar kattaligi > 5mm) , o‘rta donali …

5 / 26

farq qiladi. mineral chizig‘ining rangini sirlanmagan (xira biskvit) chinni taxtachaga chizib aniqlash mumkin. minerallarning yaltiroqligi. minerallarning yuzasiga tushgan nurni qaytarilishi, uning yaltiroqligi deyiladi. minerallar yaltiroqliklariga qarab ikki guruhga bo‘linadi: minerallarning ulanish tekisligi va sinish yuzalari. mineral kristallarining ular sindirilganda ma’lum yo‘nalish bo‘yicha ajralib hosil bo‘lgan tekis yaltiroq yuzalariga ulanish tekisligi, deb aytiladi. minerallarning qattiqligi . minerallarning tashqi mexanik ta’sirga qarshilik ko‘rsata olish qobiliyati uning qattiqligi deb ataladi. minerallarning qattiqligini aniqlashda keng qo‘llaniladigan f. moos (1773-1839) tomonidan ishlab chiqarilgan 10 balli shkaladan keng foydalaniladi. bu usul yordamida mineralning qattiqligini aniqlash uchun, qattiqligi ma’lum bo‘lgan etalon minerali bilan aniqlanayotgan mineral tirnaladi va taqqoslab aniqlanadi. f. moos shkalasining etalonlari sifatida qattiqligi 1 dan 10 balgacha bo‘lgan quyidagi minerallar qabul qilingan : minerallarning boshqa xossalari. minerallarning magnitligi; minerallarning mazasi; minerallarning xidi; xilorid kislota bilan reaksiyasi. minerallarning magnitligi. magnitlik xususiyatini erkin aylanadigan magnit strelkasi yordami bilan tekshiriladigan mineral namunasini shu strelkaga yaqinlashtirish yo‘li bilan aniqlanadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi"

гидрометрик маълумотлар ҳар турли бўлганда йиллик оқим меъёрини аниқлаш “gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi fan: “geologiya va gidrigeologiya” mavzu: “tog’ jinslarini hosil qiluvchi minerallarni o’rganish” “gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi stajyor o’qtuvchisi nortayev sh tavsiya etilayotgan adabiyotlar 2 аsosiy adabiyotlar: 1.mavlonov g.o., krilov m.m., zoxidovs. gidrogeologiya va injenerlik geologiyasi asoslari. – t.: oʼqituvchi, 1976. – 335 b. 2. yusupov g.u., xolbaev b.m. geologiya va gidrogeologiya asoslari. – t.: yangi asr avlodi, 2003. – 301 b. 3. yusupov g.u., holboev b.m. geologiya va gidrogeologiya asoslari. 2 – nashr. – t.: yangi asr avlodi, 2005. – 380 b. 4. zoxidov s. injenerlik geologiyasi–toshkent: oʼqituchi, 1988–280 b. 5. yusupov g.u., nurjanov s.e. geologiy...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (7,2 МБ). Чтобы скачать "gidrologiya va gidrogeologiya ” kafedrasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gidrologiya va gidrogeologiya ”… PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram