kimyoviy reaksiyalar

PDF 7 pages 330.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 330.1 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

7 – laboratoriya ishi. oksidlanish – qaytarilish reaksiyalari. galvanik elementlar va metallarning korroziyasi. nazariy ma‘lumot. kimyoviy reaksiyalar ikki tipda bo’linadi: 1. oddiy reaksiyalar yoki reaksiyaga qatnashayotgan atomlarning oksidlanish darajalarining o’zgarmasdan sodir bo’ladigan reaksiyalar. bunga quyidagi reaksiyalarni misol qilib olish mumkin: a) hamma almashinish reaksiyalari: b) ba‘zi birikish va parchalanish reaksiyalari: ; 2. murakkab reaksiyalar yoki reaksiyaga qatnashayotgan atomlarining aksidlanish darajalari o’zgarishi bilan sodir bo’ladigan reaksiyalardir. bu turdagi reaksiyalarni oksidlanish qaytarilish reaksiyalari deb yuritiladi. bu tib reaksiyalariga quyidagi reaksiyalarni misol qilib keltirish mumkin: a) o’rin olish reaksiyalari: ; b) birikish va parchalanish reaksiyalari: ; oksidlanish – qaytarilish reaksiyalarning turlari. 1.molekulararo oksidlanish – qaytarilish reaksiyalari – oksidlovchi element bir modda tarkibida, qaytaruvchi element ikkinchi moddada bo’ladi. 2.ichki molekulyar oksidlanish – qaytarilish reaksiyalari – oksidlovchi va qaytaruvchi bitta moddaning tarkibida bo’ladigan reaksiyalar. 3. disproporsiyalanish reaksiyalarida – oksidlovchi va qaytaruvchi vazifasini ayni bir xil molekula yoki atomlar bajaradi. 4. sinproporsiyalanish reaksiyasida – bir molekula …

2 / 7

n moddalar esa oksidlovchilar deb ataladi. oksidlanish shu oksidlanish bilan bir vaqtda bo’ladigan qaytarilishsiz bo’la olmaydi va bir moddaning qaytarilishi shu vaqtda ikkinchi moddaning oksidlanishiga olib boradi. qaytaruvchi bergan elektronlarning umumiy soni oksidlovchi biriktirib olgan elektronlarning umumiy soniga teng bo’ladi. qaytaruvchilarga misollar keltiramiz. 1. inert gazlar va ftordan boshqa hamma elementlarning neytral atomlari qaytaruvchi bo’la oladi. atomi elektronini oson yo’qotuvchi elementlar, ya‘ni atomlari kam ionlanish potentsialiga ega bo’lgan elementlar eng kuchli qaytaruvchilardir. 2. manfiy zaryadlangan ionlar ham qaytaruvchi bo’ladi, chunki ular o’zlarining ortiqcha elektronlarini yo’qotishi mumkin. 3. yo’qori musbat zaryadli ionga aylana oladigan metall va metalloid ionlari, masalan, fe2+, sn2+ va boshqa ionlar qaytaruvchi bo’la oladi. endi oksidlovchilarga misollar keltirib o’tamiz. 1. elektron biriktirib olishi mumkin bo’lgan neytral atomlar oksidlovchi bo’la oladi. oltinchi va yettinchi gruppaning asossiy gruppachasi elementlari, ya‘ni elektronga ko’proq moyil bo’lgan elementlar eng kuchli oksidlovchilardir. 2. elektron biriktirib olishi mumkin bo’lgan metalmas va metalloidlarning musbat zaryadli ionlari …

3 / 7

a tenglamasida kuzatish mumkin: h2s + br2  2hbr + s a) oksidlangan va qaytarilgan elementlarining reaksiyaga kirishishlarida oldingi zaryadlari qanday ekanligi aniqlanganidan so’ng, ularning kimyoviy belgilari ustiga quyidagi ko’rinishda yoziladi: h2s -2 + br0 2  2hbr-1 + s0 b) qaytarilgan s-2  s0 oksidlanadi va oksidlangan br0  br-1 ga o’tib, qaytariladi. bu elementlar aniqlangandan so’ng, reaksiya tenglamasi ion holatda quyidagicha ifoda etiladi: s-2 + br0 2  2br-1 + s0 s-2 – 2e-  s0 2 br0 +1e-  br-1 1 v) oksidlovchi atomning yo’qotgan elektronlarining soni qaytaruvchining qabul qilgan elektronlar soniga albatta teng bo’lishi kerak. shuning uchun berilgan va qabul qilgan elektronlar sonining eng kichik bo’linuvchisi topiladi. bizning misolimizda bu qiymat ikkiga teng. s-2 – 2e-  s0 2 1 br0 +1e-  br-1 1 2 bu hosil qilingan qiymatlarga asosan reaksiya quyidagi ko’rinishda bo’ladi: h2s + br2  2hbr + s; g) bu ishlarni olib …

4 / 7

irmuncha chidamsiz bo’lib qoladi, ularning o’lchamlari o’zgaradi, mashina detallari orasida o’zaro ishqalanish ortadi. korroziya xodisasi xalq xo’jaligiga juda katta zarar yetkazadi. korroziya kimyoviy va elektrokimyoviy bo’lishi mumkin. kimyoviy korroziya metallarning har xil quruq gazlar va suyuq elektrolitik bo’lmagan eritmalar bilan ta’sirlanishi natijasida sodir bo’ladi. metallarning sho’r suv, elektrolit eritmalari, nam havo yoki boshqa nam gaz bilan o’zaro ta’siri natijasida yemirilishi elektrokimyoviy korroziya deb ataladi. bunday hollarda korroziya elektronlarning metal sirtida bir joydan ikkinchi joyga ko’chshi ya’ni elektr toki paydo bo’lishi bilan boradi. oksidlanish – qaytarilish reaksiyalariga oid tajribalar. 1 – tajriba. misni uning tuzidan temir yordamida siqib chiqarish. kerakli moddalar: mis sulfat eritmasi, temirdan yasalgan mix. kerakli jihozlar: probirka, jilvir qog’oz . ishning bajarilishi: buning uchun temirdan yasalgan mix sirtini jilvir qog’oz bilan tozalang. so’ngra uni 5 – 10 minut davomida mis sulfat eritmasiga tushurib quying. qanday o’zgarish borishini kuzatib, qilingan ishning reaksiya tenglamasini ionli va molekulyar holatda yozing. 2 …

5 / 7

mat tuzi eritmasidan 5 – 10 ml olib suyultirilgan sulfat kislotadan 2 – 3 ml qo’shing va kislotali muhit hosil qiling. eritmaning ustiga ozgina natriy sulfit kristallaridan soling. eritma rangining o’zgarishiga e‘tibor berganingiz holda qilingan ishning reaksiya tenglamasini yozing. bunda xrom ionining oksidlanish darajasi 6 dan 3 ga kamayishiga e‘tibor bering. 4 – tajriba. aktiv metallarning oksidlanishi. kerakli moddalar: natriy metali, suyultirilgan sulfat kislota, rux metali, kontsentrlangan sulfat kislota kerakli jihozlar: probirka. ishning bajarilishi: bu tajribani bajarish uchun toza probirkaga natriy metalining bir nechta bo’lakchalaridan soling. uning ustiga suyultirilgan sulfat kislotadan tomizing. qanday o’zgarish borishini kuzatganingiz holda qilingan ishning reaksiya tenglamasini yozing. xuddi shu ishni rux metali bilan kontsentrlangan sulfat kislota bilan ham olib boring. bu reaksiyalar biri ikkinchisidan nima bilan farq qilishini qilingan ishning natijasiga asoslanib harakterlang. korroziyaga doir tajribalar 1 tajriba. ikki metall bir – biriga tekkanda vujudga keladigan korroziya. tirsaki shisha nayga sulfat kislotaning 0,01 n li …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy reaksiyalar"

7 – laboratoriya ishi. oksidlanish – qaytarilish reaksiyalari. galvanik elementlar va metallarning korroziyasi. nazariy ma‘lumot. kimyoviy reaksiyalar ikki tipda bo’linadi: 1. oddiy reaksiyalar yoki reaksiyaga qatnashayotgan atomlarning oksidlanish darajalarining o’zgarmasdan sodir bo’ladigan reaksiyalar. bunga quyidagi reaksiyalarni misol qilib olish mumkin: a) hamma almashinish reaksiyalari: b) ba‘zi birikish va parchalanish reaksiyalari: ; 2. murakkab reaksiyalar yoki reaksiyaga qatnashayotgan atomlarining aksidlanish darajalari o’zgarishi bilan sodir bo’ladigan reaksiyalardir. bu turdagi reaksiyalarni oksidlanish qaytarilish reaksiyalari deb yuritiladi. bu tib reaksiyalariga quyidagi reaksiyalarni misol qilib keltirish mumkin: a) o’rin olish reaksiyalari: ; b) birikish va parchalanish ...

This file contains 7 pages in PDF format (330.1 KB). To download "kimyoviy reaksiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy reaksiyalar PDF 7 pages Free download Telegram