neyrogenetika: irsiyat va asab tizimi kasalliklari

DOCX 18 pages 33.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.4 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu: neyrogenetika: irsiyat va asab tizimi kasalliklari reja: 1. kirish: neyrogenetika haqida umumiy ma’lumot. 2.asosiy qism: 2.1. irsiyatning asab tizimi kasalliklaridagi roli. 2.2. genetik mutatsiyalar va ularning ta’siri. 2.3. asab tizimi kasalliklari turlari: - degenerativ kasalliklar (altsgeymer, parkinson). - nöral nay yopilish nuqsonlari (spina bifida). - xantington kasalligi kabi genetik patologiyalar. 2.4. neyrogenetik diagnostika: genetik testlar va ularning imkoniyatlari. 2.5. davolash: gen terapiyasi, farmakologik va boshqa usullar. xulosa: foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati zamonaviy biologiyaning asosiy muammolaridan bir organizmning rivojlanishini boshqarish yo’llarini bo’lib olishdir. irsiyat organizmlarning o’z belgi va xususiyatlarini nasldan -nasilga o’tkazish xossasidir.irsiyat tufayli organizmlarning belgi -xsusiyatlari nasildan -nasilga o’zgarmagan xolda o’tadi. organizm belgi xususiyatlarining bir qancha avlod turg’un saqlanib kelishi irsiyatining bir tomoni bo’lib, ikkinchi tomoni organizmning ontogenezda ma’lum moddalar almashinuvi xarakterini va rivojlanish tipini ta’minlashdir.bularning hammasi irsiyat tufayli aniqlanadi. har bir organizmning aniq rivojlanish tartibi uning irsiyati bilan aniqlanadi. aks holda organizmlar ovlodida ozgarishlar vujudga kelgan bo’lur edi.(bug’doydan arpa …

2 / 18

land olimi de friz unutib yuborilgan mendl tajribalarini to’la –to’kis tasdiqlanadi. shunday qilib, mendel qonunlari tan olindi va genetika faniga asos solindi. mendelning 1-qonuni dominanta va resessivi qonuni bo’lib, yuzaga chiqmagan belgilar resessiv belgilar deb yurutiladi. 2-qonuni ota –ona belgilari 3:1 nisbatda avloddan avlodga o’tadi, yani 75 %dominat, 25% resessiv belgilar yuzaga chiqadi. irsiyatning moddiy negizi bu xujayraning o’z nusxasini qayta vujudga keltira oladigan va bo’linish prosessida qizxujayralarga maksimallanish xusiyatga ega bo’lgan barcha elementlari xisoblanadi. irsiyat nasldan-naslga o’tishini bilish uchun xujayra haqida ma’lumotga ega bo’lish kerak. barcha tirik organizm xujayralardan tashkil topgan.1665- yilda r.guk tomonidan sodda mikroskop ixtiro qilinishi xujayra taminotining tug’ilishiga olib keldi. u po’kakdan yupqa kesma tayyorlab, mikroskob ostida kuzatganida mayda katakchalarni quradi va ularga hujayra deb nom beriladi. elektron mikroskob kashf etilishi bilan xujayraning tarkibi va undagi moddalar almashinuvi o’rganila boshlanadi. har bir hujayra sitoplazmatik membrana, sitoplazma, yadro va xujayra organiodlaridan iborat. xujayra organiodlariga maxsus tuzilishga ega …

3 / 18

jayralarida 46 tadan xromosoma bo’ladi. jinsiy xujayralar boshqa hujayralardan farq qilib, 23 tadan xromosoma tutadi. erkak va ayol hujayralari bir-biri bilan qo’shilganda xromosomalarning soni 46 taga yetadi. xujayraning bo’linishi xromosomalarning ipsimon 2 ta tuzilmagan ajratilinishidan boshlanadi. xromosomalarning dezoksiribonukleni (dnk) va riboklein (rnk) kislotalaridan tashkil topganligi aniqlanadi.hozirgi vaqtda dnk orqali hujayradan - hujayraga, organizmdan - organizmga irsiy axborot o’tkazilishi isbotlangan. dnk malekulasi qo’shaloq spiral sturukturasiga ega. buni 1953-yilda uotson va kirk ko’rsatib berishdi. ular kashfiyotlari uchun nobl mukofoti yetadi. oqsil simtezida 20 amino kislata ishtirok etib, ularning sintezlanishi 1,5 min. davom etadi. xromosomadagenlar ham bor. gen irsiyat birligidir. genetika faning eng katta yutug’i dnk molekulasidan gen ajratib olindi va sintez qilindi. gen bir-biriga yaqin bo’lsa, ular belgilab beradigan belgilarning naslda namoyon bo’lishi extimoli shuncha katta bo’ladi. odamning jinsiy xujayralarida xromasomalar soni 23 ta bo’lib , diploid soni 46ta, yani 22 juftli autosomani (jinsiz xromasomani) va 2ta jinsiy xromasomani o’z ichiga oladi. …

4 / 18

alligiga gemofeliya, loyqoz, nerv sistemasining kasalliklariga nerv muskul sistemasi va miya zararlanishi kasalliklari kiradi. tashqi faktorning salbiy tasiri natijasida ham isriy kasallik yuzaga keladi (qarlik, nurlanish-qon raki). isriy belgilar tashqimuhid tasiriga juda chidamli. organizm yashayotgan muhit sharoitiga qarab, irsiy belgilarning sifati o’zgarishi mumkin. bu o’zgarish mutasiya deyiladi. mutasiya-lotincha so’z bo’lib, o’zgarish, aylanish degan ma’noni bildiradi. mutasiya-gen apparatida ro’y bergan va nasldan-naslga o’tib boradigan o’zgarishlardir. vujudga kelgan yangi belgilar nasldan-naslga o’tadi va o’z ajdodlarida boshqacha bo’ladigan yangi nasl paydo bo’ladi. barcha organizmlar boshqa muhim sharoitga moslashadi. har xil organizmlar ma’lum tashqi muhit sharoitga ko’nikma hosil qilgan. shuning uchun faqat ma’lum sharoitda yashash va rivojlanishi mumkin. organizm butun rivojlanishi mumkin. organizm butun rivojlanish prosessida urug’langan tuxum xujayradan to voyaga yetgunga qadar to’xtovsiz genotikning nazoratida va tashqi sharoit ta’sirida bo’ladi. mutasiyadan tashqari davinizmning asosiy qonuni tanlash ham irsiyatga ta’sir ko’rsatadi. xo’sh, odam o’ziga nimani meros qilib oladi? odam o’zining butun “ biofondini” meros …

5 / 18

ning barcha organlarini bir-biri bilan bog’lash, organizmning bir butunligini, moddalar almashinuvi boshqarish o’sish va rivojlanishga ta’sir etishdan iborat. pavlov nerv sistemasining bu vazifasini unung quyi funksiyasi deb atagan. bu vazifani orqa va bosh miyaning quyi qismi uzunchoq, o’rta, oraliq miya, michada joylashgan nerv markazlari boshqaradi. nerv siostemasining 2-vazifasi: odamning tashqi muhit va atrofdagi boshqa odamlar bilan bog’lanishi, muomolasini tashqi muhit sharoitiga moslashuvini ta’minlaydi. tashqi muhit tasirida atrofdagi boshqa odamlar bilan munisabati natijasida odamda paydo bo’lgan fikirlash, bayon etish, bilim olish, hunar o’rganish, xotira kabi yuksak insoniy xususiyatlar kiradi. pavlov nerv sistemasining bu vazifasini oliy nerv faoliyati deb atagan. nerv sistemasining bu vazifasini uning yuqori qismida joylashgan bosh miya yarim shari va uning po’stloq qismi newrv markazi boshqaradi. nerv tizimi 2 qismdan iborat. 1. markaziy . 2. periferik. markaziy nerv tizimiga: a) bosh miya. b) orqa miya kiradi. markaziy nerv tizimida nerv hujayralari( neyron tomirlari) markazlari bor. periferik nerv tizimida orqa …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neyrogenetika: irsiyat va asab tizimi kasalliklari"

mavzu: neyrogenetika: irsiyat va asab tizimi kasalliklari reja: 1. kirish: neyrogenetika haqida umumiy ma’lumot. 2.asosiy qism: 2.1. irsiyatning asab tizimi kasalliklaridagi roli. 2.2. genetik mutatsiyalar va ularning ta’siri. 2.3. asab tizimi kasalliklari turlari: - degenerativ kasalliklar (altsgeymer, parkinson). - nöral nay yopilish nuqsonlari (spina bifida). - xantington kasalligi kabi genetik patologiyalar. 2.4. neyrogenetik diagnostika: genetik testlar va ularning imkoniyatlari. 2.5. davolash: gen terapiyasi, farmakologik va boshqa usullar. xulosa: foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati zamonaviy biologiyaning asosiy muammolaridan bir organizmning rivojlanishini boshqarish yo’llarini bo’lib olishdir. irsiyat organizmlarning o’z belgi va xususiyatlarini nasldan -nasilga o’tkazish xossasid...

This file contains 18 pages in DOCX format (33.4 KB). To download "neyrogenetika: irsiyat va asab tizimi kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: neyrogenetika: irsiyat va asab … DOCX 18 pages Free download Telegram