elektrolit eritmalar va tuzlarning gidrolizi

PDF 7 pages 324.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 324.0 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

6 – laboratoriya ishi. elektrolit eritmalar. tuzlarning gidrolizi. nazariy ma‘lumot eritmalari (shu jumladan suvdagi eritmalari) elektr tokini o’tkazadigan moddalar elektrolitlar deb ataladi. elektr o’tkazuvchanlikning sababi elektrolit molekulalarining ionlarga, ya‘ni elektr zaryadi bo’lgan atomlarga yoki atomlar gruppasiga ajralishidir. elektrolit molekulalarining suv molekulalari ta‘siridan ionlarga bunday ajralishi elektrolitik dissotsilanish deyiladi. musbat zaryadlangan ionlar kationlar deb, manfiy zaryadlangan ionlar esa anionlar deb ataladi. ular o’z xossalari jihatidan atom va molekulalardan farq qiladi. tuz, kislota va asoslar (ishqorlar) elektrolitlarga kiradi. tuzlarning dissotsilanishi natijasida metallarning musbat zaryadli ionlari va kislota qoldig’ining manfiy zaryadli ionlari hosil bo’ladi: ксi = к+ + сi- ai2(so4)3 = 2ai3+ + 3so4 2- kislotalarning dissotsilanishi natijasida musbat zaryadli vodorod ionlari va kislota qoldig’ining manfiy zaryadli ionlari hosil bo’ladi: нсi = h+ + ci- н2so4 = 2h+ + so4 2+ asoslar dissotsilanganda metallarning musbat zaryadli ionlari va manfiy zaryadli gidroksil ionlari hosil bo’ladi. кон = к+ + он- са(он)2 = са2+ + …

2 / 7

hno3, ishqorlar, masalan, naoh, koh, ca(oh)2 va deyarli hamma tuzlar kiradi. ko’pgina kislotalar, masalan, н2s, hcn, h2co3, hcio, ch3cooh va ko’pgina asoslar, chunonchi, fe(oh)3, ca(oh)2, nh4oh, cu(oh)2 kuchsiz elektrolitlardir. kuchsiz elektrolitning dissotsilanish qaytar protsess bo’lib, u quyidagicha ifodalanadi: ab = a+ + b- massalar ta‘siri qonuniga ko’ra: k = bo’ladi. bu ifoda kuchsiz elektrolit eritmasidagi ionlar kontsentratsiyasi ko’paytmasining dissotsilanmagan molekulalar kontsentratsiyasiga nisbati biror o’zgarmas kattalik k ga teng bo’lishini ko’rsatadi (k – dissotsilanish konstantasi). dissotsilanish konstantasining qiymatiga qarab, elektrolitning ionlarga dissotsilanish qobilyati to’g’risida fikr yuritish mumkin. elektrolit qancha kuchli bo’lsa, ionlar kontsentratsiyasi shuncha katta va demak, dissotsilanish konstantasining dissotsilanish darajasidan farqi shuki, u eritmadagi elektrolit kontsentratsiyasiga bog’liq emas. eritmadagi ionlardan birining kontsentratsiyasi o’zgarsa, ionlar muvozanati siljiydi. sirka kislota quyidagicha dissotsilanadi: нс2н3о2  н+ + с2н3о - 2 agar bu kislota eitmasiga, uning ko’p с2н3о - 2 ion beradigan eruvchi tuzidan, masalan, naс2н3о2 dan qo’shsak, yuqorida keltirilgan muvozanat sirka kislota molekulalari …

3 / 7

tuz kationi va anionining tabiati (qutblovchilik ta’siri, ion radiusi, zaryadi, elеktron juftga bo`lgan donorlik-aktsеptorlik qobiliyati) muhim ahamiyatga egaelektrolitlar o’z eritmalarida erituvchining qutbli molekulalri ta‘sirida ionlarga dissostilanadi. elekrolitik dissotsilanish nazariyasiga ko’ra, kislotalar, asoslar va tuzlarning xossalarini quyidagicha tushuntirish mumkin. kislotalar suvdagi eritmalarida dissostilanib, vodorod ionlari hosil qiladigan va musbat zaryadli boshqa hech qanday ionlarga parchalanmaydigan elektrolitlardir: hcl  h+ + cl-.     ab ba  asoslar suvdagi eritmalarida dissotsilanib, gidroksil ionlari hosil qiladigan va manfiy zaryadli boshqa hech qanday ionlarga parchalanmaydigan elektrolitlardir: кон  к+ + он-. tuzlar suvdagi eritmalarida dissostilanib, vodorod ionlaridan boshqa musbat ionlar va gidroksil ionlaridan boshqa manfiy ionlar hosil qiluvchi elektrolitlardir. tuzlar suvdagi barcha eritmalari uchun umumiy bo’lgan ionlarga ega emas. tuzlar odatda yaxshi dissostilanadi, tuzni hosil qilgan metall ionlarining valentligi qancha kam bo’lsa, tuz eritmasi shuncha yaxshi dissotsilanadi: nacl  no+ + cl-. k2so4  2k+ + so2- 4 tuzlarning suvdagi eritmalarida dissostsilanishdan …

4 / 7

ionlarini biriktirib oladi; shu sababli eritmada vodoaod ionlari kontsentratsiyasi ortib ketadi, masalan: nh4cl + h2o  nh4oh + hcl (molekulyar tenglamasi). nh4 + + h2o  nh4oh + h+ (ionli tenglamasi). agar tuz kationi ko’p zaryadli bo’lsa, gidroliz jarayoni bir necha bosqich bilan boradi, natijada gidrokso tuzlar hosil bo’ladi, masalan: zncl2 + h2o  zn(oh)cl + hcl yoki zn2+ + h2o  zn(oh)+ + h+ bu tuzning gidrolizi odatdagi sharoitda birinchi bosqichning o’zi bilan chegaralanadi. demak, kuchsiz asos va kuchli kislotadan hosil bo’lgan tuzlarning eritmalari odatdagi sharoitda kislotali muhit (ph 7 tekshirilgan tuzlarning qaysi biri gidrolizlanadi? gidrolizning molekulyar va ionli tenglamalarini yozing va har bir tuzning gidrolizlanish turini ko’rsating. gidroliz oddiymi yoki bosqichlimi? 5 – tajriba. natriy sulfatning gidrolizi. kerakli moddalar: distillangan suv, kristall natriy sulfat kerakli jihozlar: konussimon probirka. ishning bajarilishi: konussimon probirkaga 3 ml ditillangan suv quying. unig ustiga kristall natriy sulfatdan bir mikroshpatel tashlang va shisha tayoqcha …

5 / 7

t deb nimaga aytiladi? 2. kuchli elektrolitlarga qaysi moddalar kiradi? nega ular kuchli elektrolitlar hisoblanadi? 3. kuchsiz elektrolitlarga qaysi moddalar kiradi? 4. elektrolitik dossotsiatsiya nima? elektrolitlar parchalanganda qanday ionlarga dissotsilanadi? 5. dissotsiyatsiya darajasi deb nimaga aytiladi? 6. qaysi moddalar gidrolizga uchraydi? 1) oqsil; 2) kaliy sulfat; 3) natriy gidrokarbonat; 4) natriy xlorid; 5) kraxmal; 6) fruktoza; 7) nuklein kislota; 8) natriy nitrat 7. qaysi birikmalar suvda eritilganda ishqoriy muhit hosil bo’ladi? 1) natriy peroksid; 2) alyuminiy nitrat; 3) magniy xlorid; 4) kaliy gidrid; 5) natriy gidrokarbonat; 6) rux sulfat. 8. qaysi birikmalar suvda eritilganda neytral muhit hosil bo’ladi? 1) natriy nitrat; 2) ammoniy nitrat; 3) kaliy sulfat; 4) alyuminiy sulfat; 5) litiy xlorid; 6) ammoniy xlorid. 9. qaysi qatorda faqat kation bo’yicha gidrolizga uchraydigan tuzlar keltirilgan? 1) kalsiy karbonat, kalsiy sulfat, kalsiy atsetat 2) ammoniy xlorid, ammoniy sulfat, ammoniy atsetat 3) kaliy karbonat, kaliy sianid, kaliy gidrokarbonat 4) rux xlorid, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrolit eritmalar va tuzlarning gidrolizi"

6 – laboratoriya ishi. elektrolit eritmalar. tuzlarning gidrolizi. nazariy ma‘lumot eritmalari (shu jumladan suvdagi eritmalari) elektr tokini o’tkazadigan moddalar elektrolitlar deb ataladi. elektr o’tkazuvchanlikning sababi elektrolit molekulalarining ionlarga, ya‘ni elektr zaryadi bo’lgan atomlarga yoki atomlar gruppasiga ajralishidir. elektrolit molekulalarining suv molekulalari ta‘siridan ionlarga bunday ajralishi elektrolitik dissotsilanish deyiladi. musbat zaryadlangan ionlar kationlar deb, manfiy zaryadlangan ionlar esa anionlar deb ataladi. ular o’z xossalari jihatidan atom va molekulalardan farq qiladi. tuz, kislota va asoslar (ishqorlar) elektrolitlarga kiradi. tuzlarning dissotsilanishi natijasida metallarning musbat zaryadli ionlari va kislota qoldig’ining manfiy zaryadli ionl...

This file contains 7 pages in PDF format (324.0 KB). To download "elektrolit eritmalar va tuzlarning gidrolizi", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrolit eritmalar va tuzlarn… PDF 7 pages Free download Telegram