gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari

DOC 44,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663266659.doc gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari reja: 1. gidrogeologiya 2. regional gidrogeologiya 3. bug` ko`rinishidagi suv gidrogeologiya - yer osti suvlari tug`risidagi fan bo`lib, ularning paydo bo`lishini, joylashishini, tarqalish va taqsimlanish sharoitlarini, fizik xossalari va ximiyaviy tarkibini xamda yer ustki suvlari bilan aloqasini o`rganadi. bundan tashqari, gidrogeologiya shifobaxsh yer osti mineral suvlarini qidirib topish, shaxar va qishloqlarni ichimlik suv bilan ta`minlash, ekinzor maydonlarni sug`orish va yer osti suvlaridan amalda foydalanish uchun tadqiq qilish ishlari bilan xam shug`ullanadi. gidrogeologiya fani yer osti suvlarining, ta`minlanish, xarakatlanish, sarf bo`lish qonuniyatlarini o`rganish xamda ko`rilish katlovanlariga, transheyalarga, zovurlarga, karyerlarga qurilish paytida va burg`, shaxta quduqlariga, gorizontal suv chiqarish inshootlariga oqib keladigan suv sarfini aniqlash imkonini beradi. gidrogeologiya fani quydagi bo`limlarga bo`linadi. umumiy gidrogeologiya - yer osti suvlarining hosil bo`lishi, tarqalish sharoiti, tog` jinslari bilan o`zaro bog`likligi, ularinng fizik va ximiyaviy xossalarini xamda yer qobig`ining rivojlanishida ularning ta`sirini o`rganish …

ish bilan shug`ullanadi. ruda konlari gidrogeologiyasi - konlarning gidrogeologik sharoitlarini baxolash, yer osti suvlarining foydali qazilmalarni qazib olish ishlariga ta`sirini o`rganib, unga qarshi kurash chora-tadbirlarini ishlab chiqish bilan shug`ullanadi. mineral suvlar gidrogeologiyasi - shifobaxsh xususiyatga ega bo`lgan yer osti suvlarining paydo bo`lishi va ximiyaviy tarkibini, xosil bo`lishini, tarqalish xolatlarini aniqlash, zaxirasini xisoblash va ulardan foydalanish usullarini ishlab chiqish bilan shug`ullanadi. radiogidrogeologiya - yer osti suvlarida radioktiv elementlarning hosil bo`lish qonunini, ularning yotish xolatlarini va siljish davomida radioaktiv elementlar miqdorini o`zgarishini aniqlash bilan shug`ullanadi. regional gidrogeologiya - yer osti suvlarining yer qobig`ining ma`lum bir regionlarida tarqalish, yotish xolati va hosil bo`lish qonunlarini, shuningdek ularning yer qobig`ining geologik strukturalari bilan bog`liqligini va xalq xo`jaligida bunday suvlardan foydalanish imkoniyatlarini o`rganadi. xozirgi vaqtda gidrogeologiya fanining yangi tarmog`i - texnogen gidrogeologiya, meliorativ gidrogeologiya, gidroseysmika tarraqqiy etmoqda. yer yuzasiga yoqqan yog`in uch qismga ajraladi: bir qismi yer yuzasidan oqib, oxiri dengizga borib quyiladi, ikkinchi qismi bug`lanib …

i, kondensatlanadi, natijada suv hosil bo`ladi. lekin suv bug`i suvga aylanayotganda issiqlik chiqadi, kondensatsiya jarayonining o`zi sovuq tuproq xaroratini ko`taradi va natijada suv bug`ining oxirigacha suvga aylanishini to`xtatib quyadi. tog` jinslarida suv bug`i to`planadi, bu esa ularning tuyinishiga olib keladi va jinslarda yuqori bosim hosil bo`lganda suv bug`i yana xavoga ko`tarilib ketadi. demak, kondensatsiya jarayonining ikki tomoni bor: suv bug`ini tuproqqa singdiradi va undan chiqarib yuboradi. yer osti suvlarining asosiy qismi yog`in suvlarining tog` jinslari orasiga singishidan hosil bo`ladi. yer osti suvi – bug` xolatdami, suyuq xoldami yoki qattiq xoldami, baribir, kanday holda bo`lmasin, yer yuzasidan ostki qavatlarda joylashgan suvdir. bunday suv turli tog` jinslari qatlamlari orasida-granit, qumtosh, konglomerat va dolomitlar yorig`ida xamda karst bo`shligida; shag`al, qum, gil g`ovaklarida bo`lishi mumkin. lekin xar xil jins suvni xar xil o`tkazadi. masalan, gil, gilli slanetslar, argillitlar suvni juda yomon o`tkazadi, shu sababli ular amalda suv o`tkazmaydigan jinslar hisoblanadi. umuman olganda yer osti …

dinsatsiyalanadi. natijada zarralar atrofida juda xam yupqa parda, ya`ni gigroskopik suv hosil bo`ladi. gigroskopik suvlar zarralar yuzasiga katta kuch bilan yopishadi, shuning uchun xam ularni suyuq xolatda ajratib bo`lmaydi. binobarin, gigroskopik suvlarni grunt tarkibidan faqat bug`latib chiqarish mumkin. bunday suv qattiq sovuqda (-80o s) muzlamaydi va gidrostatik bosim hosil qilmaydi. zarralar yuzasida gigroskopik suvning hosil bo`lishi uzoq vaqt davom etadi, uning qalinligi oshadi va u zarralarning o`zaro elektromalekulyar tortishish kuchi ta`sirida bir-biri bilan qo`shiladi, natijada pardali yoki malekulyar suv hosil bo`ladi. agar biron bir zarraning atrofida qalinroq suv hosil bo`lgan bo`lsa, u asta-sekin qo`shni zaraning yupqaroq suv pardasi tomon xarakat qiladi va bu xarakat ikki zaradagi suvning qalinligi bir xil bo`lguncha davom etadi. tog` jinsining to`la tuyinishi uchun sarf bo`ladigan suv bug`lari miqdori jinsning maksimal gigroskopligi deyiladi. gigroskopik va pardali suvlarning jins tarkibida juda katta miqdorda bo`lishi shu jinsning maksimal malekulyar nam tutishi deb ataladi. pardali suv zarralariorasidagi bo`shliqni egallab, …

m ga yetadi. kapilyar suvlar yerosti suvlari satxidan yukorida joylashgan bulib, kapillyar zonani tashkil etadi va grunt, yuzaki suvlardan tuyintirib turadi. kapilyar suvlar yerning yukori va pastki zonalarida xarakatning uzgarishi tufayli xarakatga keladi va zarralar orasidagi tuzlarni eritib, yukoriga yer yuzasiga olib chikadi. kapillyar suvlar yozning issik kunlarida buglanadi va ularning tarkibidagi tuzlar yer yuzasida yigila boshlaydi. shu tarizda yer osti suv satxi 2 -3 m chukurlikda bulgan maydonlarda yer yuzasini shur bosish kuzatiladi. foydalanilgan adabiyotlar 1. islomov o.i., shoraxmedov sh.sh. umumiy geologiya t., «ukituvchi» 1971 yil. 2. kuznetsov s.s. geologiya ,uzssr «urta va oliy maktab», davlat nashriyoti,t., 1960. 3. «geologiya lugati»uzssr fa nashriyoti t.,1958. 4. ananyev v.p., peredelskiy a.v. injenernaya geologiya. iz-vo «vo`sshaya shkola», m-1980. 5. kurs obhey geologii, m., «nedra», 1976. 6. v.i.biryukov, s.n.kulichixin, n.n. trofimov poiski i razvedka mestorojdeniy polezno`x iskopayemo`x m.,nedra, 1979.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari"

1663266659.doc gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari reja: 1. gidrogeologiya 2. regional gidrogeologiya 3. bug` ko`rinishidagi suv gidrogeologiya - yer osti suvlari tug`risidagi fan bo`lib, ularning paydo bo`lishini, joylashishini, tarqalish va taqsimlanish sharoitlarini, fizik xossalari va ximiyaviy tarkibini xamda yer ustki suvlari bilan aloqasini o`rganadi. bundan tashqari, gidrogeologiya shifobaxsh yer osti mineral suvlarini qidirib topish, shaxar va qishloqlarni ichimlik suv bilan ta`minlash, ekinzor maydonlarni sug`orish va yer osti suvlaridan amalda foydalanish uchun tadqiq qilish ishlari bilan xam shug`ullanadi. gidrogeologiya fani yer osti suvlarining, ta`minlanish, xarakatlanish, sarf bo`lish qonuniyatlarini o`rganish xamda ...

Формат DOC, 44,5 КБ. Чтобы скачать "gidrogeologiya fani va uning asosiy vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gidrogeologiya fani va uning as… DOC Бесплатная загрузка Telegram