noorganik kimyodan laboratoriya mashg'ulotlari

PDF 210 pages 4.0 MB Free download

210 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PDF

Pages 210

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 210

олий ва ырта махсус таълим вазирлиги oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti n.a.parpiyev, r.v.reshetnikova, o.f.xodjayev, x.a.xamidov, sh.a.kadirova. noorganik kimyodan laboratoriya mashg‘ulotlari toshkent-2005 2 noorganik kimyodan laboratoriya mashg‘ulotlari o‘quv qo‘llanmasi universitetlarning kimyo fakultetlari uchun namunaviy uslubiy qo‘llanma sifatida tavsiya etiladi. har bir oliy o‘quv yurti uchun o‘z imkoniyatlarini, moddiy-texnik bazasini hisobga olgan holda rejani o‘zgartirishi mumkin. tuzuvchilar: n.a.parpiyev, r.v.reshetnikova, o.f.xodjayev, x.a.xamidov, sh.a.kadirova. ma’sul muharrir n.a.parpiyev taqrizchilar: nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universitetining kafedra mudiri, k.f.d., akademik toshpulatov yu.t., o‘zmu noorganik va analitik kimyo kafedrasi professori, k.f.d., gevorgyan a.m. o‘zmu o‘quv-metodik kengash majlisining (2004 yil _____ ____-sonli bayonnomasi) hayati tomonidan ma’qullanib, chop etishga tavsiya qilindi. 3 mundarija kirish. 1. laboratoiyada ishlash texnikasi. 2. xavfsizlik texnikasi. 3. kimyoviy idishlar. 4. kimyoviy idishlarni yuvish. 5. isitish asboblari. 6. tarozi va tortish. 7. filtrlash. 8. moddalarni tozalash usullari. 9. yekvivalent va molekulyar massalarni aniqlash. 10. gaz moddalar bilan ishlash. …

2 / 210

kobalt, nikel va ularning birikmalari. 30. yeritmalarning elektrokimyoviy xossalari. yelektroliz. 31. kompleks birikmalar. 4 5 kirish noorganik kimyo kursidan yozilgan o‘quv qo‘llanma davlat universitetlari kimyo fakultetlarining birinchi kurs talabalari uchun tuzilgan. ushbu o‘quv qo‘llanma 35 bo‘limdan iborat bo‘lib, umumiy va noorganik kimyoning barcha mo‘him qismlarini o‘z ichiga olgan va elementlarning muhim xossalarini d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni asosida o‘rganishga imkon beradi. talabalar birinchi darsdanoq laboratoriyada ishlash qoidalari bilan tanishmoqlari, vaqtlarini tejash va reaktivlarni isrof qilmaslikka o‘rganishlari shart. laboratoriyada har bir ishni talaba o‘z qo‘li bilan bajaradi. quyidagi o‘quv qo‘llanmada talabalarning har bir laboratoriya ishiga tayyorlanishi uchun tushuntirish berilgan. laboratoriya ishi mobaynida talaba tajribada qo‘yilgan savollarga javob berishi zarur, bu esa d.i.mendeleyevning davriy sistemasidagi har bir guruh va har bir davr ichida elementlarning xossalarini o‘zgarish qonuniyatlarini aniqlashga imkon beradi. o‘quv qo‘llanmada keltirilgan material ikki o‘quv semestrga mo‘ljallangan (200-230 soat) va reaktiv hamda uskunalar bilan ta’minlanganligiga qarab biroz qisqartirilishi mumkin. ushbu o‘quv qo‘llanma …

3 / 210

ng mazmuni, adabiyot va ma’ruzalar bilan tanishib chiqqan talabagagina laboratoriya ishlarini bajarishga ro‘hsat beriladi. 1.2. asosiy qoidalar kimyoviy laboratoriyada ishlashda amal qilinishi lozim bo‘lgan asosiy qoidalar: 1. ishning asosiy maqsadi aniq bo‘lmasdan, tajribani o‘tkazish uchun lozim bo‘lgan idishlar, asbob-uskunalar, reaktivlar tayyor bo‘lmasdan tajribani boshlamaslik; 2. tajribani o‘tkazishda ko‘rsatilgan tartib va ketma-ketlikni aniq bajarish; 3. ayni tajriba uchun ko‘rsatilgan barcha xavfsizlik qoidalariga rioya qilish; 4. qayni laboratoriya ishlari uchun tayyorlangan reaktivlardangina foydalanish. umumiy qo‘llanadigan reaktivlarni, konsentrlangan kislota va ishqorlarni ish joylariga olib ketmaslik; 5. reaktivlarni ishlatishdan oldin uni ayni tajriba uchun ishlatish mumkinligini idishdagi yozuvga qarab aniqlash; agar idishda yozuv bo‘lmasa o‘qitivchining ruhsatisiz ishlatmaslik. 6. ayni tajriba uchun reaktiv miqdorini ko‘rsatilmagan bo‘lsa undan imkoniyati boricha kamroq ishlatish; 7. ortiqcha olingan reaktivni qaytarib o‘z idishiga quymaslik va uning uchun ajratilgan mahsus idishga quyish; 8. reaktiv olingan zahotiyoq uning idishini qopqog‘ini yopib, o‘z o‘rniga qo‘yish; 9. quruq reaktivlarni farfor, metall yoki shisha qoshiqchalarda …

4 / 210

englamalari, hisoblashlar va xulosalar ko‘rsatilishi kerak; 16. laboratoriya ishi tugagandan so‘ng talaba ishlatgan kimyoviy idishlarini yuvib, ish joyini tartibga solib, laborantga topshirishi kerak. 2. xavfsizlik texnikasi kimyoviy laboratoriyada ishlaganda talaba har bir kimyoviy tajribani bajarishda ehtiyotlik va e’tibor talab etilishini bilmog‘i kerak. 1. reaktivlar bilan ishlaganda uning asosiy xossalarini: yonuvchanligi, zaxarliligi, boshqa reaktivlar bilan portlovchi aralashmalar hosil qilishini bilmoq zarur. 2. kuchli xidga ega bo‘lgan, zaharli moddalar, kislota va ishqorlarning konsentrlangan eritmalari, ishqoriy metallar bilan o‘tkaziladigan tajribalar mo‘rili shkafda bajarilishi shart. 3. mo‘rili shkafda ishlaganda uning eshikchasini balandligiga nisbatan 1g‘5-1g‘4 qismigacha ko‘tarish kerak. ish tugagandan so‘ng eshikchani yaxshilab berktish kerak. 4. xavfli moddalar bilan yangidan yoki qaytadan tajribalar o‘tkazish uchun o‘qituvchidan ruhsat olish shart. 5. moddaning xossasini o‘qituvchining ruhsatisiz o‘rganish va kimyoviy idishda suv ichish qat’iyan man qilinadi. 6. iflos idishda tajriba o‘tkazish man qilinadi. 7. o‘qituvchining ruhsatisiz hech qanday qo‘shimcha tajriba o‘tkazish mumkin emas. 8. ajralib chiqayotgan gazni idishning …

5 / 210

atmasligi kerak. 4. issiq suyuqligi bo‘lgan kimyoviy stakanni ish stoliga olib kelishda bir qo‘lida sochiq bilan idishning tagini, ikkinchi qo‘li bilan idishning ustki qismini ushlash kerak. 5. kipp apparatida vodorod gazini olishda alohida ehtiyotkorlik talab qilinadi. chunki, noto‘g‘ri bajarilish natijasida portlash ro‘y berishi mumkin. shuning uchun ish boshlashdan oldin o‘qituvchidan yo‘llanma olish va kipp apparatining tuzilishini diqqat bilan o‘qib, o‘rganish lozim. kipp apparati bilan ishlaganda quyidagi xavfsizlik qoidalariga rioya qilish kerak; a) kipp apparati oldiga yonib turgan gaz gorelkasini yaqinlashtirish qat’iyan man qilinadi; b) vodorod gazi bilan ishlashdan oldin uch marotaba havoni chiqarib tashlash va vodorodning toza chiqayotganligini aniqlash kerak; buning uchun quruq probirkaga vodorod gazini yig‘ib, so‘ngra alangaga tutiladi. tovush baland chiqsa, demak gazning tarkibida havo bor. toza vodorod yonganda past tovush chiqaradi. toza holga keltirib olingandan so‘ng vodorod gazi bilan ish olib borish mumkin. 14. konsentrlangan sulfat kislotani suyultirganda uni suvli probirkaning ichiga chayqatib turgan holda tomchilatib quyiladi. …

Want to read more?

Download all 210 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noorganik kimyodan laboratoriya mashg'ulotlari"

олий ва ырта махсус таълим вазирлиги oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti n.a.parpiyev, r.v.reshetnikova, o.f.xodjayev, x.a.xamidov, sh.a.kadirova. noorganik kimyodan laboratoriya mashg‘ulotlari toshkent-2005 2 noorganik kimyodan laboratoriya mashg‘ulotlari o‘quv qo‘llanmasi universitetlarning kimyo fakultetlari uchun namunaviy uslubiy qo‘llanma sifatida tavsiya etiladi. har bir oliy o‘quv yurti uchun o‘z imkoniyatlarini, moddiy-texnik bazasini hisobga olgan holda rejani o‘zgartirishi mumkin. tuzuvchilar: n.a.parpiyev, r.v.reshetnikova, o.f.xodjayev, x.a.xamidov, sh.a.kadirova. ma’sul muharrir n.a.parpiyev taqrizchilar: nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universitetining kafedra mudiri, k.f.d., akademik toshpulatov yu.t., o‘...

This file contains 210 pages in PDF format (4.0 MB). To download "noorganik kimyodan laboratoriya mashg'ulotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: noorganik kimyodan laboratoriya… PDF 210 pages Free download Telegram