gruntlarning muhandis – geologik turi va fizik-mexanik xossalari

DOC 337,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1708066568.doc gruntlarning muhandis – geologik turi va fizik-mexanik xossalari reja: 1. gruntlarning turlari 2. gruntlarning tarkibi va fizik xossalari 3. gruntlarning mexanik xossalari tayanch so`z va iboralar: grunt, qoya gruntlari, yirik zarrali gruntlar, qumli gruntlar, loyli gruntlar, loysimon matyeriallar, kaolinit, illit, montmorillonit, lyoss, lyossimon tog` jinslari, qattiq-mineral zarrachalar, suyuq-g`ovaklardagi suvlar, gaz-havo qismi. gruntlarning turlari yer qobig`ining yemirilishi natijasida hosil bo`lgan sochiluvchan yoki bog`langan tog` jinslariga grunt deb ataladi. ularning zarrachalararo mustahkamligi mineral zarrachalar mustahkamligidan bir necha marta kam yoki zarrachalararo bog`lanishlar umuman mavjud emas. gruntlarni yana quyidagicha ta’riflash ham mumkin: grunt insonlar muhandislik-qurilish faoliyatining asosi bo`lib hisoblanadigan tog` jinsidir. qoya gruntlari va tuproqlar ham grunt deb nomlanadi. hozirgi zamon binokorlik ishlariga oid xujjatlarda (qurilish me’zonlari va qoidalar; me’zonlar va texnik ko`rsatmalar va h.k.) tabiiy holatdagi zaminlarni tashkil etuvchi gruntlar quyidagi turlarga bo`linadi: qoya gruntlari, yirik zarrali gruntlar, qumli va loyli gruntlar. qoya gruntlari. zarralari o`zaro bikr bog`langan, yopishgan yoki jipslashgan …

a doim yemirilib turadi. suvdan quruqlikka yoki aksincha sharoitlarga tushib qolgan bunday jinslar vaqt o`tishi bilan ma’lum qatlamlarga tushib qolgan bunday jinslar vaqt o`tishi bilan ma’lum qatlamlarga to`planib qolishi natijasida cho`kindi jismlar hosil bo`ladi. inshoot zamini sifatida keng foydalanadigan bunday jinslarga yirik-mayda tosh, shag`al, qum, loyli qum, qumli loy va loylar kiradi. qoya gruntlari suvga chidamli bo`lib, ularda suv yoriqlar bo`ylab harakat qiladi. qoya gruntlari mustahkamlik ko`rsatkichlari bo`yicha beton, g`isht va shunga o`xshash binokorlik ashyolaridan deyarli farq qilmaydi. lekin shunga qaramay, ular vaqt o`tishi bilan tashqi muhit ta’sirida yemiriladi. bunda suvning ta’siri kuchlidir. u qoya yoriqlari bo`ylab siljib, zarralararo yopishtiruvchi moddadarni asta sekin yeritib boradi. ayniqsa, suv tarkibida turli ishqoriy moddalar bo`lganda bunday xolat tez yuz beradi. yarim qoya gruntlari zamin sifatida xamma vaqt xam qo`l kelavyermaydi. ulardan foydalanishdan oldin, yoriqlarini tsement yoki mum bilan to`ldirib, mustaxkamlash talab etiladi. yirik zarrali gruntlar. bunday gruntlarga grunt massasining yarmidan ortig`ini tashkil etuvchi …

bo`ladi. ularning tarkibida asosan kvarts bo`lib, ba’zan dala shpati, slyuda kabi minerallar uchraydi. qum zarralarining o`lchami 0,05-5,0 mm atrofida bo`ladi. ular orasida 0,005-0,05 mm yirikladagi changsimon zarrachalar ham uchrashi mumkin. changsimon zarrachalar ham aslida dastlabki tog` jinsining yemirilishi natijasida qum bilan pavydo bo`lgani uchun ularninnsh mineral tarkibi va boshqa xususiyatlari o`xshashdir. shuningdek qum tarkibida o`lchami 0,005 mm kichik bo`lgan loysimon zarrachalar ham uchrab turadi, lekin ular 3% dan kam bo`lgani uchun qumning xususiyatlariga deyarli ta’sir etmaydi. qumlar xosil bo`lish sharoitiga ko`ra turlicha bo`ladi. masalan, dengiz cho`kindisi tarkibida xosil bo`lgan qum mayda zarrachalarning miqdori ko`pligi bilan ajralib turadi. daryo oqimida xosil bo`lgan qum esa tekis qatlam holida, muzliklar davridagi qum-dag`al, aralash; shamol ta’siridla xosil bo`lgan qum esa mayda zarrali holatda nomoyon bo`ladi. qatlami qalin tekkis zichlashgan qum ancha mustaxkam zamin vazifasini o`taydi. shu bilan birga yuk ko`tarish xususiyati qum donalarining yiriklashishi bilan ortib boradi. agar qum to`kma xolatda uchrasa, uni bino …

o`z shaklini saqlay olmaydi va oz miqdordagi siljituvchi kuch ta’sirida tezda shaklini yo`qotadi. sochiluvchan gruntlarning mustahkamligi va turg`unligi ularning zichlik ko`rsatkichlariga bog`liq bo`lib, zichlangan holatda soz, aks holda nosoz zamin hisoblanadi. sochiluvchan gruntlarning fizik va mexanik xususiyatlari ularning namlik darajasiga bog`liq bo`lmaydi. loyli gruntlar. loyli gruntlar deganda yopishqoqlik xususiyatiga ega bo`lgan, zarralari o`zaro bog`langan gruntlar nazarda tutiladi. ma’lumki, bunday jismlar kuch ta’sir etganda o`z shaklini o`zgartirib, kuch olingandan keyin ham o`zgargan shaklini saqlab qoladi. loyli gruntlar suv qo`shilganda qattiq holdan yumshoq holga, namlik yanada oshirilganda esa oquvchanlik holiga oson o`tadi. loyli gruntlar asosan kimyoviy ta’sir natijasida tog` jinsining yemirilishi tufayli hosil bo`ladi. ularning tarkibini kam miqdorda uchraydigan mayda qumli va changsimon zarralar bilan bir qatorda ignasimon va yoysimon shakldagi o`lchami 0,005 mm dan kichik loysimon zarrachalar tashkil etadi. tadqiqotchi olimlarning guvohlik berishicha, loysimon zarrachalar birlamchi minerallarning kimyoviy yemirilishidan hosil bo`lgan ikkilamchi minerallardan tashkil topgan. shuning uchun ham ularning namlanganda ko`pchib, …

larda hosil bo`ladi. kristall panjarali bunday minerallar syerg`ovak bo`lib, g`ovaklariga suv molekulalari kirganida panjaralar orasi kengayadi. natijada mineral ko`pchishi yuzaga keladi. turli davrlarda hosil bo`lgan loyli gruntlar turli zichlikka ega bo`lib, zarralararo bog`lanish kuchining mustahkamligi bilan farq qiladi. loyli gruntlar hosil bo`lish davriga, sharoitiga qarab turlicha mustahkamlikka ega bo`ladi. loyli gruntlarning hosil bo`lish sharoitiga, tarkibi va xususiyatlariga qarab bir qancha turlari mavjud. masalan, muzlik davri loyi (morena), tasmasimon loy, lyoss, balchiq, sho`rlangan loy, o`simlik qoldiqlariga boy loy shular jumlasidandir. ularning ichida lyoss va lyossimon loyli gruntlar o`zbekiston sharoitida ko`p uchraydi. lyosslar loyli gruntlar turkumiga kirib, o`ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. ular tarkibi jihatidan deyarli bir xil jinsli hisoblanib, 50-80% ni changsimon zarrachalar (0,005-0,05 mm) tashkil etadi. lyoss sariq qo`ng`ir rangdagi kvarts, dala shpati, slyuda, loysimon zarralar aralashmasi, temir gidroksid va boshqa minerallardan tashkil topgan. shamol ta’sirida hosil bo`lgan lyoss ohak, ganch va boshqa suvda oson yeriydigan tuzlardan tashkil topgan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gruntlarning muhandis – geologik turi va fizik-mexanik xossalari"

1708066568.doc gruntlarning muhandis – geologik turi va fizik-mexanik xossalari reja: 1. gruntlarning turlari 2. gruntlarning tarkibi va fizik xossalari 3. gruntlarning mexanik xossalari tayanch so`z va iboralar: grunt, qoya gruntlari, yirik zarrali gruntlar, qumli gruntlar, loyli gruntlar, loysimon matyeriallar, kaolinit, illit, montmorillonit, lyoss, lyossimon tog` jinslari, qattiq-mineral zarrachalar, suyuq-g`ovaklardagi suvlar, gaz-havo qismi. gruntlarning turlari yer qobig`ining yemirilishi natijasida hosil bo`lgan sochiluvchan yoki bog`langan tog` jinslariga grunt deb ataladi. ularning zarrachalararo mustahkamligi mineral zarrachalar mustahkamligidan bir necha marta kam yoki zarrachalararo bog`lanishlar umuman mavjud emas. gruntlarni yana quyidagicha ta’riflash ham mumkin: grunt inso...

Формат DOC, 337,5 КБ. Чтобы скачать "gruntlarning muhandis – geologik turi va fizik-mexanik xossalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gruntlarning muhandis – geologi… DOC Бесплатная загрузка Telegram