hayvon organizmlarining asosiy xususiyatlari

DOCX 32 pages 34.9 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.9 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

1.ҳайвон организмларнинг асосий характерли белгилари hayvonlar barcha yashash joylarini o'zlashtirdilar. ular quruqlikda va tuproqda, havoda, suvda va parazit turlari - boshqa organizmlarda yashashi mumkin. ular uchun umumiy bo'lgan hujayra tuzilishi, kimyoviy tarkibining birligi, ovqatlanish turi, o'sish xususiyatlari, metabolik jarayonlar, harakat qilish qobiliyati. ushbu belgilarning farqlari turli xil sharoitlarga bog'liq: suv yoki havo harorati, quyosh energiyasining mavjudligi, oziq-ovqat miqdori va tabiati.quvvat usuli.hayvon organizmining xususiyatlari birinchi navbatda ovqatlanish usuli bilan belgilanadi. shu sababli ular heterotroflardir. bu shuni anglatadiki, hayvonlar faqat tayyor moddalarni iste'mol qilishi mumkin. ular oziq-ovqatni turli yo'llar bilan olishadi. masalan, yirtqichlar o'z o'ljasiga hujum qiladi va saprotroflar o'lik organik moddalarni parchalaydi. parazit hayvonlar boshqa organizmlar bilan oziqlanadi. turli organlarning tuzilishi ovqatning xususiyatiga bog'liq. masalan, yirtqichlarning yaxshi rivojlangan itlari bor, kemiruvchilarda esa yo'q va ular o'rniga qo'shimcha tish kesuvchilar keladi. 2.бир ҳужайралилар кенжа дунѐси (protozoa) асосий таксонлари. bir hujayralilar — tanasi bitta hujayradan iborat organizmlar. prokariotlar va eukariotlarga boʻlinadi. prokariotlar (bakteriyalar, …

2 / 32

ralilar koloniya hosil qiladi. bir hujayralilar dan koʻp xujayrali organizmlar kelib chiqqan. 3.euglenozoa типи, euglenoidea синфи: характерли белгилариinfuzoriyalar (infuzoria, ciliophora) — yuksak rivojlangan bir hujayrali hayvonlar tipi. tanasining uzunligi 12 mkm dan 3 mm gacha. tashqi koʻrinishi har xil; erkin va oʻtroq, yakka va koloniya boʻlib yashovchi turlari bor. harakatlanish organoidlari tanasini qoplab turuvchi kipriklardan iborat. tanasi yupqa va pishiq pellikula qobiq bilan qoplangan. yadrosi 2 xil: bitta katta yadro (makronukleus) va bitta yoki bir necha kichik yadro (mikronukleus)dan iborat. katta yadro loviyasimon, zanjirsimon, taqasimon yoki boshqa shaklda, kichik yadro dumaloq boʻladi. i. hazm qilish va ayirish organoidlarining ancha murakkab tuzilganligi bilan boshqa bir hujayralilardan farq qiladi. erkin yashovchi i. da ogʻizoldi chuqurchasi, ogʻiz, halqum, hazm qilish vakuollari va chiqarish teshigi boʻladi. qisqaruvchan vakuollari 2 ta, murakkab tuzilgan boʻlib, sitoplazmadan suyuklik yigʻuvchi uzun naychalar, su-yukdik saqlovchi rezervuar va chiqarish naychasidan iborat. i. ning ektoplaz-masida himoya vazifasini bajaruvchi ipsimon otiluvchi tanachalar …

3 / 32

mlarda balantidiy parazitlik qilib, katta ziyon keltiradi. ayrim infuzoriyalar (mas, tufelka) lab. hayvonlari hisoblanadi. 4.амѐбасимонлар (ameboid protozoa): умумий белгилари, таксонлари. sarkodalilar — sarkomastigoforalar tipiga mansub bir hujayrali hayvonlar sinfi. tanasi sirtdan sitoplazmatik membrana bilan qoplangan; hujayra qobigʻi boʻlmaydi. koʻpchilik turlari tanasi oqak yoki kremniy chigʻanoq ichida joylashgan; chigʻanoq teshiklaridan sitoplazmasi oʻsimtalari (soxta oyoklar) chiqib turadi. soxta oyoqlar (psevdopodiylar) harakatlanish va oziqni qamrab olish vazifasini bajaradi. soxta oyoklar yassi parraksimon, ipsimon yoki nursimon boʻladi. yadrosi bitta yoki bir nechta. chuchuk suvda yashaydigan s.ning qisqaruvchi vakuolalari bor. bakteriyalar, suvoʻtlar, shuningdek, bir hujayrali hayvonlar bilan oziqlanadi. koʻpchilik s noqulay sharoitda sista hosil qiladi. 2 ga yoki koʻp marta boʻlinish (shizogoniya) va kurtaklanish orqali jinssiz ham bir xil tipdagi gametalar (izogametalar) yoki har xil tipdagi gametalar (anizogametalar) hosil qilish orqali jinsiy koʻpayadi. 4 ta kenja sinf (ildizoyoqlilar, nurlilar, quyoshlilar, akantariyalar)ga boʻlinadi. 11000 dan ortiq turi maʼlum. koʻpchilik s. dengizlar va chuchuk suvlarda, bir qancha …

4 / 32

(eugregarinida) turkumi vakillari eng murakkab tuzilgan.tuzilishi. gregarinalar xilma-xil shaklda; kattaligi 10 mkm dan 16 mm gacha bo'ladi. tana shakli va kattaligi ulaming qaysi organda parazitlik qilishiga ko'p jihatdan bog'liq. ichakda yashovchi gregarinalar ancha yirik (16 mm gacha) duksimon; tana bo‘shlig'idan olingan vakillari esayumaloq shaklda bo‘ladi. ancha murakkab tuzilgan gregarinalaming tanasida yadrosi joylashgan eng yirik oxirgi bo'limi deytomeritdan va undan oldingi bo'limi protomerit deyiladi (13-rasm). protomeritda yopishuv organi epimerit joylashgan. epimerit og'izcha vazifasini ham bajaradi. deytomerit va protomerit bo'limlari bir-biridan tiniq sitoplazma qatlami bilan ajralib turadi. bu qatlam ektoplazmadan hosil bo'ladi. gregarinalaming epimeriti ichak devoriga yopishib turish uchun xizmat qilgani sababli turli shaklga ega bo 'ladi.gregarinalaming tanasi tashqi tomondan mustahkam pellikula qobiq bilan qoplangan. sitoplazmasi juda aniq chegara bilan tiniq ektoplazma va biroz qoramtir-qo'ng 'ir endoplazmaga ajralib turadi. endoplazmada granula shaklidagi juda ko'p zapas glikogen zarrachalari bo'ladi. glikogen moddalar almashinuvi jarayonida ko 'p sarf bo 'ladi. ektoplazmada ko 'pincha tanabo'ylab va …

5 / 32

miy qobiq (sista) hosil boiadi. sizigiydagi har qaysi gregarinaning yadrosi mustaqil ravishda ko‘p marta mitoz yo'li bilan bo'linadi. hosil bo'lgan yadro bo'lakchalari sitoplazma cheti bo'ylab joylashadi. har qaysi yadrocha atrofiga biroz sitoplazma ajralib chiqishi natijasida judako'p jinsiy hujayralar (gametalar) hosil bo'ladi. sitoplazmaning ishlatilmay qolgan qismi keyinchalik yo'qolib ketadi. bitta sizigiyning har xil individlari (gamontlari)da hosil bo'lgan gametalar o'rtasida kopulyatsiya (juftlashish) sodir bo'ladi (juftlashadi). gregarinalarda kopulyatsiya bir xil gametalar (izogamiya) yoki har xil kattalikdagi gametalaming qo'shilishi (anizogamiya) tariqasida sodir bo'lishi mumkin. 6.. споралилар типи. коккцидиясимонлар синфи вакилларининг ривожланиш цикли. уларни келтириб чиқарадиган касалликлари. sporalilar (sporozoa) — bir hujayralilar kenja dunyosiga mansub gʻayvonlar tipi. xivchinlilardan kelib chiqqan. s. turli hayvonlar va odamning hujayra, toʻqima va organlarida parazitlik qilib, ogʻir kasalliklarni keltirib chiqaradi. parazit hayot kechirish taʼsirida tana tuzilishi birmuncha soddalashgan. harakatlanish organoidlari, qisqaruvchi va ovqat xazm qiluvchi vakuollari rivojlanmagan. hayot sikli spora xrsil qilish bilan tugallanadi; spora qobigʻi parazitni noqulay muhit taʼsiridan …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayvon organizmlarining asosiy xususiyatlari"

1.ҳайвон организмларнинг асосий характерли белгилари hayvonlar barcha yashash joylarini o'zlashtirdilar. ular quruqlikda va tuproqda, havoda, suvda va parazit turlari - boshqa organizmlarda yashashi mumkin. ular uchun umumiy bo'lgan hujayra tuzilishi, kimyoviy tarkibining birligi, ovqatlanish turi, o'sish xususiyatlari, metabolik jarayonlar, harakat qilish qobiliyati. ushbu belgilarning farqlari turli xil sharoitlarga bog'liq: suv yoki havo harorati, quyosh energiyasining mavjudligi, oziq-ovqat miqdori va tabiati.quvvat usuli.hayvon organizmining xususiyatlari birinchi navbatda ovqatlanish usuli bilan belgilanadi. shu sababli ular heterotroflardir. bu shuni anglatadiki, hayvonlar faqat tayyor moddalarni iste'mol qilishi mumkin. ular oziq-ovqatni turli yo'llar bilan olishadi. masalan, yirtq...

This file contains 32 pages in DOCX format (34.9 KB). To download "hayvon organizmlarining asosiy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvon organizmlarining asosiy … DOCX 32 pages Free download Telegram