кириш карташунослик - геодезия, картографий ва кадастр

DOCX 14 стр. 896,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
титул кириш карташунослик - геодезия, картографий ва кадастр соҳа мутахассисларини тайёрлашда зарур бўлган асосий фанлардан биридир. фаннинг мақсади юқорида келтирилган соҳа мутахассисларида фанга бўлган кўникма ва билимларни шакллантиришдир. курс ишини бажариш орқали назарий билимларни мустаҳкамлашда ёрдам беради. курс ишининг асосий мақсади ҳам – картография фанининг назарий томони ва унинг босиб ўтган тарихий тараққиёт йўли, карталар ва бошқа картографик тасвирларнинг типларини ва хилларини, картадан фойдаланиш усулларини, ҳар хил картографик асарларни таҳлил қилишусуллари, умумгеографик ва мавзули карта ва атласлар билан танишиш, уларнинг математик асосини ўрганиш, картографик воқеа ва ходисалар карталарда тасвирлаш усулларини қўллаш, картографик генерализация қонуниятларига бўйсиниш, ҳамда карта ва атласлар устида ишлаш услубларини мукаммал равишда эгаллашдан иборатдир. курс ишини бажариш учун кўрсатмалар: 1. картанинг номи ва карта ҳақидаги маълумотларни (номи, бети, ким томонидан тузилганлиги, нашр қилинган вақти ва қаерда нашр қилинганлиги, кимларга мўлжалланганлиги) ёзиш. картанинг масштаби ва проекциясини аниқлаш. картанинг мазмунига кўра (илмий-маълумотномали, ўқув ва бошқалар) ва имкониятга қараб, фойдаланиш мақсадини …
2 / 14
фойдаланилган, баландлик ўзгаришига қараб рангларнинг ўзгариши); релъефнинг бошқа шакллари учун шартли белгилар; ўсимлмиклар ва тупроқлар – картада тасвирланиши ва тасвирланиш хусусиятлари; аҳоли пунктлари – таснифланиш қоидалари (аҳолининг сони, жойлашуви ва тарқалиши); миқдорли поғоналарнинг тузилиши (поғоналарнинг кўринишлари, поғоналар учун қанча ҳолатлардан фойдаланилган); йўл тармоқлари – йўл тармоқларининг турлари ва уларнинг тасвирланиш усуллари; 3. картанинг махсус мазмуни: а) мавзули картанинг асосини ташкил қилган сохалар ва уларни тасвирлашда ишлатилган усуллар; б) картани тасвирлашда фойдаланилган миқдор ва сифат кўрсаткичлар; в) картани жихозлашда ишлатилган ранг ёки штрихлар ва уларнинг мақсадга мувофиқлиги. 4. картанинг мазмунини бойитишда фойдаланилган қўшимча маълумотларни аниқлаш (диаграммалар, графиклар, профиллар, расмлар, қирқимлар, матнлар, қўшимча карталар, жадвалли маълумотлар, масштаб кўринишлари ва ҳ.к. лар). 5. тахлил қилинаётган картанинг ўқувчанлиги, кўриниши ва мазмунининг бойлигини бахолаш. мавзули карталарни тахлил қилиш топшириқнинг мақсади: мавзули карталарнинг мазмунини ўқишни ўрганиш; тематик карталар легендасини тузиш қоидалари билан танишиш. топшириқни бажариш: ижтимоий – иқтисодий ёки табиий карталарнинг легендасини ўрганиш; легендадан фойдаланиб, картанинг …
3 / 14
релъеф, ўсимлик); б) карта асосини ташкил қилган ижтимоий-иқтисодий элементлар (аҳоли яшайдиган жойлар, йўллар, чегаралар ва бошқалар). 4. картанинг теметик мазмунининг хусусиятларини таърифлаб бериш: 1) картада қандай табиий ёки ижтимоий-иқтисодий объектлар тасвирланган ва улар карта мавзусини қай даражада очиб беради; 2) объектларнинг қандай сифат ва миқдор хусусиятлари мавжуд ва уларнинг картада тасвирланганлиги; 3) бунда вокеа ва ходисаларнинг кандай картографик усуллари кулланилган; 4) хар бир картографик усул учун кандай жихозлаш манбаларидан фойдаланилган. 5. картанинг легендасини диққат билан ўрганиб, уларнинг типларини аниқланг: а) элементар легендалар, алоҳида олинган табиат компонентлари элементларини бир томонлама ифодалаш; кўрсаткичлар хусусиятига ва картографик тасвирлаш усулларига боғликлиги; б) типологик легендалар, илмий таснифларни тасвирланиши; в) комплекс легендалар, зарур бўлган бўлимлар танланиб, ҳодисаларнинг бир-бири билан боғликлик хусусиятларининг ифодаланиши. масалан, агроиқлим карталари легендарида тупроқ турлари ҳудуд ичидаги ҳар хил иқлим шароитига қараб ажратилади; г) мураккаб ёки синтетик легендалар, табиий шароитнинг тўлиқ тасвирланиши, тармоқлар гурухларини, масалан, ландшафт, районлаштириш карталари ва бошқаларни бирлаштириб кўрсатилиши. 6. …
4 / 14
р). карта компановкасини изохланг (картада кабул килинган картографик ҳудуднинг, унинг чегарасини, карта рамкасига нисбатан ўрта меридианни, уларнинг оптимал вариантга мослигини тахлил килинг/ топографик картада берилган контурнинг майдонини аниқлаш топшириқ мақсади: карта билан ишлаш усулларини ўрганиш, турли графоаналитик усулларга эътибор қилиб, уларни карта билан ишлашдаги текширувларда қўллаш мумкинлиги. топшириқни бажариш: топографик картадаги ажратилган жой майдонини чизиқли, нуқтали ва квадратли палеткалар ёрдамида аниқлаш. топшириқ вариантларини ўқитувчи беради топшириқни бажариш учун кўрсатма: 1. палеткалар ясаш. квадратли палеткалар ясаш учун калькада туш билан, ўзаро перпендикуляр тўғри чизиқлар чизилади. чизиқлар оралиғи 2, 4 ёки 5 мм. дан бўлиши керак. нуқтали палеткани ясаш учун, аввал қалам ёрдамида ёрдамчи чизиқлар ингичка қилиб, квадратли палетка ясалади. квадратлар марказида туш билан нуқталар қўйилади, ёрдамчи чизиқлар ўчириб ташланади. чизиқли палетка орасидаги масофа 2 - 4 мм бўлган бир-бирига параллел бўлган чизиқлар системасини калкага тушуриш йўли билан ясалади. 2. картадаги ажратилган жойнинг майдонини квадрат палетка билан аниқлаш. аввал палеткани бўлак қийматини …
5 / 14
жратилган майдонни нуқтали палетка билан аниқлаш. аввал, юқорида изохлагандек палеткани бўлак қиймати аниқланади. (у квадратли палетканинг бўлак қийматига тенг), сўнг палетка ажратилган жойнинг контурига қўйилади ва контурга тушган нуқталар сони санаб чиқилади. контроль учун ўлчаш бошқа холатда яна бир бор қайтарилади. охирги натижа қилиб, икки қийматнинг ўртачаси олинади ва уни бўлак қийматига кўпайтирилади. маслан, ажратилган жойнинг майдонини нуқтали палетка билан ҳисоблаш керак (палетка квадратининг томони 2 мм), карта масштаби 1:10 000, палетка бўлак қиймати 400 м² га тенг. биринчи ҳисобланганда контурга тушган 119 та нуқта аниқланди, қайта ҳисобланганда 121 та нуқта аниқланди. ўртача қиймат 120 га тенг, контур майдонини аниқлаш учун бу сонни бўлак қийматига кўпайтирилади: 120 х 400 = 48 000 (м²). майдон ҳисобланиш жараёнида баъзи нуқталар контур чизиғида жойлашган бўлиши мумкин, бу нуқталар хам саналиб, улар иккига бўлинади ва контур ичида жойлашган нуқталар сонига қўшилади (шундан сўнг бўлак қийматига кўпайтирилади.) 4. картадаги ажратилган майдонни чизиқли палетка билан аниқлаш. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кириш карташунослик - геодезия, картографий ва кадастр"

титул кириш карташунослик - геодезия, картографий ва кадастр соҳа мутахассисларини тайёрлашда зарур бўлган асосий фанлардан биридир. фаннинг мақсади юқорида келтирилган соҳа мутахассисларида фанга бўлган кўникма ва билимларни шакллантиришдир. курс ишини бажариш орқали назарий билимларни мустаҳкамлашда ёрдам беради. курс ишининг асосий мақсади ҳам – картография фанининг назарий томони ва унинг босиб ўтган тарихий тараққиёт йўли, карталар ва бошқа картографик тасвирларнинг типларини ва хилларини, картадан фойдаланиш усулларини, ҳар хил картографик асарларни таҳлил қилишусуллари, умумгеографик ва мавзули карта ва атласлар билан танишиш, уларнинг математик асосини ўрганиш, картографик воқеа ва ходисалар карталарда тасвирлаш усулларини қўллаш, картографик генерализация қонуниятларига бўйсиниш, ...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (896,5 КБ). Чтобы скачать "кириш карташунослик - геодезия, картографий ва кадастр", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кириш карташунослик - геодезия,… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram