классик механиканинг ривожланиши. физиканинг баъзи бир сохаларини ривожланиши

DOC 62,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403852531_47618.doc классик механиканинг ривожланиши. физиканинг баъзи бир сохаларини ривожланиши режа: 1. xviii-xix – аср олимлари томонидан классик механиканинг ривожланиши. 2. термодинамик модда тузилиши хақида тушунча. xvii-xviii асрларда термометриянинг ривожланиши. 3. классик термодинамиканинг шаклланиши. 1. и.ньютон методологиясининг xviii-xix асрларда физика ривожланишидаги ахамияти. 2. ньютон механикасини постулатлари ва экспериментал асослари. “натураль фалсафани математик асослари” асарининг яратилиши хақида. xviii-xix -асрда физика сохасидаги илмий изланишлар физика фанининг ривожланишига улкан хисса қўшиб галилей ишларидан бошланиб и.ньютонгача давом эттирилиши асос бўлган эди. xvii асрда манифактурани ривожланиши ва машинасозлик, ишлаб чикариш ва ўтиш даврига тўғри келади. xvii асрда физиканинг ривожланиши техниканинг кенг миқёсда ривожланишига олиб келди ва англияда сўнг америкада машинасозлик ривожланди. xvii- асрнинг 30 йилларида англияда биринчи ип йигирув машинаси ихтиро қилинди. xviii асрга келиб металл қуйиш бошланди, чуянни қайта ишлаш натижасида пўлат олиш ўрганилди. шу асрнинг 60 йилларига келиб к.фролов томонидан руда конларини ювиш ихтиро қилинди, пар машинаси, сув насослари ихтиро қилинди. 1766 йили ползуновнинг …
2
1687 йили унинг асосий асарларидан бири “натурал фалсафанинг математик асоси” асарини чоп этди. бу асарида у фазовий жисмлар назарияси ва классик механика. у механикани тушунтиришда умум методологик масалалари, фазо ва вақт, куч, оғирлик кучи каби тушунчаларни шакллантирди. кенг қамровли олим бўлган у механика ва оптикадан ташқари иссиқлик ходисалари, хатто астрономия ва математикани айрим сохалари билан шуғулланиб лейбниц билан бирга дифференциал ва интеграл хисоблашлар билан шуғулланган. 1696 йили “монетный двор”ни директори этиб тайинланган. у умрининг охирини лондонда ўтказади. 1703 йили кироллик жамиятининг президенти этиб тайинланган. 1705 йили унга дворянин лавозими берилди. 1727 йили 84 ёшида вафот этди. у “ветминстр” мозорига дафн қилинган. у мозорга фақат кирол ва унинг яқинлари дафн килинади. хулоса: буюк инглиз физиги и.ньютон физикада айниқса, механикада жуда кўп қонунлар яратди. биз буни ўрта мактаб физика курсида нь.тон қонунларини ўрганишда биламиз. у механикадан ташқари оптикада ёруғлик дисперсиясини аниқлади. жисм массаси билан оғирлик кучи ўртасидаги қийин тушунчани очиб бера олди. …
3
ам мавжудлигини аниқлашди. бутун олам тортишиш кучини билгандан сўнг, унинг ўз ўқи атрофида айланиши галлилейнинг нисбийлик назарияси инерциал саноқ системаси бўйича тушунтириб бериш қийин бўлди, чунки галлилей нисбийлигида харакатдаги жисм текис тўғри чизиклик хақида эди. буни француз олими 1855 йили фуко маятник орқали тушунтиради. бу парижда залда ўтказилган тажриба ернинг ноинерциал харакати бўлиб ернинг ўз атрофида айланишининг исботи эди. механикада масса тушунчаси ҳам хiх асрнинг ўрталаригача турлича тахмин қилинди. нъютоннинг фикрича модда миқдори ва масса – булар синонимлардир. кўпгина олимлар модда миқдорини массани тушунтиришда мазмунсиз деб қарашди ва массани илмий талқин қилолмайди деб тушунишди. лекин нъютонни масса модда микдори эканлиги, у модданинг хажми ва зичлиги орқали идеуалланиши классик механика учун асослидир. куч тушунчаси шаклланиши хам жуда қадимий бўлиб, уни тушунтиришда хар хил тушунчалар мавжуд эди. айримлари бир жисм иккинчи жисм харакати натижасида таъсир қилади, яъни биринчи жисмга иккинчи жисм куч билан таъсир қилади деб тушунтиради. бошқа хиллари куч жисмнинг ўзида …
4
и ўрганишда иссиқ жисмларнинг молекулалари бир – бирини итариш хусусиятига эга бўлса, иссиқ жисм ва совуқ жисм орасида ўзаро тортишиш кучлари мавжудлиги аниқланди. иссиқлик ходисаларини ўрганиш қадимдан маълум бўлсада, унинг назарияси xvii-xix асрларда амалга оширилди. иссиклик ходисалари билан олимлар хақиқий xviii асрда шуғуллана бошлади, яъни xviii асрда биринчи марта иссиқлик микдорини хисобловчи асбоб – тепломер ихтиро қилади .тепломерни ихтиро қилиш тарихи узундир, уни биринчи марта термоскоп тарелкасида г. галелей ихтиро қилган эди. унинг ишлаш мохияти шарчадаги хавонинг исиши ва совиши натижасида найдаги сув кўтарилиш ва тушиши натижасида иссиқлиқ миқдори хисобланади. кейинчалик г.галлилей телескопига ўхшаш термопаралар ясади, лекин термопаралар яхши эффект бермас эди. биринчи хаётда кенг қўлланиладиган «термомайр» голландиянинг шишапуфловчи мастери ференгейт томонидан xviii асрнинг бошларида ихтиро қилинди. у суюқлик ўрнини спирт ва симобдан фойдаланган. i нуқта 0 қилиб ференгейт сув, муз ва ош тузининг аралашмасини қабул қилган, температурани ii – нуқтаси қилиб у сув ва музнинг аралашмасини олган. бу 32° …
5
вий ходисаларни ўргана бошлади, булар магний, электр, ва химиявий кучлар эди. масалан, ўзаро тортишиш кучлари ҳамма жисмларга хос нарса бўлсада магнит кучлари фақат манит ва темирга хос нарсалигини аниқлашди. булардан ташқари электр кучларининг хоссалари ҳам ўрганила бошлади, суюқликларнинг тортишиш кучларининг ўзига хос хусусиятлари ҳам ўзгача эди. масалан иссиқлик ходисаларини ўрганишда иссиқ жисмларнинг молекулалари бир-бирини итариш хусусиятига эга бўлса, иссиқ жисм ва совуқ жисм орасида ўзаро тортишиш кучлари мавжудлиги аниқланди. xviii асрда мушенбрук – лейден банкасини ихтиро қилди. (заряд йиғувчи конденсатор) температура шкаласи бўйича реомтор 1730 йили домий нуқта қилиб музнинг эриш температурасини олган. спиртнинг хажмий кенгайишини мингдан бир қисмини эса 1° деб олган, сувнинг қайнаш температураси 80° бўлган. 1742 йили швед астрономи ельский 100° ли температурани таклиф қилди. термометрларни ихтиро қилиниши иссиқлик ҳодисаларини миқдорий ўзгаришини ҳам ўрганишни тақазо эта бошлади. бунинг учун колометрлардан фойдаланила бошланди, колометр билан ишлаш ҳали фанда иссиқлик тўғрисида икки тушинча: температура ва иссиқлик миқдори тўғрисидаги тушинча …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"классик механиканинг ривожланиши. физиканинг баъзи бир сохаларини ривожланиши" haqida

1403852531_47618.doc классик механиканинг ривожланиши. физиканинг баъзи бир сохаларини ривожланиши режа: 1. xviii-xix – аср олимлари томонидан классик механиканинг ривожланиши. 2. термодинамик модда тузилиши хақида тушунча. xvii-xviii асрларда термометриянинг ривожланиши. 3. классик термодинамиканинг шаклланиши. 1. и.ньютон методологиясининг xviii-xix асрларда физика ривожланишидаги ахамияти. 2. ньютон механикасини постулатлари ва экспериментал асослари. “натураль фалсафани математик асослари” асарининг яратилиши хақида. xviii-xix -асрда физика сохасидаги илмий изланишлар физика фанининг ривожланишига улкан хисса қўшиб галилей ишларидан бошланиб и.ньютонгача давом эттирилиши асос бўлган эди. xvii асрда манифактурани ривожланиши ва машинасозлик, ишлаб чикариш ва ўтиш даврига тўғри келади. x...

DOC format, 62,0 KB. "классик механиканинг ривожланиши. физиканинг баъзи бир сохаларини ривожланиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.