нутқда артикуляцион тўсиқлар мавжуд бўлганда тушунишни тадқиқ этиш

DOCX 3 стр. 18,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (3 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 3
лаборатория иши № 8. нутқда артикуляцион тўсиқлар мавжуд бўлганда тушунишни тадқиқ этиш тадқиқотнинг мақсади: гапираётган инсоннинг нутқини тушунишда артикуляцион таъсирни тадқиқ этиш. фойдали қайдлар. маълумки, “нутқ ҳаракатининг йўқлиги нутқни тушунишни қийинлаштиради” (а.н. соколов, 1968). агар синалувчига бирор нутқни эшитиб тушунишни тақозо этувчи топшириқ бериш билан бир вақтда ҳалақит берувчи тўсиқлар ҳосил қилинса, масалан: нутқни тинглаш билан бирга саноқ амалини бажаришни, ёки бирорта шеърни айтиб бериш сўралса, нутқни тушуниш мураккаб бўлади ва сўзлар сонияда унутила бошланади. а.н. соколовнинг маълумотларига кўра, вақти-вақти билан синалувчилар нутқни тинглаб, уни тушунишлари, алоҳида сўз ва ибораларни эсда олиб қолишлари мумкин. бироқ буларнинг барчаси бир шеърбандидан бошқасига ўтаётганда ёки ҳалақит берувчи тўсиқлар ўртасидаги танаффус оралиғидагина амалга ошади. тадқиқот учун керакли анжом ва жиҳозлар. матнлар мажмуаси тоза қоғоз, маълумотларни қайд этиш учун протокол ва ручка. тадқиқотнинг бориши. эксперимент уч босқичда (уч хил турдаги топшириқларда) олиб борилади. ҳар бир топшириқда синалувчига артикуляцион тўсиқлар мавжудлигида: 1. синалувчи нутқни эшитади ва …
2 / 3
итмик равишда бажаришга киришади. орадан 8–10 секунд ўтиб экспериментатор № 1 эсда олиб қолиши зарур бўлган матнни ўқий бошлайди. матн тугагандан сўнг синалувчи яна бир неча секунд давомида ўз фаолиятини давом эттиради, кейин эса қоғозга эсда олиб қолганини қайд этади. ҳар бир босқичдаги топшириқларни бажариш чоғида экспериментатор № 2 синалувчининг нутқидаги хатолар, нутқ темпи, ритми, баландлиги ўзгаришларини, нутқнинг тушунарлилигини, хўрсиниш ва паузаларни қайд этиб боради. умумлаштирилган натижалар (ўзгаришлар миқдори) протоколга киритиб борилади. синалувчининг сифат ва миқдорий кўрсаткичлари тадқиқот босқичи синалувчи нутқидаги ўзгаришлар тўғри сўзлар миқдори тезлашиш/ секинлашиш баланд лиги ритм аниқлиги паузалар хўрсинишлар ҳаммаси бўлиб ўзгаришлар сони нечта фоиз ҳисобида 1 2 3 синалувчилар учун кўрсатмалар. кўрсатма № 1: «ҳозир сизга иложи борича аниқроқ эсда олиб қолиб, эсга туширишингиз зарур бўладиган матн тақдим этилади. матнни тинглаш билан бир қаторда сиз бўғинларни талаффуз этишингиз даркор (масалан, ка, те, ру, си, бо ва ҳкз.). бўғинларни шошмасдан ритмик равишда талаффуз этишингиз лозим. буни …
3 / 3
ентаторлар оригинал матн ва синалувчи эсга туширган матнни ўзаро солиштириб, тўғри қайд этилган сўзлар миқдорини ҳисоблаб чиқадилар. олинган натижаларни график кўринишига келтириш даркор. олинган натижаларнинг миқдорий ва сифат таҳлилини амалга ошириш лозим. бунда ҳар бир топшириқдаги тўсиқ турининг матнни тушуниш самарадорлигига таъсирини аниқлаш зарур. олинган қонуниятларни изоҳлаш талаб этилади. “артикуляцион тўсиқлар ёрдамида нутқни тушунишни тадқиқ этиш” методикасининг стимул материали матн № 1. бир донишманд айтган экан: «катталардан фақат уч нарсадагина кичиклар ўзиб кетиши мумкин. биринчиси: қоронғуда кичиги каттасидан олдинда ҳаракатлансин, уни хавф-хатардан авайласин. иккинчиси: оқимга дуч келганда, кичиклар катталарни огоҳлантириш учун ҳам олдинга ўтсинлар. учинчидан: душман қўшини ватанга ҳужум қилганда уларни ҳайдаб чиқариш ва катталарни ҳимоя қилиш учун олдинги қаторда бўлсинлар». матн № 2. бир донишманд айтган экан: «уч кишинигина камситиш ярамайди: султонни, олимни ва суҳбатдошингизни. чунки султонни камситиш ихтилофга сабаб бўлади, олимни камситиш иймонни заифлашишига олиб келади, суҳбатдошингизни камситиш эса адолатсизликка йўл очиб беради. тўрт нарса бордурки, уларнинг камлиги …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 3 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нутқда артикуляцион тўсиқлар мавжуд бўлганда тушунишни тадқиқ этиш"

лаборатория иши № 8. нутқда артикуляцион тўсиқлар мавжуд бўлганда тушунишни тадқиқ этиш тадқиқотнинг мақсади: гапираётган инсоннинг нутқини тушунишда артикуляцион таъсирни тадқиқ этиш. фойдали қайдлар. маълумки, “нутқ ҳаракатининг йўқлиги нутқни тушунишни қийинлаштиради” (а.н. соколов, 1968). агар синалувчига бирор нутқни эшитиб тушунишни тақозо этувчи топшириқ бериш билан бир вақтда ҳалақит берувчи тўсиқлар ҳосил қилинса, масалан: нутқни тинглаш билан бирга саноқ амалини бажаришни, ёки бирорта шеърни айтиб бериш сўралса, нутқни тушуниш мураккаб бўлади ва сўзлар сонияда унутила бошланади. а.н. соколовнинг маълумотларига кўра, вақти-вақти билан синалувчилар нутқни тинглаб, уни тушунишлари, алоҳида сўз ва ибораларни эсда олиб қолишлари мумкин. бироқ буларнинг барчаси бир шеърбандидан бошқаси...

Этот файл содержит 3 стр. в формате DOCX (18,2 КБ). Чтобы скачать "нутқда артикуляцион тўсиқлар мавжуд бўлганда тушунишни тадқиқ этиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нутқда артикуляцион тўсиқлар ма… DOCX 3 стр. Бесплатная загрузка Telegram