beton va armaturaning fizik-mexanik xossalari

DOCX 13 pages 89.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.3 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

· 2 – ma’ruza: beton va armaturaning fizik – mexanik xossalari. reja: 1. betonlarning tasniflanishi. 2. betonning mustahkamligi. 3. betonning kirishishi. 4. armatura to‘rlari, po‘lat armaturalar sinflari. 5. payvandlangan to‘rlar va sinchlar. 6. alyuminiy qotishmalari. tayanch so‘z va iboralar: beton, suv o‘tkazmaslik, suv ta’siriga chidamlilik, sovuqbardoshlik, olovbardoshlik, korroziyabardoshlik, past issiq va tovush o‘tkazuvchanlik, beton tarkibi, beton sinfi, mustahkamlik, kirishish, hajm o‘zgarishi, armatura, po‘lat, cho‘yan, xossalari, mustahkamlik, himoya qatlami, armaturalarga qo‘yiladigan talablar, alyuminiy qotishmalari, ishchi armaturalar, sterjenlar. 1. betonlarning tasniflanishi. temirbeton konstruktsiyalarni tayyorlashda qo‘llaniluvchi betonlar oldindan belgilangan aniq fizik-mexanik asoslarga ega bo‘lishi kerak. ularning mustahkamligi yetarli darajada yuqori bo‘lishi zichligi yuqori bo‘lib, armatura bilan yaxshi tishlashishi, uni korroziyadan ishonchli himoya qilishi va konstruktsiyaning uzoqqa chidashini ta’minlashi zarur. ba’zan vazifasiga ko‘ra qo‘shimcha ravishda: suv o‘tkazmaslik, suv ta’siriga chidamlilik, sovuqbardoshlik, olovbardoshlik, korroziyabardoshlik, past issiq va tovush o‘tkazuvchanlikka ega bo‘lishi kabi talablar ham qo‘yiladi. oldindan zo‘riqtiriladigan konstruktsiyalar uchun mustahkamligi va zichligi yuqori, kirishishi kam …

2 / 13

mentli, silikatli, gips bog‘lovchili, aralash va maxsus bog‘lovchili betonlar; to‘ldiruvchi turiga ko‘ra: zich, g‘ovakdor yoki maxsus talablarni qondiradigan (biologik himoyalovchi, olovbardosh, kimyoviy moddalar ta’siriga chidamli) betonlar; donadorligiga ko‘ra: yirik donador yirik va mayda to‘ldiruvchili va mayda donador mayda to‘ldiruvchili qo‘shilgan betonlarga bo‘linadi. qotish sharoitlariga ko‘ra: tabiiy sharoitda qotgan, atmosfera bosimi ostida issiqlik va nam ta’sirida ishlov berilgan, avtoklavda ishlovyuqori bosim ostida ishlov beriladigan betonlar. 2. betonning mustahkamligi. beton bir jinsli bo‘lmaganligi va turli xil omillarning ta’sir etishi natijasida xossalari keng miqyosda o‘zgaruvchan bo‘ladi, lekin shunga qaramay, hisoblarda yetarli darajada ishonarli bo‘lgan mustahkamlik ko‘rsatkichlaridan foydalanishga to‘g‘ri keladi. betonning me’yoriy kubik mustahkamligi qirrasi 150 mmli beton kublarning siqilishdagi vaqtinchalik qarshiligi, mpa quyidagi formuladan aniqlanadi: rn=rm(1-1,64v), (1) bu yerda: rm - betonning siqilishdagi o‘rtacha statistik kubik mustahkamligi; b-beton mustahkamligining o‘zgaruvchanlik koeffitsientini bo‘lib, og‘ir va yengil betonlar uchun o‘rtacha 0,135 ni tashkil etadi. betonning siqilishdagi mustahkamligi bo‘yicha sinflari v harfi bilan belgilanib, miqdor jihatidan …

3 / 13

sienti katta bo‘lsa, u holda betonning zaruriy me’yoriy mustahkamligiga ega bo‘lishi uchun uning o‘rtacha mustahkamligini oshirishga to‘g‘ri keladi. bu esa o‘z navbatida tsement sarfini oshiradi. o‘zgaruvchanlik koeffitsienti v=0,135 bo‘lganda rn =0,78rm bo‘ladi. agar v=0,07 bo‘lsa, me’yoriy qarshilik rn ning o‘sha qiymatini olish uchun betonning o‘rtacha mustahkamligini kamaytirish mumkin, ya’ni r1 r bo‘ladi, ya’ni demak, o‘zgaruvchanlik koeffitsienti katta bo‘lsa, betonning o‘rtacha mustahkamligini oshirishga to‘g‘ri kelar ekan. beton prizmalarining siqilish rvp va cho‘zilish rvtp bo‘yicha me’yoriy qarshiliklari (tajriba yo‘li bilan aniqlanmasa) kubik mustahkamligi orqali aniqlanadi. agar betonning bo‘ylama cho‘zilishga bo‘lgan me’yoriy qarshiligi tajriba yo‘li bilan aniqlansa, u holda quyidagi formuladan foydalaniladi: (2) bu yerda: rvtm - betonning cho‘zilishdagi o‘rtacha mustahkamligi. betonning cho‘zilish mustahkamligi bo‘yicha sinflari bt miqdor jihatidan uning cho‘zilishdagi mustahkamligiga teng bo‘lib, 0,95 aniqlikda (2.2) formuladan aniqlanadi. betonning mustahkamligiga baho beradigan asosiy ko‘rsatkich uning kubik mustahkamligidir. betonning siqilish mustahkamligi bo‘yicha sinfi-v beton kublarni sinash yo‘li bilan aniqlanadi. kubning qirralari 15 sm …

4 / 13

ementlar b15 dan kam bo‘lmagan betonlardan, katta yuk ostida ishlaydigan konstruktsiyalar esa (masalan, ko‘p qavatli binolarning quyi qavat ustunlarida) sinfi b25 dan kam bo‘lmagan betonlardan tayyorlanishi kerak. zo‘riqtirilgan konstruktsiyalar uchun b20...b60 bo‘lgan beton sinflari qabul qilinadi. hisoblarda betonning prizmatik mustahkamligi ishlatiladi. betonning prizmatik mustahkamligi kubik mustahkamligining 72-77% ini tashkil etadi: rb =0,75r. betonning bo‘ylama cho‘zilishdagi mustahkamligi bo‘yicha sinfi vt ko‘pgina inshootlarda (masalan, gidrotexnika inshoootlarida) asosiy ko‘rsatkich hisoblanadi. betonning cho‘zilishdagi mustahkamligi siqilishdagiga nisbatan 10-20 marta kam bo‘lib, quyidagi empirik formula yordamida aniqlanadi: . bo‘ylama cho‘zilishdagi mustahkamligi bo‘yicha betonning quyidagi sinflari belgilangan: bt 0,8; bt 1,2; bt 1,6; bt 2; bt 2,4; bt2,8; bt 3,2. beton sinfi konstruktsiyaning vazifasi va ishlash sharoitiga bog‘liq holda texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar asosida belgilanadi. betonning qirqilishga vaqtinchalik qarshiligi egilishdagi siljishga (1,5...2) rbt, ko‘p sonli takroriy yuklanishlardagi mustahkamligi empirik formulalardan aniqlanadi. betonning deformatsiyalanuvchanligi materialning deformatsiya-siga baho berishda normalь kuchlanish va nisbiy deformatsiya dan foydalanamiz (1-rasm). umumiy holda betonning to‘liq …

5 / 13

da ma’lum qiyinchiliklar tug‘diradi. betonning siqilishdagi boshlang‘ich elastiklik moduli (juda qisqa vaqtda yuklash holati) quyidagicha ifodalanadi: (3) betonning siqilishdagi to‘liq deformatsiyalar moduli: betonning o‘rtacha elastik-plastiklik moduli esa quyidagi ko‘rinishga ega: (4) betonning elastik-plastiklik moduli (3) va (4) ga binoan elastiklik moduli orqali ifodalanishi mumkin: , bundan: . betonning elastik deformatsiyasining to‘liq deformatsiyaga nisbati elastiklik koeffitsienti deb ataladi: el =e/b, plastik deformatsiyalarining to‘liq deformatsiyaga nisbati eca betonning plastiklik koeffitsienti deb ataladi: r=r/b. quyidagi el =el /b = (b -rl)/b =1-rl nisbatni e’tiborga olsak, betonning elastik plastiklik moduli quyidagi ko‘rinishni oladi: =e eb = (1-rl) eb. nazariy jihatdan betonning elastiklik koeffitsienti el =0,3..1,0 oralig‘ida, tajribaviy tadqiqotlar ko‘rsatishicha 0,30,9 oralig‘ida o‘zgarar ekan. b 20 b 50 sinfli oddiy betonning elastiklik moduli 27000-39000 mpa oralig‘ida bo‘ladi. beton uchun puasson koeffitsientining boshlang‘ich qiymati = 0,2 bo‘lib, bu qiymat kuchlanish ortishi bilan ortib boradi. betonning siljish moduli ga yoki 0,4 eb ga teng. xulosa qilib aytganda, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "beton va armaturaning fizik-mexanik xossalari"

· 2 – ma’ruza: beton va armaturaning fizik – mexanik xossalari. reja: 1. betonlarning tasniflanishi. 2. betonning mustahkamligi. 3. betonning kirishishi. 4. armatura to‘rlari, po‘lat armaturalar sinflari. 5. payvandlangan to‘rlar va sinchlar. 6. alyuminiy qotishmalari. tayanch so‘z va iboralar: beton, suv o‘tkazmaslik, suv ta’siriga chidamlilik, sovuqbardoshlik, olovbardoshlik, korroziyabardoshlik, past issiq va tovush o‘tkazuvchanlik, beton tarkibi, beton sinfi, mustahkamlik, kirishish, hajm o‘zgarishi, armatura, po‘lat, cho‘yan, xossalari, mustahkamlik, himoya qatlami, armaturalarga qo‘yiladigan talablar, alyuminiy qotishmalari, ishchi armaturalar, sterjenlar. 1. betonlarning tasniflanishi. temirbeton konstruktsiyalarni tayyorlashda qo‘llaniluvchi betonlar oldindan belgilangan aniq fizik...

This file contains 13 pages in DOCX format (89.3 KB). To download "beton va armaturaning fizik-mexanik xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: beton va armaturaning fizik-mex… DOCX 13 pages Free download Telegram