foydali qazilma konlari geologiyasi qidiruv va razvedkasi

DOC 31 pages 238,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 31
o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta‘lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti kimyo kafedrasi fanidan laborotoriya mashg’ulot ishlari 60721600-foydali qazilma konlari geologiyasi qidiruv va razvedkasi 1-kurs talabalari uchun uslubiy ko’rsatmasi 2021 y tuzuvchi: ch.h.bobilova. taqrizchilar: “kimyo” kafedrasi prof.v/b h.ismoilova. qdu dotsenti e.yoqubov. ushbu ko’rsatma kimyo fanidan laboratoriya mashg’ulotlarni bajarish uchun talabalarning «kimyo» kursi bo’yicha o’z bilimlarini chuqurlashtirishda va mustaqil ishlashda yordam beradi. uslubiy ko’rsatmada bajariladigan har qaysi laboratoriya ishi uchun avval qisqacha nazariy ma‘lumot berilib, so’ng bajariladigan tajriba tavsiloti bayon qilingan. mazkur uslubiy ko’rsatma kimyo fani bo’yicha o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan namunaviy ishchi o’quv dasturiga asosan ishlab chiqilgan bo’lib, 60721600-foydali qazilma konlari geologiyasi qidiruv va razvedkasi bakalavrlariat yo’nalishi talabalari uchun mo’ljallangan. uslubiy ko’rsatma «kimyo» kafedrasining 2021 yil ___ ______ dagi ___ sonli, texnologiyasi fakulteti uslubiy komissiyasining 2021 yil ___ _______ dagi ___ sonli, institut uslubiy kengashining 2021 yil___ ______ dagi___ sonli yig’ilishlarida ko’rib chiqilib tasdiqlangan. …
2 / 31
y va amaliy bilimlarini puxta o’zlashtirishlari uchun har qaysi laboratoriya ishidan keyin nazorat savollari, masala va mashqlar beriladi. ko’rsatma oxirida, test-reyting sinovlari amalda joriy qilish ko’zda tutib test savollari keltirildi. laboratoriya ishlarini bajarish uchun ushbu uslubiy ko’rsatma talabalarning «kimyo» kursi bo’yicha o’z bilimlarini chuqurlashtirishda va mustaqil ishlashda yordam beradi. i – laboratoriya ishi. laboratoriya ishlari texnikasi i. i. ish tartibi kimyo laboratoriyasida ishlash vaqtida quyidagi qoidalarga rioya qiling: 1. darslikdan va leksiyadan tegishli bo’limlarni, o’qib chiqing va laboratoriya ishining mazmuni bilan tanishing. 2. tajriba uchun kerak narsalar (idishlar, asboblar, reaktivlar) borligi aniqlanguncha tajriba boshlamang. 3. tajriba o’tkazish vaqtida ishning qo’llanmada ko’rsatilgan tartibi va ketma – ketligiga rioya qiling. 4. hamma ehtiyot choralariga rioya qiling (kerak bo’lgan taqdirda, ishni mo’rili shkafda bajaring, yonuvchi va havfli moddalar bilan ishlaganda ehtiyot bo’ling). 5. tajribaning borishini diqqat bilan kuzating va uning tafsilotlarini bilib oling. 6. ish tamom bo’lgandan keyin, ish o’rnini tartibga soling. 7. …
3 / 31
uyidagi qoidalarga rioya qilish kerak: 1. bajariladigan ish uchun reaktivdan qancha olish kerakligi aytilmagan bo’lsa, ularni mumkin qadar kamroq oling (bunday qilingan material ham, vaqt ham tejaladi). 2. ortib qolgan reaktivlarni shu reaktiv olingan idishga qaytarib solmang. 3. reaktivlardan kerakgi olingandan so’ng, o’sha zahotiyoq, banka yoki sklyankaning probirkasini tiqib, joyiga qo’ying. 4. quruq reaktivlarni muguz, chinni yoki metall qoshiqchalar yoxud shpatlar bilan oling. ular hamma vaqt toza va quruq bo’lishi kerak; ishlatib bo’lgandan so’ng ularni filtr qog’oz bilan yaxshilab arting. 5. reaktivni pipetka bilan olsangiz, pipetkani yuvmay turib, unda boshqa sklyankadan reaktiv olmang. 1.3. laboratoriyada ishlash vaqtida rioya qilinishi kerak bo’lgan ehtiyot choralari 1. zaharli va badbo’y moddalar bilan qilinadigan tajribalarni mo’rili shkafda bajaring. 2. ajralib chiqadigan gazni yaqin turib hidlamang. gazni hidlash zarur bo’lsa, ehtiyot bo’lib, havoni qo’lingiz bilan idish og’zidan o’zingiz tomon yelpitib hidlang. 3. kuchli kislotalarni, ayniqsa, sulfat kislotani suyultirishda suvni kislotaga quymang, kislotani suvga jildiratib quying. …
4 / 31
anga ustiga qum sepib o’chiring. 10. zaharlanib qolsangiz va qattiq kuysangiz darhol vrachga ko’rsating. 2 – laboratoriya ishi. mashg’ulot mavzusi: metallarning ekvivalentini aniqlash. mashg‘ulot rejasi: 1. ekvivalentlar qoidasi 2. oddiy moddalarda ekvivalentlarni aniqlash usullari. 3. murakkab moddalarda ekvivalent tushunchasi. 4. ekvivalent va valentlik tushunchasi orasidagi bog‘lanish mashg‘ulot maqsadi: ekvivalent to‘g‘risida aniq tushuncha olish, metalning ekvivalent og‘irligini tajriba yo‘li bilan aniqlash va kislota, asos hamda tuzlarning ekvivaletlarini hisoblash yullari bilan tanishish. tayanch iboralar: ekvivalent, valentlik, molyar massa, kislotaning tuzning, asosning ekvivalenti kerali jihozlar: texnik kimyoviy tarozi, rux yoki ammoniy metali (plastinkasi), xlorid kislota, vyurs kolbasi, shisha, termometr, barometr. alyuminiy bo’lagi, suyultirilgan sudfat kislota., probirka, byuretka, voronka mashg‘ulot mazmuni nazariy ma‘lumot kimyoviy birikmalarning tarkibiga kirgan elementlar bir – biri bilan muayyan va o’zgarmas og’irlik nisbatida bo’ladi (tarkibning doimiylik qonuni). ana shu og’irlik nisbatlar elementlarning ekvivalentalariga to’g’ri keladi. elementning kimyoviy reaksiyalarda bir og’irlik qism vodorod yoki 8 og’irlik qism kislorod bilan birika oladigan …
5 / 31
nadi (bilvosita topish usuli). bir elementningi ekvivalenti ma‘lum bo’lsa, ikkinchi elementning qanday og’irlik miqdori bu elementning bir ekvivalenti bilan birikishini aniqlab, ikkinchi element ekvivalentining son qiymatini topamiz. hamma hollarda, elementning ekvivalentini topish uchun, uning ekvivalenti ma‘lum bo’lgan boshqa bir element bilan hosil qiralgan birikmasining protsent tarkibini bilish kifoya. birikmaning protsent tarkibi kimyoviy analiz asosida topiladi. elementlarning ekvivalentiga qarab, ularning atom massalarini bilish mumkin. elementning ekvivalenti valentligiga ko’paytirilsa, shu elementning atom massasi chiqadi. valentligi o’zgarmaydigan elementlarning ekvivalentlar qiymati doimiydir. valentligi o’zgaruvchan elementlarning ekvivalentlari o’zgaruvchan kattalikdir. o’zgaruvchan valentli elementlarning ekvivalentlari, reaksiya sharoitiga qarab, har xil kattalikka ega bo’ladi. masalan, quyidagi reaksiyalarda azotning ekvivalenti 4,67 va 7 ga teng: n2 + 3h2 = 2nh3: n2 + o2 = 2no ammiak tarkibidagi azot uch valentli, shuning uchun ammiakdan uning ekvivalenti atom massasining 1/3 qismiga, yani 14/3 = 4,67 ga teng. no tarkibidagi azot ikki valentli bo’lgani uchun azotning ekvivalenti uning atom massasining 1/2 qismiga, …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "foydali qazilma konlari geologiyasi qidiruv va razvedkasi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta‘lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti kimyo kafedrasi fanidan laborotoriya mashg’ulot ishlari 60721600-foydali qazilma konlari geologiyasi qidiruv va razvedkasi 1-kurs talabalari uchun uslubiy ko’rsatmasi 2021 y tuzuvchi: ch.h.bobilova. taqrizchilar: “kimyo” kafedrasi prof.v/b h.ismoilova. qdu dotsenti e.yoqubov. ushbu ko’rsatma kimyo fanidan laboratoriya mashg’ulotlarni bajarish uchun talabalarning «kimyo» kursi bo’yicha o’z bilimlarini chuqurlashtirishda va mustaqil ishlashda yordam beradi. uslubiy ko’rsatmada bajariladigan har qaysi laboratoriya ishi uchun avval qisqacha nazariy ma‘lumot berilib, so’ng bajariladigan tajriba tavsiloti bayon qilingan. mazkur uslubiy ko’rsatma kimyo fani bo’yicha o’zbekiston respublikasi oli...

This file contains 31 pages in DOC format (238,0 KB). To download "foydali qazilma konlari geologiyasi qidiruv va razvedkasi", click the Telegram button on the left.

Tags: foydali qazilma konlari geologi… DOC 31 pages Free download Telegram